Δευκαλίων

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια.
Στην ελληνική μυθολογία ο Δευκαλίων είναι ο σύζυγος της Πύρρας, κόρης του Επιμηθέα και της Πανδώρας: ήταν οι μόνοι άνθρωποι που επέζησαν από τον Κατακλυσμό και αναδημιούργησαν την ανθρωπότητα. Ήταν γιος του Προμηθέα και της Πανδώρας ή της Κελαινούς ή της Κλυμένης του Ωκεανού κατά τον Διονύσιο της Αλικαρνασσού. Κατά τον Αυγουστίνο Ιππώνος, ο Δευκαλίων και ο Προμηθέας ήταν σύγχρονοι του Μωυσή. Απόγονοι Εκτός από τα παιδιά που γεννήθηκαν από τις πέτρες που πέταξαν, η Πύρρα και ο Δευκαλίων γέννησαν τον Έλληνα, τον Αμφικτύονα, την Πρωτογένεια, τη Μελανθώ, τον Πρόνοο, τον Μαραθώνιο, την Πανδώρα τη νεότερη και τη Νύμφη Θυία. Ετυμολογία Κατά μια εκδοχή, το όνομά του προέρχεται από τη σύνθεση των λέξεων "δεύκος", παραλλαγή του "γλεύκος", που σημαίνει γλυκός, και "ἁλιεύς", ψαράς. Κατά μια άλλη άποψη προέρχεται από το "Δευς" <Ζευς και το "καλίων" δηλαδή αυτός που έχει το κάλλος του Διός. Ἠ ἐτυμολογία ἡ ὁποία ἐξηγεῖ τί ἔκανε τὸ πρόσωπο αὐτὸ εἶναι ἡ ἐξής: ΔΕΥΩ=μουσκεύω μέ νερό, ἐξ'ού καί ἀρδεύω ἐΚΑΛήφθη ΙΩΝ=αυτός που πορεύεται, ἐκ τοῦ εἶμι=πορεύομαι(ὄχι το εἰμι=εἶμαι), ἡ μετοχή του ἰών Κατακλυσμός του Δευκαλίωνα Ο Κατακλυσμός του Δευκαλίωνα είναι η αρχαία Ελληνική εκδοχή του κατακλυσμού που αναφέρεται σε παραδόσεις πολλών αρχαίων πολιτισμών. Την εποχή που στη Θεσσαλία βασίλευε ο Δευκαλίωνας, ο Δίας αποφάσισε να καταστρέψει όλο το χάλκινο γένος των ανθρώπων που ήταν διεφθαρμένoι. Ο Δευκαλίωνας λοιπόν πληροφορήθηκε από τον πατέρα του, Προμηθέα, για την επερχόμενη καταστροφή, κατασκεύασε ένα πλοίο, συγκέντρωσε τα απαραίτητα εφόδια για την επιβίωση τους και επιβιβάστηκε στο πλοιάριο μαζί με την γυναίκα του. Όταν οι βροχές που έστειλε ο Δίας σταμάτησαν, το πλοίο του Δευκαλίωνα προσάραξε πάνω στην κορφή του Παρνασσού (ή στο όρος Αίτνα ή στον Άθω της Χαλκιδικής ή στο όρος Όθρυς στη Θεσσαλία κατά τον Ελλάνικο) και ο Δευκαλίων και η Πύρρα κατέβηκαν στην ξηρά και έκαναν θυσία στον Φύξιο Δία. Προκειμένου να αναγεννηθεί το ανθρώπινο γένος, άρχισαν να πετάνε πέτρες πίσω από την πλάτη τους: οι πέτρες που πετούσε ο Δευκαλίωνας μεταμορφώνονταν σε άνδρες και αυτές που πετούσε η Πύρρα μεταμορφώνονταν σε γυναίκες. Από την πρώτη πέτρα που πέταξε ο Δευκαλίωνας προήλθε ο Έλληνας, γενάρχης των Ελλήνων. Οι άνθρωποι που δημιουργήθηκαν από τις πέτρες ονομάστηκαν λαός, δηλαδή οι άνθρωποι που γεννήθηκαν από τις πέτρες (αρχαία ελληνικά: λας=πέτρα). O Στράβων αναφέρει ότι στην ακτή της Φθιώτιδας υπήρχαν δυο μικρά νησιά που είχαν πάρει το όνομά τους από το Δευκαλίωνα και την Πύρρα. Στον περίβολο του ναού του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα υπήρχε στα αρχαία χρόνια, όπως αναφέρει ο Παυσανίας, ένας τάφος, όπου σύμφωνα με την παράδοση ήταν θαμμένος ο Δευκαλίωνας.

ο Ορφέας

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια.

 Σύμφωνα με τον Ελληνικό μύθο, ο Ορφέας ήταν η κύρια εκπροσώπηση της τραγουδιστικής τέχνης και της λύρας και είχε ιδιαίτερη σημασία στη θρησκευτική ιστορία της Ελλάδας. Η μυθική φιγούρα του Ορφέα ήταν ελληνικής για την ακρίβεια Μακεδονικής[1] προέλευσης από την Πιερία[2]. Τα Ορφικά Μυστήρια, τελετουργικά αγνώστου περιεχομένου, πήραν το όνομά τους από τον Ορφέα. Γεννήθηκε στην Πιέρια σε ένα χωριό ονόματι Πιμπλεία[3], κοντά στον Όλυμπο[4][5] και ήταν βασιλιάς των Κικόνων[6], όπου στις Μαινάδες τους βρήκε το θάνατό του. Ο μυθιγράφος Κόνων γράφει ότι ήταν και Βασιλιάς των Μακεδόνων[7] επίσης. Ο τάφος του βρισκόταν και αυτός κοντά στον Όλυμπο στην Ληβείθρα.[8][9].
Το όνομα Ορφέας δε συναντάται ούτε στον Όμηρο ούτε στον Ησίοδο, αλλά ήταν γνωστό την εποχή του Ιβυκού (περ. 530 π.Χ.). Ο Πίνδαρος (522-442 π.Χ) αναφέρεται σ’αυτόν ως "ο πατέρας των τραγουδιών".Μία αναπαράσταση από τόν Πολύγνοτο[10] (5ος αιώνας π.χ.) του είχε δώσει εμφάνιση Έλληνα χώρις Θράκικα ρούχα η τον "φρύγικο σκούφο".Αναπαραστάσεις[11] του ¨Ορφέα ξεκινούν το 460 π.χ. ως Έλληνα και μονο αργότερα αποκτά Θράκικα χαρακτηριστικά και αυτά οχι σύνεχως.Ιστορίες για αυτόν κυκλοφορούσαν πιθανόν και πιο νωρίς απο τον 6ό αιωνα π.χ. αλλά έγινε "μόδα"[12] να του δίνονται Θρακικές ρίζες την εποχή των Μηδικών.Το ιστορικό του Όρφεα ηταν απόλυτα Ελληνικό αλλά συνδεόταν με νομαδικές φυλές όπως πολλοι ιεροί άνδρες του είδους του από τους Έλληνες[13][14] Από τον 6ο αιώνα π.Χ., ο Ορφέας θεωρήθηκε ένας από τους βασικούς ποιητές και μουσικούς της αρχαιότητας, και ο εφευρέτης ή αυτός που τελειοποίησε τη λύρα. Με τη δύναμη της μουσικής του και του τραγουδιού του μπορούσε να γοητεύσει τα άγρια ζώα, να διεγείρει τα δέντρα και τους βράχους σε χορό, ακόμα και να σταματήσει τη ροή των ποταμών. Ως ένας από τους πρωτεργάτες του πολιτισμού, θεωρείται πως δίδαξε στην ανθρωπότητα τις τέχνες της φαρμακευτικής, της γραφής και της γεωργίας. Στενά συνδεδεμένος με τη θρησκευτική ζωή, ο Ορφέας ήταν οιωνοσκόπος και μάντης. Εξασκούσε μαγικές τέχνες, ιδιαίτερα την αστρολογία, ίδρυσε ή κατέστησε προσβάσιμα πολλά σημαντικά μυστήρια, όπως αυτά του Απόλλωνα και του Θρακικού θεού Διονύσου. Καθιέρωσε τελετουργικά, δημόσια και ιδιωτικά και υπαγόρευσε αρχικές και εξαγνιστικές τελετουργίες.
Η ζωή του Ορφέα.
Έχουν προταθεί πολλές ετυμολογίες για το όνομα Ορφέας. Μια πιθανή πρόταση είναι πως προέρχεται από ένα υποθετικό Πρωτο-Ινδο-Ευρωπαϊκό ρήμα *orbhao- , αποστερούμαι από το *orbh-, διαχωρίζω. Συγγενές αυτών θα ήταν η Ελληνική λέξη ορφανός. Ο Ορφέας λοιπόν μπορεί να είναι σημασιολογικά εγγύς του γοάω, δηλαδή θρηνώ, τραγουδώ άγρια, μαγεύω, ενώνοντας τους φαινομενικά ανόμοιους ρόλους του ως απογοητευμένο εραστή, υπερβατικό μουσικό και ιερέα μυστηρίων σε ένα λεξικολογικό σύνολο. Η λέξη ορφικός ορίζεται ως μυστικός, μαγευτικός και εκστασιακός, και πιθανόν, εξαιτίας του μαντείου του Ορφέα, ορφικός μπορεί επίσης να σημαίνει μαντικός. Σύμφωνα με μια άλλη ετυμολογική εκδοχή το όνομά του προέρχεται από το όρφνη (=σκοτάδι)[15]. Στράβων Γενεαλογία Σύμφωνα με την καλύτερα γνωστή παράδοση, ο Ορφέας ήταν γιος του Οίαγρου, βασιλιά της Θράκης, η οποία φαίνεται κατά την προϊστορία περιλάμβανε μια έκταση από την περιοχή του Ολύμπου στην Πιερία μέχρι τα Στενά του Ελλησπόντου, καθώς μάλιστα στα ορφικά κείμενα (Αργοναυτικά) αναφέρεται ότι ο Ορφέας γεννήθηκε στο όρος Ελικών στα Λίβηθρα (Πίπλαν Πιερίας) και της Καλλιόπης, της Μούσας της επικής ποίησης. Σε άλλες παραδόσεις, γονείς του είναι η Καλλιόπη και ο Απόλλων. Ο Ορφέας έμαθε μουσική από το Λίνο, ή από τον Απόλλωνα, που του έδωσε τη λύρα του ως δώρο.
Ζωή πριν την Αργοναυτική εκστρατεία.
Αργοναυτική εκστρατεία Παρόλη τη Θρακική καταγωγή του συμμετείχε στην Αργοναυτική εκστρατεία, της οποίας ηγείτο ο Ιάσoνας, ο οποίος είχε πληροφορηθεί από τον Χείρωνα πως μόνο με τη βοήθεια του Ορφέα θα μπορούσαν να περάσουν άθικτοι από τις Σειρήνες. Οι Σειρήνες κατοικούσαν σε τρία μικρά, βραχώδη νησιά και τραγουδούσαν όμορφα τραγούδια που δελέαζαν τους ναυτικούς προς αυτές. Έπειτα έτρωγαν τους ναυτικούς. Όταν ο Ορφέας άκουσε τις φωνές τους, πήρε τη λύρα του και έπαιξε μια ομορφότερη μουσική, πνίγοντας τη δικιά τους. Ο Θάνατος της Ευρυδίκης Η πιο διάσημη ιστορία, στην οποία πρωταγωνιστεί, είναι αυτή της συζύγου του Ευρυδίκης. Η Ευρυδίκη είναι μερικές φορές γνωστή και ως Αγριόπη. Δραπετεύοντας από τον Αρισταίο, δαγκώθηκε από ένα ερπετό και πέθανε. Αλλόφρων ο Ορφέας έπαιξε τόσο συγκινητικά τραγούδια και τραγούδησε τόσο θρηνητικά που όλες οι νύμφες και οι θεοί έκλαψαν και τον συμβούλευσαν. Ο Ορφέας κατέβηκε στον κάτω κόσμο και με τη μουσική του απάλυνε την καρδιά του Άδη και της Περσεφόνης (το μόνο άτομο που τα κατάφερε ποτέ), οι οποίοι συμφώνησαν να επιτρέψουν στην Ευρυδίκη να επιστρέψει μαζί του στη γη. Αλλά η συμφωνία που συνόδευε την απόφαση ήταν πως έπρεπε να περπατά μπροστά από αυτήν και να μην κοιτάξει πίσω μέχρι να φτάσει στον πάνω κόσμο. Μέσα στην αγωνία του αθέτησε την υπόσχεση και η Ευρυδίκη εξαφανίστηκε πάλι από την θέασή του. Η ιστορία με αυτή τη μορφή ανήκει στην εποχή του Βιργιλίου, ο οποίος πρώτος εισάγει το όνομα του Αρισταίου. Και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς, ωστόσο, μιλούν για την επίσκεψη του Ορφέα στον κάτω κόσμο. Σύμφωνα με τον Πλάτωνα οι καταχθόνιοι θεοί του ‘παρουσίασαν μία εμφάνιση’ της Ευρυδίκης. Ο Οβίδιος λέει πως ο θάνατος της Ευρυδίκης δεν προκλήθηκε από την δραπέτευσή της από τον Αρισταίο, αλλά από το χορό της με τις Ναϊάδες τη μέρα του γάμου της. Η διάσημη ιστορία της Ευρυδίκης μπορεί να είναι μια μεταγενέστερη πρόσθεση στους Ορφικούς μύθους. Συγκεκριμένα, το όνομα Ευρυδίκη (‘αυτή της οποίας η δικαιοσύνη εκτείνεται ευρέως’) θυμίζει μυστηριακούς τίτλους της Περσεφόνης. Ο μύθος μπορεί να προέρχεται κατά λάθoς από έναν άλλο θρύλο για τον Ορφέα κατά τον οποίο ταξιδεύει στα Τάρταρα και γοητεύει τη θεά Εκάτη. Η ιστορία του Ορφέα και της Ευρυδίκης έχει ενδιαφέρουσες ομοιότητες με τον ιαπωνικό μύθο των Ιζανάγκι και Ιζανάμι. Θάνατος του Ορφέα Σύμφωνα με μία περίληψη της Ύστερης Αρχαιότητας ενός χαμένου έργου του Αισχύλου, ο Ορφέας στο τέλος της ζωής του περιφρόνησε την λατρεία όλων των θεών εκτός από του ήλιου, τον οποίο αποκαλούσε Απόλλωνα. Ένα πρωινό ανέβηκε το όρος Παγγαίον (όπου ο Διόνυσος είχε ένα μαντείο) για να χαιρετήσει τον θεό κατά την ανατολή, αλλά σκοτώθηκε από Θρακικές Μαινάδες, επειδή δεν τιμούσε τον πρώην προστάτη του, το Διόνυσο. Είναι σημαντικό πως ο θάνατός του είναι ανάλογος με το θάνατο του Διονύσου. Ο Οβίδιος (Μεταμορφώσεις XI) επίσης αφηγείται πως οι Θρακικές Μαινάδες, ακόλουθοι του Διονύσου, περιφρονημένες από τον Ορφέα, αρχικά του έριξαν ραβδιά και πέτρες ενώ έπαιζε, αλλά η μουσική του ήταν τόσο όμορφη που ακόμα και οι πέτρες και τα κλαδιά αρνιόντουσαν να τον χτυπήσουν. Εξαγριωμένες οι Μαινάδες τον έσκισαν σε κομμάτια κατά τη φρενίτιδα των Βακχικών τους οργίων. Μεσαιωνικές παραδόσεις έχουν μια άλλη προσθήκη: στο σχέδιο του Albrecht Durer η κορδέλλα ψηλά στο δέντρο αναφέρει: Orfeus der erst puseran (Ορφέας, ο πρώτος σοδομίτης). Το κεφάλι και η λύρα του, ακόμα τραγουδώντας θρηνητικά τραγούδια, επέπλευσαν στον Έβρο ως την Μεσογειακή ακτή. Εκεί, οι άνεμοι και τα κύματα τα μετέφεραν στη Λεσβιακή ακτή, όπου οι κάτοικοι έθαψαν το κεφάλι του και ένας ναός κατασκευάστηκε προς τιμήν του κοντά στην Άντισσα.[16] Η λύρα μεταφέρθηκε στον ουρανό από τις Μούσες και τοποθετήθηκε ανάμεσα στα αστέρια. Οι Μούσες συνέλεξαν και τα κομμάτια του κορμιού του και τα έθαψαν κάτω από τον Όλυμπο, όπου τα αηδόνια κελαηδούσαν πάνω από τον τάφο του. Η ψυχή του επέστρεψε στον κάτω κόσμο, όπου επανενώθηκε τελικά με την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Όσο για την λύρα του, έγινε αστερισμός στον ουράνιο θόλο. Στην Αττική κεραμεική, ωστόσο, οι γυναίκες που επιτίθενται στον Ορφέα εμφανίζονται να είναι κανονικές Θρακιώτισσες, που εξαγριώθηκαν, επειδή τα τραγούδια του βάρδου είχαν κλέψει τους συζύγους τους μακρυά τους. Ορφικά ποιήματα και τελετουργικά Ένας μεγάλος αριθμός ελληνικών θρησκευτικών ποιημάτων σε δακτυλικό εξάμετρο αποδόθηκαν στον Ορφέα, όπως και σε παρόμοιες εικόνες, όπως οι Μούσες, ο Αριστέας, ο Επιμενίδης και η Σίβυλα. Από αυτή την τεράστια λογοτεχνία μόνο δύο παραδείγματα επιζούν ολόκληρα: μία ομάδα ύμνων συντεθειμένων κάπου γύρω στον 2ο ή 3ο αιώνα π.Χ., και μια Ορφική Αργοναυτική συντεθειμένη κάπου ανάμεσα στον 4ο και τον 6ο αιώνα π.Χ. Πρωιμότερη ορφική λογοτεχνία, που μπορεί να χρονολογηθεί μέχρι τον 6ο αιώνα π.Χ., επιζεί μόνο σε σπαράγματα παπύρου ή σε παραπομπές από μεταγενέστερους συγγραφείς. Επιπρόσθετα με την λειτουργία της ως αποθήκη μυθολογικών δεδομένων μαζί με τους στίχους της Θεογονίας του Ησίοδου, η ορφική ποίηση απαγγελλόταν σε μυστηριακά τελετουργικά και εξαγνιστικές ιεροτελεστίες. Όσοι ήταν ιδιαίτερα αφοσιωμένοι σ’ αυτά τα τελετουργικά και ποιήματα συχνά ήταν χορτοφάγοι, απείχαν από το σεξ και απέφευγαν να τρώνε αυγά, πρακτική που έμεινε γνωστή ως ορφικός βίος.

Ορφικοί Ύμνοι.
Κατεβάστε σε αρχείο pdf τους Ορφικούς Ύμνους.
Στους Ύμνους τα φυσικά στοιχεία (ήλιος, θάλασσα, αστέρια) διατηρούν το ανθρωπομορφικό τους στοιχείο και οι θεότητες διαθέτουν και συμπαντικό χαρακτήρα.
Το κείμενο είναι γραμμένο στα αρχαία Ελληνικά με το πολυτονικό σύστημα.
Το αρχείο έχει μέγεθος 492 kb.

Ο Αρχιμήδης

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια.

Ο Αρχιμήδης (287 π.Χ.-212 π.Χ.) ήταν ένας από τους μεγαλύτερους μαθηματικούς, φυσικούς και μηχανικούς της αρχαιότητας. Γεννήθηκε, έζησε και πέθανε στις Συρακούσες, τη μεγάλη ελληνική αποικία της Σικελίας. Πατέρας του Αρχιμήδη ήταν ο αστρονόμος Φειδίας ενώ συγγενής του ήταν και ο βασιλιάς των Συρακουσών, Ιέρων Α΄. Παρ' όλο που καταγόταν από ευγενική γενιά, ο Αρχιμήδης αρνήθηκε να πάρει οποιοδήποτε αξίωμα, επιμένοντας να διαθέτει όλο του τον χρόνο στη σπουδή και τη μάθηση. Γι' αυτόν τον λόγο ταξίδεψε στην Αλεξάνδρεια και ήρθε σε επαφή με τους Ερατοσθένη και Δοσίθεο, ενώ ήταν φίλος και συμμαθητής του Κόνωνα του Σάμιου. Το έργο του Το έργο του Αρχιμήδη υπήρξε τεράστιο, τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά, και η ερευνητική ματιά του κάλυψε πολλούς τομείς: γεωμετρία, οπτική (κατοπτρική), υδραυλική, μηχανική, αρχιτεκτονική και την πολιορκητική. Συνέδεσε το όνομά του με τη γένεση της μηχανικής στην αρχαία Ελλάδα, τη λύση περίφημων μαθηματικών προβλημάτων, καθώς και με τις αμυντικές εφευρέσεις του που χρησιμοποιήθηκαν όταν οι Ρωμαίοι πολιορκούσαν την πατρίδα του, τις Συρακούσες. Σχολιαστής του έργου του Αρχιμήδη υπήρξε ο Ευτόχιος ο Ασκαλωνίτης. Ο Αρχιμήδης έγραψε τα πρώτα βιβλία για την επίπεδη γεωμετρία και στερεομετρία, την αριθμητική και τα μαθηματικά. Επίσης ανακάλυψε την αρχή του ειδικού βάρους και του μοχλού. Μία μέρα ο βασιλιάς παρήγγειλε στο μεγαλύτερο καλλιτέχνη των Συρακουσών να του φτιάξει μία κορώνα από καθαρό χρυσάφι. Όταν ο βασιλιάς πήρε την κορώνα, άρχισαν να διαδίδονται φήμες πως ο καλλιτέχνης τον είχε κοροϊδέψει, παίρνοντας ένα μέρος από το χρυσάφι και αντικαθιστώντας το με άλλο μέταλλο. Ωστόσο, η τελειωμένη κορώνα είχε το ίδιο βάρος με το χρυσάφι του βασιλιά. Ο βασιλιάς κάλεσε τότε τον Αρχιμήδη να εξετάσει το ζήτημα. Στα πειράματά του, ο Αρχιμήδης βρήκε τον νόμο του ειδικού βάρους. Ανακάλυψε πως όταν ένα στερεό σώμα μπει μέσα σε υγρό χάνει τόσο βάρος όσο είναι το βάρος του όγκου του υγρού που εκτοπίζει. Ο Αρχιμήδης επινόησε το σύστημα να παίρνει το ειδικό βάρος των στερεών σωμάτων. Ζύγιζε πρώτα το στερεό στον αέρα και έπειτα το ζύγιζε μέσα στο νερό. Και αφού το στερεό ζύγιζε λιγότερο μέσα στο νερό, αφαιρούσε το βάρος που είχε μέσα στο νερό από το βάρος που είχε στον αέρα. Τέλος, διαιρούσε το βάρος του στερεού σώματος στον αέρα με την απώλεια βάρους που είχε το σώμα μέσα στο νερό. Έμαθε έτσι, πως ένας δοσμένος όγκος από χρυσάφι ζυγίζει 19,3 φορές τον ίσο όγκο νερού. Όμως, καθώς δεν μπόρεσε να προχωρήσει περισσότερο στο πρόβλημα της βασιλικής κορώνας, ο Αρχιμήδης σηκώθηκε να πάει στα λουτρά για να ξεκουραστεί. Εκεί βρήκε τη λύση. Μέσα στον ενθουσιασμό του βγήκε από το λουτρό γυμνός στο δρόμο φωνάζοντας: "Εύρηκα! Εύρηκα!". Έλιξ του Αρχιμήδους Ο Αρχιμήδης γύρισε στο σπίτι του, ζύγισε την κορώνα στον αέρα και ύστερα τη ζύγισε μέσα στο νερό. Με τη μέθοδο αυτή βρήκε το ειδικό βάρος της κορώνας. Το ειδικό βάρος της δεν ήταν 19,3. Δεν μπορούσε, λοιπόν, η κορώνα να είναι από καθαρό χρυσάφι. Ο Αρχιμήδης απέδειξε πως ο καλλιτέχνης ήταν απατεώνας. Η αποκάλυψη ενός απατεώνα ήταν πολύ μικρή εξυπηρέτηση σε σύγκριση με εκείνες που θα προσέφερε αργότερα ο Αρχιμήδης στο βασιλιά του. Όταν άρχισαν να κυκλοφορούν στις Συρακούσες φήμες πως οι Ρωμαίοι βάδιζαν εναντίον τους, ο Αρχιμήδης εξακολουθούσε τις μελέτες και τις εφευρέσεις. Σ' αυτήν την περίοδο και στο χώρο της εφαρμοσμένης μηχανικής, ο Αρχιμήδης επινόησε ιδιοφυείς μηχανές κάθε είδους. Εφηύρε τον ρωμαϊκό ζυγό (καντάρι), το τρίσπαστο (ανυψωτική τριπλή τροχαλία) και τον ατέρμονα κοχλία ("έλιξ του Αρχιμήδους"), που ήταν ένας σωληνοειδής κοχλίας που χρησίμευε για την άντληση νερού. Επίσης κατασκεύασε ένα υδραυλικό ρολόι το οποίο υπολόγιζε με μεγάλη ακρίβεια τις ώρες και ειδοποιούσε για την αλλαγή της ώρας. Όταν άρχισε η πολιορκία των Συρακουσών από τους Ρωμαίους, οι πολεμικές μηχανές του Αρχιμήδη αποδείχτηκαν εξαιρετικά χρήσιμες: αρχιτρόνιτο (πυροβόλο ατμού), καταπέλτες, άρπαγες (μηχανισμός που ανύψωνε και αναποδογύριζε πλοία) και κάτοπτρα για την καύση των Ρωμαϊκών εχθρικών πλοίων (με παραβολικά ηλιακά κάτοπτρα όπως αποδείχτηκε από τα πειράματα του μηχανικού Ιωάννη Σακκά, ο οποίος το 1973 απέδειξε τον τρόπο με τον οποίο ο Αρχιμήδης έκαψε τον ρωμαϊκό στόλο). Ωστόσο οι Ρωμαίοι όλο και πλησίαζαν. Ο Αρχιμήδης μισούσε τους εισβολείς αλλά δεν τους φοβότανε. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν η πόλη μετά από τριετή αντίσταση των Ελλήνων, κατελήφθη με προδοσία, ένας Ρωμαίος στρατιώτης μπήκε μέσα στο σπίτι του Αρχιμήδη την ώρα που μελετούσε κάποιο γεωμετρικό πρόβλημα. Ο Αρχιμήδης είπε στον στρατιώτη να βγει έξω και να μη διαταράξει τη σκέψη του, λέγοντάς το περίφημο "Μη μου τους κύκλους τάραττε". Όμως ο στρατιώτης έβγαλε το σπαθί του και τον σκότωσε. Ο Αρχιμήδης αγαπούσε τόσο πολύ την εργασία του Περί Σφαίρας και Κυλίνδρου, ώστε είπε ότι θα ήθελε όταν πεθάνει να χαραχτεί στον τάφο του το σχήμα μιας σφαίρας εγγεγραμμένης σε κύλινδρο. Ο κατακτητής Μάρκελλος είχε αναπτύξει τέτοιο θαυμασμό και εκτίμηση για τον Αρχιμήδη ως αντίπαλο, ώστε όταν έμαθε πως σκοτώθηκε, τον έθαψε με μεγάλη μεγαλοπρέπεια και τελετές και έστησε στον τάφο του μια πέτρινη στήλη πάνω στην οποία ήταν σκαλισμένο το σχήμα που είχε ζητήσει ο Αρχιμήδης. Πολλά χρόνια αργότερα, όταν ο Κικέρωνας επισκέφτηκε τις Συρακούσες σαν Ρωμαίος έφορος, κανείς δεν ήξερε να τον οδηγήσει στον τάφο του Αρχιμήδη. Μετά από πολλές έρευνες βρήκε την ταφόπετρα ανάμεσα σε ψηλούς βάτους και ξανάφτιαξε το έδαφος γύρω από τον τάφο. Με το πέρασμα του χρόνου όμως, ο τάφος παραμελήθηκε και όλα έδειχναν ότι με την αύξηση της πόλης ο τάφος θα χανόταν οριστικά. Όμως το 1965, σκάβοντας για τη θεμελίωση ενός νέου ξενοδοχείου στις Συρακούσες, ένας εκσκαφέας σήκωσε μία ταφόπετρα με σκαλισμένο πάνω της το σχήμα μιας σφαίρας εγγεγραμμένης σε κύλινδρο σκαλισμένο. Έτσι ανακαλύφτηκε ο τάφος του Αρχιμήδη.
Διαβάστε περισσότερα! 
Περισσότερα ΕΔΩ!
 Ο Αρχιμήδης επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την ευρωπαϊκή επιστημονική σκέψη, καθώς και τους Άραβες επιστήμονες, οι οποίοι αντέγραψαν όλα τα έργα του στα αραβικά, γλώσσα στην οποία διασώθηκαν αρκετά, αφού τα πρωτότυπα είχαν χαθεί.

Παλίμψηστο του Αρχιμήδη
Το παλίμψηστο του Αρχιμήδη είναι ένα παλίμψηστο που περιέχει εργασίες του Αρχιμήδη. Το έγγραφο με την ονομασία Kodex C είναι η μόνη μέχρι σήμερα γνωστή πηγή που περιέχει μια διάσωση των πραγματειών Περί των Μηχανικών Θεωρημάτων, Περί των επιπλεόντων Σωμάτων και Οστομάχιον. Σύμφωνα με τους γραφικούς χαρακτήρες του κειμένου χρονολογείται στον 10ο αιώνα μ.Χ. και πιστεύεται ότι πρόκειται για αντιγραφή από κάποια αρχαιότερη πηγή, η οποία δυστυχώς μας είναι άγνωστη. Περιεχόμενο του παλίμψηστου Στα κείμενά του ο Αρχιμήδης, μεταξύ άλλων υπολογίζει το κέντρο βάρους μιας συμπαγούς σφαίρας και ενός παραβολοειδούς, μεγέθη που σήμερα υπολογίζουμε με τη χρήση ολοκληρωμάτων. Εκτός αυτού υπολόγισε το εμβαδόν της επιφάνειας που σχηματίζεται από μια παραβολή και μια τέμνουσα της παραβολής. Ο υπολογισμός του εμβαδού επιφανειών ήταν θέμα εργασιών από την αρχαιότητα. Τον 5ο αιώνα π.Χ. ο Εύδοξος είχε αναπτύξει την μέθοδο της εξάντλησης σύμφωνα με τις ιδέες του Αντίφωνα. Κατά την μέθοδο αυτή, υποδιαιρούμε ένα σώμα σε πολύγωνα για να υπολογίσουμε το εμβαδόν του. Ο Εύδοξος ήδη είχε υπολογίσει το εμβαδόν ορισμένων πολύγωνων. Ο Αρχιμήδης βελτίωσε την μέθοδο αυτή και κατάφερε να υπολογίσει το εμβαδόν της παραβολής και υπολόγισε ότι ο αριθμός π είναι μια προσέγγιση που βρίσκεται μεταξύ 3+10/70 και 3+10/71. Το ιστορικό του παλίμψηστου Με τον όρο παλίμψηστο περιγράφονται αρχαίοι πάπυροι και περγαμηνές πολλαπλής χρήσης, αφού πρώτα με την βοήθεια χημικών ουσιών (κιτρικό οξύ κλπ.) ή άλλων μεθόδων (τριβή κλπ.) το καθάριζαν. Σήμερα, με τις μοντέρνες επιστημονικές μεθόδους (ακτίνων Χ, κ.α.) οι επιστήμονες είναι σε θέση να επανεμφανίσουν τα σβησμένα κείμενα. Το παλίμψηστο ανακαλύφτηκε από τον Κώνσταντιν φον Τίσενντορφ το έτος 1846. Αν και δεν μπορούσε να το διαβάσει, κατάλαβε αμέσως ότι πρόκειται για κάποιο σημαντικό έγγραφο. Το 1907 έδωσε το έγγραφο στον Δανέζο φιλόλογο Johann L. Heiberg που το μετάφρασε. Με τον πρώτο παγκόσμιο το παλίμψηστο ξεχάστηκε, μέχρι που το 1998 βρέθηκε σε κάποιο πλειστηριασμό του Christie’s στην Νέα Υόρκη και άλλαξε χέρια για 2,2 εκατομμύρια δολάρια. Το Αύγουστο του 2006 μια ομάδα επιστημόνων υπό την εποπτεία του φυσικού Uwe Bergmann κατόρθωσε να φανερώσει ολόκληρο το κείμενο του εγγράφου.
Διαβάστε περισσότερα!  
Περισσότερα ΕΔΩ!

Ντίζελ: ένας Προμηθέας για τους τέσσερις τροχούς

http://troktiko.eu/2012/08/ntizel-enas-promhtheas-gia-tous-tesseris-trochous/

Ο Carl Paul Gottfried Linde (11 Ιουνίου 1842 - 16 Νοεμβρίου 1934) μας είναι εν πολλοίς άγνωστος. Μόνον όσοι σπουδάζουν ψυκτικοί μαθαίνουν ότι είναι ο πατέρας της ψύξης και των τεχνολογιών διαχωρισμού των αερίων. Επίσης, οι φοιτητές του Πολυτεχνείου του Μονάχου μαθαίνουν ότι αυτός ο ευπατρίδης υπήρξε καθηγητής του σχολείου τους και μέλος της Βαυαρικής Ακαδημίας Επιστημών που το 1897 χρίστηκε ιππότης – Ritter von Linde – για την παραγωγή των πρώτων ψυγείων του πλανήτη. Αλλά μόνον όσοι σπουδάζουν τα της αυτοκινητομηχανικής έχουν ακούσει το πώς συνέβαλε, ασυνείδητα, στον σχεδιασμό των κινητήρων ντίζελ. Ηταν στη δεκαετία του 1880 όταν ο Herr Doktor επέστρεψε στο Μόναχο έπειτα από ένα πολύμηνο επιμορφωτικό ταξίδι στη ΝΑ Ασία. Ηταν εξαντλημένος, αλλά όφειλε να κάνει μια διάλεξη σχετικά με τους καρπούς του ταξιδιού του. Ξεκίνησε την ομιλία του στο κατάμεστο αμφιθέατρο, αλλά κάπου στα μισά ένιωσε ότι για να αντεπεξέλθει στο υπόλοιπο θα χρειαζόταν μια... τζούρα νικοτίνης. Σταμάτησε λοιπόν την ομιλία του, έβγαλε την καπνοσακούλα του, έστριψε ένα τσιγάρο και, για να το ανάψει, έβγαλε από την τσέπη του ένα ξύλινο πιστόνι. Ηταν το «Api Lantak», το δώρο ενός φύλαρχου από το νησί Πενάνγκ των Στενών της Μαλάκκας (μεταξύ Μαλαισίας και Σουμάτρας). Οι φοιτητές τον είδαν έκπληκτοι να σπρώχνει βίαια το ξύλινο έμβολο μέσα στον ξύλινο κύλινδρο, να το βγάζει και να... ανάβει το τσιγάρο του. Από πού είχε προκύψει η φωτιά; Πολλοί είπαν ότι ήταν κάποιο ταχυδακτυλουργικό κόλπο, αλλά ο φοιτητής Rudolf Diesel ήταν μάλλον ο μόνος που έπεσε σε βαθιά περίσκεψη για το τι συνέβη μέσα στο ξύλινο πιστόνι. Το ερώτημα αν η ίδια θερμοδυναμική διεργασία που προκάλεσε ανάφλεξη στο τέρμα του ξύλινου κυλίνδρου μπορούσε να αναφλέξει το καύσιμο σε μια μηχανή εσωτερικής καύσης, του καρφώθηκε.
Το κυνήγι της απόδοσης.
 Αριστερά, ένα «Api Lantak» σαν αυτό που χάρισαν στον Linde οι ιθαγενείς και, δεξιά, μια «σύριγγα φωτιάς» σύγχρονου σχολικού εργαστηρίου. Τα αμέσως επόμενα χρόνια ο Rudolf Diesel θα γινόταν στενός συνεργάτης του Carl Linde και θα έφθανε να αναλάβει γενικός διευθυντής του ψυκτικού εργοστασίου του. Καθώς όμως οι εκεί ευρεσιτεχνίες που ανέπτυσσε ανήκαν όλες στο εργοστάσιο, συνέχισε να πειραματίζεται με «αλλότριες τεχνολογίες», όπως αυτές των κινητήρων. Το ότι η συμπίεση ενός αερίου σε κλειστό θάλαμο οδηγεί στην υπερθέρμανσή του ήταν γνωστό από το 1809, όταν το απέδειξε πειραματικά ο Γάλλος Joseph Gay-Lussac. Αλλά ως τα χρόνια του Diesel ο κόσμος μας γνώριζε μόνο τις ατμομηχανές, που είχαν τη φτωχή απόδοση του 6% - 10%. Το 1879 ο Γερμανός Karl Benz είχε πλέον πατεντάρει έναν κινητήρα εσωτερικής καύσης δύο κύκλων που μετεξέλιξε σε βενζινοκινητήρα τεσσάρων κύκλων και τοποθέτησε στα αυτοκίνητά του από το 1885. Η απόδοσή του; Μόλις 12%. Στις 23 Φεβρουαρίου του 1893 ήρθε η ώρα του Diesel. Την ημέρα εκείνη παρέλαβε το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του για την πρώτη μηχανή εσωτερικής καύσης με ανάφλεξη από συμπίεση, που είχε και την πρωτόγνωρη θεωρητική απόδοση του 75%! Το «χτυπητήρι του φυλάρχου της Μαλάκκας» αποδείχτηκε ότι έκανε καλά τη δουλειά του. Τα παραλειπόμενα της Ιστορίας Από αρχαιολογική σκοπιά, «πιστόνια της φωτιάς» απαντούμε σχεδόν σε όλους τους ιθαγενείς πληθυσμούς της ΝΑ Ασίας (από τη Ν. Ινδία ως τις Φιλιππίνες και τη Μαδαγασκάρη) και των νησιών του Ειρηνικού. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα βρίσκουμε εκεί όπου είχαν χρησιμοποιηθεί ιδιαίτερα ως όπλα τα φυσοκάλαμα. Το υλικό κατασκευής τους κυμαίνεται από σκληρό ξύλο και κέρατα ζώων, έως καλάμια μπαμπού και μολύβι. Ενώ όμως ο Diesel έμαθε την ύπαρξή τους από τον επισκεφθέντα τη Μαλαισία Carl Linde, ένα άρθρο των «New York Times», του 1876, στηρίχτηκε σε εκκλησιαστικό ιταλικό κείμενο του 1755 (το De Litteraria Expeditione per Pontifican Ditionem) για να εντοπίσει τον ευρωπαίο εφευρέτη τους στον αβά Αυγουστίνο Ρούφο, το 1745. Εγραφε επίσης ότι το θαυματουργό αυτό πιστόνι επιδείχθηκε σε επιστήμονες το 1802 και πήρε δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1807, στη Γαλλία και την Αγγλία, ταυτόχρονα. Υπό την επωνυμία «σύριγγες της φωτιάς» (fire syringes) ή «πνευματικά σπίρτα» (pneumatic matches) άρχισαν να διαδίδονται στα νοικοκυριά, αλλά η επικράτησή τους αποτράπηκε από την ανακάλυψη των σπίρτων ασφαλείας, το 1844. Εκτοτε, τέτοιες σύριγγες συναντάει κανείς μόνον στα άρτια εργαστήρια των σχολείων της Δύσης, αλλά και στις αγορές του Διαδικτύου (όπως το eBay) για όσους επιζητούν την αυτάρκεια φωτιάς ενός Προμηθέα. ΥΓ.: Για μια λεπτομερή παρουσίαση της εξέλιξης των κινητήρων και της σχέσης τους με τα «πιστόνια της φωτιάς» δείτε το ντοκυμαντέρ του 1952, «Diesel Story», στο http://archive.org/details/diesel_story/.
Πώς δουλεύει το «πιστόνι της φωτιάς»;
Φαντασθείτε οποιονδήποτε ξύλινο ή μεταλλικό σωλήνα, μήκους 7,5 έως 15 εκατοστών και εσωτερικής διαμέτρου 6 έως 7 χιλιοστών, κλειστό στο ένα άκρο του. Επίσης ένα αντίστοιχο έμβολο, που έχει στη μία άκρη του ένα «πόμολο» και κοντά στην άλλη άκρη έναν ελαστικό δακτύλιο σαν αυτόν που έχουν οι τρόμπες. Στην άκρη του εμβόλου που έπεται του δακτυλίου υπάρχει χαραγμένη μια εσοχή, όπου τοποθετείται το προσάναμμα. Η γρήγορη ώθηση του εμβόλου συμπιέζει απότομα τον αέρα εντός του κυλίνδρου και ανεβάζει τη θερμοκρασία του στους 260 βαθμούς Κελσίου, οπότε το προσάναμμα πυρακτώνεται. Ο αέρας του κυλίνδρου δηλαδή δρα ως πηγή θερμότητας αλλά και ως οξειδωτής της καύσιμης ύλης. Το ίδιο ακριβώς φαινόμενο αξιοποιείται στους κινητήρες ντίζελ για να αναφλεγεί το καύσιμο χωρίς τη χρήση των σπινθηριστών (μπουζί) που χρησιμοποιούν οι βενζινοκινητήρες. Σημειώστε ότι ο λόγος συμπίεσης των «πιστονιών της φωτιάς» είναι 25:1, εκείνος των κινητήρων ντίζελ 20:1, ενώ εκείνος των βενζινοκινητήρων 7:1 ως 11,5:1.

Κυνίσκα

Κυνίσκα (β’ μισό 5ου – α’ μισό 4ου αι. π.Χ.). Σπαρτιάτισσα ευγενής. Ήταν κόρη του βασιλιά της Σπάρτης Αρχίδαμου Α’ και αδελφή του Αγησίλαου. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα της εποχής της που ασχολήθηκε με την ιππασία. Παρακινημένη από τον Αγησίλαο, συμμετείχε στους Ολυμπιακούς αγώνες (ίσως το 396 π.Χ.), νικώντας δύο φορές στο τέθριππο (392). Με αυτή την καινοτομία ο Αγησίλαος ήθελε να αποδείξει ότι η νίκη στην ιππασία δεν είναι κατόρθωμα της δύναμης του ηνίοχου, αλλά αποτέλεσμα πλούτου, που καθιστά προσιτή τη νίκη ακόμη και στις γυναίκες. Μετά τη μία από τις νίκες της, η Κ. χρηματοδότησε την κατασκευή μνημείου από τον Απελλή, στο οποίο εικονιζόταν και η ίδια με το τέθριππο και τον ηνίοχό της. Τμήμα της επιγραφής της βάσης σώζεται στην Ελληνική Ανθολογία. Ένα άλλο ανάθημα της Κ., που απεικόνιζε επίσης τέθριππο, είχε στηθεί στον πρόναο του ναού του Δία στην Ολυμπία.

Ο νόμος 'όχι γυναίκες' όντως τις απαγόρευε να μπουν στην Αλτι, αλλά δεν υπήρχε κανόνας που ν' απαγορεύει όποια γυναίκα, άγαμη ή εγγαμη, νέα ή ενήλικη, να τρέχει τ' άλογα της στις ιπποδρομίες ή αρματοδρομίες. Απ' όσα ξέρουμε έξι έξυπνες γυναίκες ανακάλυψαν την..τρύπα του νόμου και μπήκαν θριαμβευτικά στην Αλτι. Η πρώτη και πιο διάσημη δεν ήταν άλλη απο την Κυνίσκα [σκυλίτσα!], κόρη κι' αδελφή δυο βασιλέων της Σπάρτης, του Αρχιδάμα και του Αγησίλαου.
Κάπου πέντε αιώνες μετά το κατόρθωμα της Κυνίσκας, ο Πλούταρχος έγραφε πως ο αδελ-φός της Αγησίλαος ήταν αυτός που την ώθησε να συμμετάσχει στο τέθριππον της Ολυμπίας, με το πειστικώτατο επιχείρημα 'ΟΥΔΕΜΙΑΣ ΕΣΤΙΝ ΑΡΕΤΗΣ ΑΛΛΑ ΠΛΟΥΤΟΥ ΚΑΙ ΔΑΠΑΝΗΣ Η ΝΙΚΗ' [Αγησ. 20.1]. Μ' άλλα λόγια, ο Αγησίλαος ήθελε ν' αποδείξει στην αδελφή του πως η νίκη στα Ιππικά δεν εξαρτάται απ' τη δεξιότητα ιππέων και ηνίοχων, αλλά κυρίως απο την αξία των ίππων και τον πλούτο του ιδιοκτήτη. Διαφωνών μ' αυτή τη θεωρία ο Παυσανίας είχε τη γνώμη πως το κίνητρο της Κυνίσκας ήταν η φιλοδοξία 'να κερδίσει τους άνδρες'.
Ασχετα με προσωπικά αισθήματα η Κυνίσκα πέτυχε το σκοπό της, όπως κάθε φιλόδοξη γυ-ναίκα στην ανθρώπινη ιστορία. Μάλιστα η νεα-ρή Σπαρτιάτισσα στεφανώθηκε όχι μιά, αλλά δυο φορές για τις νίκες των αρμάτων της μέσα σε τέσσερα χρόνια, δηλ. στην 96η και 97η Ολυμπιάδα (396 και 392). Γιορτάζοντας το θρίαμβο των ίππων της η Κυνίσκα έστησε δύο χάλκινα μνημεία στην Ολυμπία, κοντά στο ά-γαλμα του Θάσιου Θεαγένη. Η επιγραφή του Απελλέα στη βάση του πιό μεγάλου μνημείου (με 4 χάλικνα άλογα σχεδόν φυσικού μεγέθους) που σώθηκε απ' το μεθοδικό Παυσανία βρέθηκε 24 αιώνες αργότερα. Το τετράστιχο αποτελεί ύμνο στα γρήγορα άτια και τις γενναίες γυναίκες [V.12.5-άγαλμα, VI.1.7-επιγραφή]: 'ΣΠΑΡ-ΤΑΣ ΜΕΝ [ΒΑΣΙΛΗΕΣ ΕΜΟΙ] ΠΑΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΑΔΕΛΦΟΙ / ΑΡΜΑΤΙ Δ'ΩΚΥΠΟΔΩΝ ΙΠΠΩΝ ΝΙΚΩΣΑ ΚΥΝΙΣΚΑ/ΕΙΚΟΝΑ ΤΑΝ Δ'ΕΣΤΑΣΑ. ΜΟΝ[ΑΝ] ΔΕ ΦΑΜΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ/ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΚ ΠΑΣΑΣ ΤΟ[Ν] ΔΕ ΛΑΒΕΙΝ ΣΤΕΦΑΝΟΝ'/' [δες και Ξενοφ. Αγησίλαος 9.6]
Το κορίτσι της Σπάρτης ήταν πρώτο στην ιστορία μας που ανακάλυψε 'κενά' σε ανδρικούς κανόνες που γελοιοποίησε. Ετσι, απέδειξε στους τότε και τωρινούς-άνδρες οτι τα άλογα κάνουν τη διαφορά μεταξύ νίκης και ήττας και όχι η 'ανδροπρέπεια'. Εδειξε ακόμα πως ήταν αρκετά γενναία ν' ανταγωνισθεί τ' αρσενικά στον πιο σκληρό ιππικό αγώνα και να βγεί νικήτρια. Πάνω απ' όλα, η Κυνίσκα έγινε ένα μοναδικό παράδειγμα θηλυκής υπεροχής στην καλύτερη της μορφή, τον αθλητισμό.
Μόλις μια γενιά αργότερα, μια Λακεδαιμόνια συμπατριώτισσα της, η Ευρυλεωνίς, πήγε τη συνωρίδα της στην 103η Ολυμπιάδα του 362 π.Χ κι' επανέλαβε το θρίαμβο της πρωτοπόρου Κυνίσκας. Το άρμα της πήρε τη νίκη κι' η κυρία τον κότινο, που την έκανε δεύτερη στεφανίτη, γυναίκα στην ιστορία των Ολυμπικών αγώνων.

Φρύνη. η καλλίστη εταίρα.

Η Φρύνη ήταν μια διάσημη εταίρα της αρχαιότητας, ξακουστή για το φυσικό της κάλλος. Έζησε κατά τον 4ο αιώνα π.Χ. στην Αθήνα, ωστόσο καταγόταν από τις Θεσπιές της Βοιωτίας. Το πραγματικό της όνομα ήταν Μνησαρέτη, αλλά εξαιτίας του χλωμού δέρματός της έμεινε γνωστή ως Φρύνη (το όνομα προκύπτει από το αμφίβιο ζωάκι φρύνος). Σχετικά με τη ζωή της διασώζονται ορισμένα διάσημα ιστορικά ανέκδοτα, ενώ θεωρείται πως απότελεσε το μοντέλο για το διάσημο άγαλμα, γνωστό ως «Αφροδίτη της Κνίδου», έργο του Πραξιτέλη.................... Φρύνη. η καλλίστη εταίρα του αρχαίου κόσμου και ίσως όλων των εποχών, η οποία ενέπνευσε μεγάλους καλλιτέχνες με το πάγκαλο σώμα της να δημιουργήσουν θαυμάσια έργα τέχνης, κατάγονταν από τις Θεσπιές της Βοιωτίας Η Μνησαρέτη, θυγατέρα του Επικλή, έζησε τον 4ο αιώνα π..χ. και για να βοηθήσει την φτωχή οικογένειά της μάζευε και πουλούσε κάπαρη. Οι συνθήκες όμως την ανάγκασαν να ζητήσει την τύχη της στην Αθήνα, όπου για λίγο διάστημα εξάσκησε το επάγγελμα της αυλητρίδας, ενώ πολύ σύντομα λόγω της άφθαστης ομορφιάς του προσώπου της, της ασύγκριτης ευθυγραμμίας του σώματός της αλλά και της απαράμιλλης ευφυΐας της άρχισε να ασκεί το επάγγελμα της εταίρας. Οι άλλες εταίρες της Αθήνας της έδωσαν το ψευδώνυμο Φρύνη και σύντομα όλοι την ονόμαζαν έτσι. Στην πραγματικότητα η Φρύνη ήταν ακόμα πιο όμορφη στα αθέατα σημεία του σώματός της. Κανένας δεν μπορούσε να δει γυμνό το σώμα της γιατί φορούσε πάντα μία εσθήτα  που το κάλυπτε καλά και επίσης δε σύχναζε ποτέ στα δημόσια λουτρά. Η Φρύνη συσσώρευσε τόσα πλούτη ώστε όταν το 355 π..χ ο Αλέξανδρος  κατέσκαψε τη Θήβα και γκρέμισε τα τείχη της πόλης, προσφέρθηκε να την ανοικοδομήσει με την προϋπόθεση να τεθεί επιγραφή  πάνω από την πύλη, η οποία να ανέφερε «Αλέξανδρος  μέν κατέσκαψεν, ανέστησε δε Φρύνη η εταίρα», όμως οι Θηβαίοι  αρνήθηκαν την πρότασή της, φοβούμενοι πιθανόν αντίποινα του Αλεξάνδρου.   Η Φρύνη ενέπνευσε στον Απελλή  τον πίνακα της Αναδυομένης Αφροδίτης .   Ο Πραξιτέλης εμπνεύστηκε την περίφημη Κνιδία Αφροδίτη, η οποία ονομάστηκε έτσι επειδή την αγόρασαν οι πολίτες της Κνίδου, πόλη που ήταν ονομαστή για την ευσέβειά της προς τη Θεά Αφροδίτη. Ο Πλάτωνας  ο Νεότερος σε άλλο του επίγραμμα λέει: «Δεν σ' έπλασε ο Πραξιτέλης, δεν είσαι από χαλκό, η ίδια ολόφτυστη ανεβαίνεις στο βάθρο, όπως τότε, στην κρίση του Πάριδος. (ΟΥΤΕ ΣΕ ΠΡΑΞΙΤΕΛΗΣ ΤΕΧΝΗΣΑΤΟ, ΟΥΘ' ΣΙΔΑΡΟΣ ΑΛΛ' ΟΥΤΩΣ ΕΣΤΗΣ ΩΣ ΠΟΤΕ ΚΡΙΝΟΜΕΝΗ».) και σε άλλο επίγραμμα ο ποιητής Διότιμος  λέει «Ποιος έδωσε ζωή στην πέτρα; Ποιος είδε στη γη την Κυπρίδα; Ποιος σμίλεψε στο μάρμαρο τον πόθο; Έργο του Πραξιτέλη  ή μήπως τον Όλυμπο παράτησε η Θεά και ήρθε στην Κνίδο;»  Το άγαλμα έγινε πασίγνωστο σε όλη την Ελλάδα και πλήθη συνέρρεαν στην Κνίδο  για να θαυμάσουν το αριστούργημα του Πραξιτέλη  Ο Πλίνιος  γράφει πως σ' ένα από τα πολυάριθμα αντίγραφα η Θεά εικονίζεται ολόγυμνη, όρθια σε αμφίθυρο ναό για να φαίνεται από παντού, ενώ ετοιμάζεται για λουτρό. Με το αριστερό χέρι απιθώνει το φόρεμά της σε μυροδόχο υδρία  και με το άλλο σκεπάζει το αιδοίο  της. Κατά τον ίδιο συγγραφέα η Αφροδίτη  της Κνίδου ήταν το σημαντικότερο έργο όχι μόνο του Πραξιτέλη  αλλά και όλων των πλαστών έως εκείνη την εποχήΤο άγαλμα  θα μεταφερθεί στην Κωνσταντινούπολη  επί Θεοδοσίου  και θα τοποθετηθεί στο παλάτι του Λαύσου, όπου θα καταστραφεί από πυρκαγιά το 475 μ.χ. επί Ιουστινιανού. Η φωτιά κατέστρεψε τα αρχαία γλυπτά  που βρίσκονταν κάτω από τη στοά του Λαύσου. Ωστόσο, δε φαίνεται να υπάρχει αυθεντικό αντίγραφο. Μερικοί θεωρούν αντίγραφα τα αγάλματα  της Αφροδίτης  που βρίσκονται σήμερα στο μουσείο  του Βατικανού  και στη Γλυπτοθήκη του Μονάχου. Ίσως η Αφροδίτη των Μεδίκων, έργο του Κλεομένη, να είναι απομίμηση του αρχέτυπου της Κνίδου.   Ωστόσο, η Φρύνη δεν ενέπνευσε στον Πραξιτέλη  μόνο το περίφημο αυτό άγαλμα  αλλά και σφοδρό έρωτα. Ο Πραξιτέλης εκτός από τα πολυάριθμα αγάλματα  της Φρύνης που κοσμούσαν την Αθήνα και άλλες πόλεις, φιλοτέχνησε ένα άγαλμα  από πεντελικό μάρμαρο, το οποίο στήθηκε στις Θεσπιές, τη γενέτειρα της και το άλλο από χρυσό «ΧΡΥΣΕΟΝ ΕΠΙ ΚΙΟΝΟΣ» τοποθετήθηκε στους Δελφούς, στο αφιέρωμα των Περικτιόνων, με την επιγραφή «ΦΡΥΝΗ ΕΠΙΚΛΕΟΥΣ ΘΕΣΠΙΚΗ». Το άγαλμα  της Φρύνης ήταν στημένο ανάμεσα στον ανδριάντα του βασιλιά των Λακεδαιμονίων  Αρχίδαμου και του Φιλίππου  της Μακεδονίας. Κατά τον Αθήναιο  όταν ο Κυνικός  φιλόσοφος  Κράτης  το είδε, αγανάκτησε και αναφώνησε πως αυτό είναι «ΤΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΚΡΑΣΙΑΣ ΑΝΑΘΗΜΑ». Ο Πλίνιος αναφερόμενος στα έργα του Πραξιτέλη, λέει για δύο αγάλματα  που εκφράζουν αντίθετα συναισθήματα και προκαλούν το θαυμασμό. Το ένα είναι η Κλαίουσα Δέσποινα και το άλλο η Χαρούμενη Εταίρα. Το δεύτερο πιστεύεται ότι είναι η Φρύνη, οι δε γνώστες, γράφει ο Πλίνιος, αναγνωρίζουν στο πρόσωπό της τον έρωτα του καλλιτέχνη, καθώς και την ανταμοιβή που εκείνη του υποσχέθηκε, πράγμα που το εκφράζει με το χαμόγελό της.   Η Φρύνη κάποτε ζήτησε από τον Πραξιτέλη  να της δωρίσει το πιο όμορφο από τα έργα του και η ιστορία λέει πως ο εραστής της δέχτηκε να της το δώσει, αλλά αρνήθηκε να της πει ποιο θεωρούσε ομορφότερο. Έτσι η Φρύνη έβαλε μια υπηρέτριά της να τρέξει λέγοντας πως ξέσπασε φωτιά μέσα στο εργαστήριο του Πραξιτέλη  και ένας μεγάλος αριθμός από τα έργα του χάθηκαν, όχι όμως όλα. Ο Πραξιτέλης  αμέσως όρμησε έξω από την πόρτα λέγοντας πως τίποτε από τους κόπους του δεν μένει πια σ' αυτόν αν η φλόγα κατέστρεψε και τον Σάτυρο  και τον Έρωτα. Η Φρύνη τότε του είπε να σταθεί και να μη φοβάται, γιατί τίποτε δυσάρεστο δεν έπαθε, αλλά με τέχνασμα αναγκάστηκε να μαρτυρήσει τα ωραιότερα έργα του. Έτσι, η Φρύνη διάλεξε τον Έρωτα, που ήταν φτιαγμένος από πεντελικό μάρμαρο, τον οποίο ανάθεσε στην πατρίδα της, τις Θεσπιές. «ΦΡΥΝΗ ΤΟΝ ΠΤΕΡΟΕΝΤΑ, ΤΟΝ ΕΥΤΕΧΝΗΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΜΙΣΘΟΝ ΥΠΕΡ ΤΕΧΝΗΣ, ΑΝΘΕΤΟ ΘΕΣΠΙΑΣΙΝ». Στο βάθρο του Έρωτα, κάτω από τη σκηνή του θεάτρου, ο Πραξιτέλης  χάραξε το ακόλουθο επίγραμμα, το οποίο διασώζουν ο Αθήναιος  και η Πλανούδεια Ανθολογία: «Τον έρωτα που τον τυραννούσε, ο Πραξιτέλης  τον απεικόνισε τέλεια, έχοντας σαν μοντέλο της καρδιάς του το πάθος και γι' ανταμοιβή μου, σ' εμένα τη Φρύνη τον έδωσε. Τα φίλτρα του έρωτα τώρα πια δεν τα τοξεύω αλλά μαγεύω όποιον με κοιτάξει.» Το άγαλμα καταστράφηκε κατόπιν στη Ρώμη  από πυρκαγιά το 80 μ.χ.   Ο ποιητής Αντίπατρος  ο Σιδώνιος (1ος αιώνας μ.α.χ.χ) συνδέει την Αφροδίτη  της Κνίδου με τον Έρωτα  των Θεσπιών. «Ας είναι από μάρμαρο, μια μέρα θα πάρει φωτιά η πέτρα και ο τρυφερός Θεός των Θεσπιών θα τη φλογίσει. Δυο αγάλματα  έπλασε ο Πραξιτέλης, ένα εδώ και ένα εκεί. Και τα δυο μαζί θα άναβαν πυρκαγιά που θα αφάνιζε το σύμπαν». Τα δύο αυτά αγάλματα που έγιναν πασίγνωστα στον αρχαίο ελληνικό κόσμο προκαλούσαν κοσμοσυρροή στις δύο πόλεις. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης εγκωμιάζοντας τη μεγαλοφυΐα του Πραξιτέλη γράφει πως έσμιξε την πέτρα με τα πάθη της ψυχής. («Ο ΚΑΤΑΜΙΞΑΣ ΑΚΡΩΣ ΤΟΙΣ ΛΙΘΙΝΟΙΣ ΕΡΓΟΙΣ ΤΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΠΑΘΗ». . Την εποχή που όλη η Ελλάδα  θαύμαζε τα αριστουργήματα του Πραξιτέλη  και του Απελλή  και δόξαζε το κάλλος της Φρύνης, κάποιος ρήτορας, ο Ευθίας, προσπάθησε να γίνει εραστής της διάσημης εταίρας. Η Φρύνη τον απέρριψε και εκείνος για να την εκδικηθεί την κατηγόρησε για ασέβεια προς τα θεία και την μήνυσε στην Ηλιαία . Η Φρύνη ζήτησε από τον Υπερείδη να αναλάβει την υπεράσπισή της. Ο Υπερείδης ήταν για κάποιο διάστημα εραστής της, ο οποίος πλήρωνε 100 φορές παραπάνω από το κανονικό ποσό προκειμένου να απολαύσει τα κάλλη της Φρύνης.. Ο Ευθίας  για να αντιμετωπίσει την ευγλωττία του Υπερείδη κατέφυγε στον ρήτορα Αναξιμένη  από την Λάμψακο ?, δάσκαλο του Αλεξάνδρου  και συνέταξε μαζί του το κατηγορητήριο. Ο Ευθίας  με τα λαμπρά επιχειρήματά του πρόβαλε, στοχεύοντας το θρησκευτικό αίσθημα, έπεισε πολλούς από τους Ηλιαστές  πως η Φρύνη πράγματι πρόσβαλε τα θεία. Ο Υπερείδης υπερασπιζόμενος τη Φρύνη ομολόγησε δημόσια πως υπήρξε και αυτός εραστής της. Δήλωσε πως γνωρίζοντας καλά τον χαρακτήρα της κατηγορουμένης δεν θα ασεβούσε ποτέ προς τα θεία και ότι η πραγματική αιτία της αγωγής της ήταν η απόρριψη του έρωτα του ενάγοντα προς την εναγομένη. Ωστόσο, η ρητορική έξαρση του Υπερείδη υπήρξε ανίσχυρη να μεταπείσει όλους τους Ηλιαστές. Τότε θυμούμενος μία αλληγορία του Λυσάνδρου, άρπαξε τη Φρύνη από το χέρι φέρνοντάς τη μπροστά για να μπορούν να τη βλέπουν όλοι και τραβώντας τον πέπλο της ρώτησε «Ποιος από εσάς θα καταδικάσει τη δύναμη και το κάλλος της Θεάς;» και εμφάνισε μπροστά στα βλέμματα των Ηλιαστών  τα θεία κάλλη της Φρύνης, την οποία κατ' αυτόν ευχαρίστως θα καλούσε αδελφή στην ωραιότητα η Θεά Αφροδίτη . Οι Ηλιαστές  θαμπωμένοι από το κάλλος της Φρύνης και νομίζοντας πως πράγματι έβλεπαν μπροστά τους την ίδια τη Θεά Αφροδίτη, την αθώωσαν. Από τότε θεσπίστηκε νόμος πως δεν θα έβγαζαν καταδικαστική απόφαση για κανέναν εάν πρώτα δεν τον έβλεπαν μπροστά τους.   Σχετικά με αυτή τη δίκη ο Αλκίφρων διέσωσε δύο επιστολές της εταίρας Βακχίδας . Η πρώτη απευθύνεται στον Υπερείδη και η δεύτερη στην ίδια τη Φρύνη. Η επιστολή της προς Υπερείδη αναφέρει: «Όλες μαζί οι εταίρες  της πόλης και κάθε μία χωριστά, σου οφείλουμε ευγνωμοσύνη καθώς και η Φρύνη. Διότι μπορεί το κατηγορητήριο του παμπόνηρου Ευθία  να στράφηκε μόνον κατά της Φρύνης αλλά ο κίνδυνος μας αφορούσε όλες. Εμείς είτε ζητάμε χρήματα από τους εραστές μας είτε όχι, πάντοτε κάποιοι θα βρεθούν να μας κατηγορήσουνε ως ασεβείς. Θα ήταν κατά τη γνώμη τους προτιμότερο να σταματήσουμε τον βίο αυτό και να μην έχουμε ούτε φίλους. Τώρα όμως κανείς δεν πρέπει να κατηγορεί το επάγγελμά μας επειδή βρέθηκε ο δόλιος Ευθίας  και τα προκάλεσε όλα αυτά αλλά να επαινούμε οι πάντες τον δίκαιο Υπερείδη. Πολλά αγαθά ας αποκτήσεις αφού έσωσες χρηστή εταίρα, κι εμείς θα σ' ανταμείψουμε για λογαριασμό της. Εάν μάλιστα καθίσεις και γράψεις τον λόγο που εκφώνησες υπέρ της Φρύνης, τότε θα πρέπει να σου στήσουμε όλες οι εταίρες  χρυσό ανδριάντα  σε όποιο μέρος της Ελλάδας  εσύ μας υποδείξεις.» Και η δεύτερη επιστολή της προς τη Φρύνη αναφέρει: «Δεν στεναχωρήθηκα τόσο για τον κίνδυνο που διέτρεξες όσο χάρηκα διότι απαλλάχθηκες από πονηρό εραστή και βρήκες να ερωτευθείς τον χρηστό Υπερείδη. Διότι η δίκη έγινε και για την ευτυχία σου, εφόσον από αυτήν έγινες διάσημη, όχι μόνον στην Αθήνα, αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Ο Ευθίας θα τιμωρηθεί όπως του πρέπει αφού θα σε στερηθεί. Τον οδήγησε η έμφυτη αμάθεια να υπερβεί το μέτρο της ερωτικής ζηλοτυπίας. Σίγουρα τώρα σε ποθεί περισσότερο από τον Υπερείδη και δεν σε έχει. Ο Υπερείδης δίκαια υπερηφανεύεται για τη συνηγορία του, ενώ ο Ευθίας  πρόθυμα θα σου προσφέρει παρακλήσεις και χρυσό. Πρόσεχε φίλη μου, για χάρη της αξιοπρέπειάς μας, μην παραλείψεις τίποτα απ' όσα οφείλεις. Ούτε τον Υπερείδη να παραγκωνίσεις, που σου χάρισε την ελευθερία και τη ζωή, ούτε στις ικεσίες του Ευθία  να υποκύψεις, ούτε και να πιστέψεις όσους λένε, ότι εάν δεν γύμνωσες το στήθος σου δεν θα πετύχαινε ποτέ την αθώωση σου ο ρήτορας. Και αυτό διότι μόνον η συνηγορία εκείνου βρήκε την κατάλληλη στιγμή για την υπέροχη χειρονομία και την αξιέπαινη πράξη.»   Η ακατανίκητη δύναμη του κάλλους της Φρύνης υπέστη μία μόνο ήττα από το φιλόσοφο  Ξενοκράτη  από τη Χαλκηδόνα, ο οποίος υπήρξε μαθητής του Πλάτωνα, διδάσκαλος του Δημοσθένη και μετά το Σπεύσιππο  ανέλαβε τη διεύθυνση της Ακαδημίας , για εικοσιπέντε χρόνια. Η Φρύνη επιχείρησε κατόπιν στοιχήματος να τον παρασύρει στον έρωτά της. Έτσι ένα βράδυ τον επισκέφτηκε στην οικία του υποστηρίζοντας πως την κυνηγούν κακοποιοί και του ζήτησε να μείνει εκεί για να προστατευθεί. Εκείνος την έβαλε να κοιμηθεί μακριά του και γύρισε στο κρεβάτι του. Η Φρύνη όμως έπειτα από λίγο πλησίασε στην κλίνη του Ξενοκράτη και παρόλο που τον προκάλεσε εκείνος δεν ενέδωσε. Έτσι, χάνοντας το στοίχημα η Φρύνη και μη θέλοντας να δώσει τα χρήματα είπε «στοιχημάτισα να νικήσω άνθρωπο, όχι άγαλμα».   Η Φρύνη δεν ήταν μόνο μια πανέμορφη εταίρα αλλά καλλιεργημένη και έξυπνη και αυτό το αποδεικνύουν μερικές εύστοχες απαντήσεις που έδωσε σε επίδοξους εραστές της, οι οποίες δείχνουν την ετοιμότητά της. Ο Μάχων  γράφει ότι κάποτε ο Μοίριχος ζήτησε από τη Φρύνη να του δοθεί κι εκείνη απαίτησε μία μνα, δηλαδή εκατό δραχμές. Κι όταν εκείνος σχολίασε ότι την προηγούμενη μέρα είχε πάει μ' έναν ξένο για δύο χρυσούς στατήρες, δηλαδή σαράντα αργυρές  δραχμές, εκείνη του απάντησε: «Περίμενε λοιπόν κι εσύ μέχρι να ξανακαυλώσω (έως ου βινητιάσω) και θα σου πάρω τόσα». Κάποτε ένας τσιγκούνης εραστής, που ήθελε να δώσει λιγότερα, αλλά δεν τα κατάφερνε να την πείσει, της είπε ευφημιστικά αλλά και διφορούμενα, «Αφροδίσιον ει Πραξιτέλους», δηλαδή είσαι η Αφροδιτούλα του Πραξιτέλη, ή μπορεί να ερμηνευτεί ότι είσαι ο αφροδισιασμός ο βαρύμισθος, παίζοντας με τη λέξη Πραξιτέλης, που σημαίνει αυτόν που επιβάλλει τέλη, δασμούς. Και η εύστροφη εταίρα, χωρίς να χάσει καιρό, του απάντησε, «συ δ' Έρως Φειδίου», δηλαδή «κι εσύ είσαι ο Έρωτας του Φειδία», ή ακόμα «κι εσύ είσαι ο έρωτας του τσιγκούνη». Παίζει με τη λέξη Φειδίας, από το ρήμα φείδομαι, το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση σημαίνει «τσιγκουνεύομαι».   Η Φρύνη μέχρι τα βαθιά γεράματα δεν έπαψε στιγμή να ασκεί το λειτούργημα της εταίρας, εκμεταλλευόμενη στο έπακρο την ομορφιά της και δεν έριξε την τιμή της αμοιβής της. Ωστόσο, κανείς ιστορικός δεν αναφέρει την ημερομηνία και τον τρόπο θανάτου της.

Η Λαΐς η Κορίνθια

Από τις πληροφορίες που μεταδίδουν οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, και κυρίως ο Παυσανίας και ο Αθήναιος, φαίνεται πως υπήρχαν δυο εταίρες, πολυθρύλητες και οι δύο για την καλλονή τους, με το όνομα αυτό. Έτσι πρέπει να εξηγηθεί το γεγονός ότι υπήρχαν δυο τάφοι αφιερωμένοι στη Λαΐδα, ο ένας στην Κόρινθο και ο άλλος στη Θεσσαλία, όπως τουλάχιστον αναφέρουν οι αρχαίοι συγγραφείς. Σ' αυτό άλλωστε το συμπέρασμα καταλήγουν και οι νεότεροι αναδιφητές και συστηματικοί ερευνητές του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Έτσι η μια Λαΐδα, που για να τη διακρίνουμε από την άλλη την ονομάζουν «Αρχαία», έζησε κατά την περίοδο του Πελοποννησιακού πολέμου και ήταν γηγενής Κορινθία, ενώ η άλλη καταγόταν από τα Ύκκαρα της Σικελίας απ' όπου την έφερε στην Αθήνα αιχμάλωτη ο στρατηγός Νικίας. Κατόπιν την πούλησαν στην Κόρινθο κι εκεί αφιερώθηκε στην Πάνδημη Αφροδίτη. Για την τελευταία, περίφημη κι αυτή για την ομορφιά της, έλεγαν ότι στο τέλος της ζωής της κατέφυγε στη Θεσσαλία, ακολουθώντας τον εραστή της, τον Ιππόστρατο ή σύμφωνα με άλλη παράδοση κάποιο Θεσσαλό, ονόματι Παυσανία. Εκεί στη Θεσσαλία σκοτώθηκε μέσα στο ιερό της Αφροδίτης από γυναίκες Θεσσαλές, κινημένες από φθόνο και ζηλοτυπία, και θάφτηκε κοντά στον Πηνειό. Επάνω στην πλάκα του τάφου της τοποθέτησαν λίθινη υδρία και χάραξαν το ακόλουθο επίγραμμα ανωνύμου επιγραμματοποιού (Αθήναιος XIII, 589).

Της δε ποθ' ή μεγάλαυχος ανίκητος τε πρός αλκήν
'Ελλάς έδουλώθη κάλλει ίσοθέου  Λαΐδος· ην
έτέκνωσεν "Έρως, θρέψεν δέ Κόρινθος, κείται δ'έν
κλεινοίς Θετταλικής πεδίοις.
Η αδούλωτη, η περήφανη, η ανίκητη Ελλάδα,
στο κάλλος το ισόθεο της Λαΐδας εδουλώθη
Την γέννησε ο "Ερωτας, στην Κόρινθο εξετράφη,
και τώρα εδώ στη φημιστή τη Θεσσαλία κείται.
Ιδού τώρα σε μετάφραση και το σχετικό χωρίο του Παυσανία (2,4-5) που μιλεί για τη Λαΐδα ή μάλλον για τις Λαΐδες:
«Πριν από την είσοδο της πόλεως υπάρχει ένα άλσος από κυπαρίσσια, που ονομάζεται Κράνειον. Εδώ είναι το τέμενος του Βελλεροφόντη και ο Ναός της Μελαινίδος Αφροδίτης και ο τάφος της Λαΐδας, πάνω στον οποίο είναι λίθινη λέαινα που κρατάει στα μπροστινά της πόδια ένα κριάρι - υπάρχει και άλλο μνήμα στη Θεσσαλία που λένε ότι κι αυτό ανήκει στη Λαΐδα - έφθασε δε στη Θεσσαλία ακολουθώντας κάποιον Ιππόστρατο, που είχε ερωτευθεί. Λένε μάλιστα ότι αυτή ήταν γεννημένη στα Ύκκαρα της Σικελίας απ' όπου την απήγαγαν, ενώ ήταν ακόμη παιδί, ο Νικίας και οι Αθηναίοι, ότι πουλήθηκε αργότερα στην Κόρινθο, ότι υπερτερούσε στην ομορφιά όλες τις άλλες εταίρες και ότι θαυμάστηκε τόσο πολύ από τους Κορινθίους ώστε να τη διεκδικούν για δική τους».
Τα διάφορα ανέκδοτα που κυκλοφορούσαν κατά την αρχαιότητα και τα οποία περιέσωσαν οι Αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς, δεν είναι δυνατόν να αποδοθούν με ακρίβεια στην μια ή στην άλλη Λαΐδα. Πάντως ορισμένα απ' αυτά, συνδέονται με ορισμένες προσωπικότητες του αρχαίου κόσμου, όπως ήταν ο Αρίστιππος, ο κυνικός φιλόσοφος (δ' αιώνας π.Χ.), ο Διογένης ο επίσης κυνικός φιλόσοφος (413-323), ο περιώνυμος ζωγράφος Απελλής (δ' αιώνας π.Χ.), ο διάσημος ρήτορας Δημοσθένης (384-322), ο τραγικός ποιητής Ευριπίδης (480-407 π.Χ.), που ήταν εραστές ή και απλώς φίλοι και γνώριμοι της μιας ή της άλλης θρυλικής εταίρας.
Παραθέτουμε ένα χαρακτηριστικό επίγραμμα του Αγάθιου του Σχολαστικού, που αναφέρεται στον έρωτα και που νομίζει κανείς ότι έχει γραφεί στη σημερινή εποχή. Οι δύο τελευταίοι στίχοι περιέχουν και κάποια υπονοούμενα για τη θρυλούμενη σχέση του Διογένη με τη Λαΐδα.
Ποίην τις πρός έρωτας ίοι τρίβον; έν μές άγυιαίς...
Ποιο μονοπάτι ερωτικό κανείς ν' ακολουθήσει;
Τρυγάει η πόρνη η ακόρεστη το χρήμα σου στους δρόμους,
αν μιας παρθένας τη στρωμνή σιμώσεις τότε πλέον
στο γάμο φτάνεις ή ακριβά ο Νόμος σε πληρώνει.
Σχέσεις ερωτικές με τη γυναίκα σου σαν θάχεις
είναι καθήκον πλέον αυτό, ανούσιος, κρύος έρως!
Από το στρώμα τον μοιχού πολλά κακά πηγάζουν,
όμοια κι όταν ερωτευθείς ωραίο, μικρόν αγόρι.
Χήρες; χυδαία είναι η μια, πιάνει κι αλλάζει φίλους,
η άλλη είναι σεμνή, μόλις στον ερωτά σου ενδώσει
ευθύς και το μετάνιωσε κι έχει και τύψεις τώρα,
μισεί ό, τι έπραξε, κι υπόλειμμα ντροπής αν έχει,
τότε στο λέει καθαρά και το δεσμό σας σπάζει.
Αν με την υπηρέτρια σου θα πας, τότε να ξέρεις
σιγά, με τον καιρό, δούλος της δούλης σου θα γίνεις.
Κι αν πάλι ανήκει σ'  άλλον, θα σε ντροπιάσει,
το σπίτι αν φανερωθεί που θάχεις ατιμάσει.
Ο Διογένης όλα αυτά τα απόφευγε: αγνοώντας
τη Λαΐδα, τον θεό Υμέναιο υμνούσε «κατά μόνας»!
(Παλατινή Ανθολογία, V, 302)
Ο Αρίστιππος, όταν τον πείραζαν ότι είναι πολύ αφοσιωμένος στη Λαΐδα έλεγε: «την έχω και δεν μ' έχει», θέλοντας να πει μ' αυτό ότι δεν ήταν ερωτευμένος σε σημείο ώστε να άγεται και να φέρεται από την ερωμένη του (Αθηναίος XII, 544). Διέδιδαν επίσης για τον ίδιο φιλόσοφο ότι δυο μήνες το χρόνο, κατά τη διάρκεια των εορτών του Ποσειδώνα, έμενε στην Αίγινα μαζί με τη Λαΐδα. Τον πείραζαν μάλιστα και του έλεγαν ότι ενώ αυτός δαπανά τόσο χρήμα για τη Λαΐδα, αυτή, χωρίς χρηματικά ανταλλάγματα, πλαγιάζει και με το Διογένη. Ο Αρίστιππος, ψύχραιμος, απαντούσε: «Δίνω χρήματα στη Λαΐδα για να την απολαμβάνω εγώ και όχι για να μην τη χαίρεται άλλος»! Κάποτε ο Διογένης του είπε: «Αρίστιππε συγκατοικείς με μια πόρνη. Λοιπόν γίνου και συ κυνικός καθώς εγώ ή σταμάτα αυτή τη διαγωγή». ο Αρίστιππος απάντησε ως εξής: «Μήπως, Διογένη, σου φαίνεται άτοπο να κατοικείς μέσα σε σπίτι, στο οποίο κατοικούσαν άλλοι, ή μήπως διστάζεις να μπεις σε πλοίο με το οποίο, πριν από σένα, ταξίδεψαν άλλοι; Όχι βεβαίως! Έτσι λοιπόν δεν είναι άτοπο να συναναστρέφεσαι και με γυναίκα, η οποία έχει σχέσεις και με άλλους» (Αθήναιος, XIII, 588). Για τον Αρίστιππο αναφέρει ο Αθήναιος ότι η Λαΐδα -παρ' όλους τους κομπασμούς του φιλοσόφου - ζούσε εις βάρος του μέσα σε μεγάλη χλιδή και πλούτο και ότι η συμπεριφορά της απέναντι του ήταν βάναυση και χυδαία. Για τον περιώνυμο ζωγράφο Απελλή, για τον Ευριπίδη τον μεγάλο τραγικό ποιητή, για το Δημοσθένη το ρήτορα, για τον Υπερείδη τον επίσης ρήτορα (395-322 π.Χ.), τον γλύπτη Μύρωνα (ε' αιώνας π.Χ.), τον φιλόσοφο Ξενοκράτη (396-314 π.χ.) και άλλους, κυκλοφορούσαν επίσης διάφορες ιστορίες και ανέκδοτα, πολύ αλμυρά πολλές φορές, σχετικά με τη φιλία και τις σχέσεις τους με τη διαβόητη εταίρα.
Η Λαΐδα ήταν, όπως είπαμε, περιώνυμη για την ομορφιά της και για την καλλιέργειά της σ' ολόκληρη την Ελλάδα. Σ' αυτήν η Κόρινθος χρωστούσε, κατά ένα ποσοστό τουλάχιστον, τον πλούτο και τη φήμη της. Γι' αυτό και οι Κορίνθιοι την τιμούσαν και έκκοψαν μάλιστα και νομίσματα με ανάγλυφη τη μορφή της. Το όνομά της, πλάι στα ονόματα της Φρύνης και της Ασπασίας, έγινε θρύλος και στους κατοπινούς αιώνες.
Βασ. I. Λαζανάς
Αίπυτος logo
………………………………………………
Είπε κάποιος στον Αρίστιππο ότι η Λαΐδα δεν τον αγαπά, αλλά
προσποιείται ότι τον αγαπά. Ο Αρίστιππος απάντησε:
«Ούτε το κρασί ή το ψάρι με αγαπούν, εγώ όμως τα απολαμβάνω».

Απολλώνιος ο Τυανέυς

«Γιατί οι θεοί αισθάνονται ό,τι θα συμβεί στο μέλλον, οι άνθρωποι ό,τι γίνεται τώρα και οι σοφοί ό,τι πλησιάζει;»
Απολλώνιος ο Τυανέυς

Μία ιδιαιτέρως αινιγματική μορφή της Αρχαίας Ελλάδας υπήρξε ο νεοπυθαγόρειος Φιλόσοφος, ιερέας του Ασκληπιού, μύστης και θεουργός, Απολλώνιος ο Τυαννέας.
Γεννήθηκε σε πλούσια οικογένεια στα Τύανα της Καππαδοκίας τον πρώτο αιώνα μ.Χ ( 15 – 100).
Ο Απολλώνιος μεγάλωσε σε μία εποχή έντονου θεολογικού συγκρητισμού, όταν οι αρχαίες παγανιστικές θρησκείες της πολυπολιτισμικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έχαναν έδαφος από την νέα Χριστιανική θρησκεία.
Σε ηλικία μόλις 14 χρόνων ο πατέρας του τον εμπιστεύθηκε στον ρήτορα Ευθύδημο, στην Ταρσό τής Κιλικίας. Σύντομα όμως αφοσιώθηκε στη μελέτη της πλατωνικής φιλοσοφίας ενώ από τους ιερείς του ναού του Ασκληπιού διδάχτηκε τα μυστικά της ιατρικής. Εκεί δίδαξε αργότερα τρόπους ερμηνείας των ονείρων με σκοπό τη θεραπεία.
Η φήμη του στο Ασκληπιείο ως σοφού και θεραπευτή υπήρξε τόσο μεγάλη ώστε έλεγαν σε όποιον βιαζόταν: «Πού τρέχεις; μήπως για να δεις τον έφηβον;»
Δάσκαλος του στις απόκρυφες γνώσεις των Πυθαγορείων υπήρξε ο Εύξενος της Ηράκλειας, ο οποίος τον μύησε σε νεαρή ηλικία. Ο Τυαννέας μετά την θεωρητική του εκπαίδευση τήρησε την πενταετή Πυθαγόρεια σιωπή. Τηρώντας τα διδάγματα του Πυθαγόρα έζησε μία απολύτως ασκητική ζωή απέχοντας από οινοποσία και κρεατοφαγία.
Πάνω απ' όλα όμως αυτό που χαρακτήρισε την ζωή του Απολλώνιου ήταν η Αρετή του.
Σύμφωνα με το Σουίδα έγραψε τα ακόλουθα έργα:
1) «Τελεταί ή Περί θυσιών». Απόσπασμα του έργου σώζεται στον Ευσέβιο
2) «Βίος Πυθαγόρου»,
3) «Περί μαντείων και αστέρων», έργο που γνώριζε και ο Μοιραγένης.
4) «Περί χρησμών και μαντείων».
5) «Διαθήκαι».
6) Σώζονται 197 επιστολές με το όνομα του. Άλλες από αυτές είναι γνήσιες και άλλες ψευδεπίγραφες.
Πέρα Φιλοσοφική του διάνοια και την ασκητική ζωή του λέγεται πως πραγματοποίησε πολλά Θαύματα, για αυτό και πολλοί τον συγκρίνουν με τον Ιησού.
Σε αυτό συνεπικουρεί και η μυθική γέννηση του, όπως συμβαίνει εξάλλου σε όλους τους «Θείους άντρες».
Η μητέρα του Απολλώνιου λίγο πριν από τη γέννησή του είδε ένα Θεϊκό όνειρο. Της παρουσιάστηκε ένας θεός, ο οποίος όταν τον ρώτησε για το μέλλον του παιδιού της, αυτός της απάντησε: Θα γεννήσεις Εμένα !
- Και ποιος είσαι εσύ τον ρώτησε εκείνη.
- Είμαι ο Πρωτεύς, ο θαλάσσιος γέρων.
Πράγματι ο Απολλώνιος είχε την ικανότητα να προβλέπει το μέλλον σαν τον Πρωτέα.
Ο Απολλώνιος γεννήθηκε όταν η μητέρα του είχε πάει σε ένα λιβάδι για να μαζέψει λουλούδια. Τότε ένα σμήνος λευκών κύκνων την περικύκλωσε με σηκωμένα τα φτερά προς τον ουρανό, κάτω από τον ήχο ενός μελωδικού παιάνα. Καθώς ξυπνούσε από αυτήν την εξαίσια μελωδία γέννησε τον θεόσταλτο Απολλώνιο, χωρίς πόνο. Ταυτόχρονα, ένας κεραυνός σταλμένος από τον Δία έπεσε δίπλα του χωρίς να τον αγγίξει.
Ο μαθητής του Δάμις ο Νινευίτης έγραψε τη βιογραφία του Δασκάλου του. Με βάση αυτά τα γραπτά ο Λήμνιος Φλάβιος (170 - 246 μ.Χ.) Φιλόστρατος έγραψε τον βίο του Απολλώνιου του Τυανέα.
Εκτός από τον Φιλόστρατο, και πολλοί άλλοι συγγραφείς αναφέρουν τον Τυανέα, όπως για παράδειγμα, ο Δίων ο Κάσσιος, ο Αμιανός Μαρκελλίνος, ο Λουκιανός, ο Ιεροκλής, ο Ευσέβιος, ο Κασσιόδωρος, ο μοναχός Ισίδωρος, αλλά και Βυζαντινοί χρονογράφοι όπως ο Φώτιος.
Ο Φλάβιος Φιλόστρατος ήταν σοφιστής στενός φίλος του αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου (146 - 211 μ.Χ.) και της συζύγου του Ιουλίας Δόμνας (158 - 217 μ.Χ.). Ο Σεβήρος μάλιστα στο προσωπικό του ιερό είχε αγάλματα του Τυανέα, του Ιησού και του Ορφέα. Κατά παράκληση της αυτοκράτειρας ο Φιλόστρατος συνέταξε τη ζωή του Απολλώνιου από τα χειρόγραφα που είχαν παραδοθεί στην ίδια.
Ήταν τόσο σημαντική η μορφή του Απολλώνιου που ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος μάλιστα (121-180 μ.Χ) παραδέχτηκε ότι χρωστούσε τη φιλοσοφία του στον Απολλώνιο.: «Από τον Απολλώνιο διδάχθηκα την ελευθερία της βούλησης και την κατανόηση, τη σταθερότητα στο σκοπό και να μην κοιτάζω τίποτα άλλο, ούτε για μια στιγμή, εκτός από το να σκέπτομαι λογικά».
Ο Νεοπλατωνικός φιλόσοφος Ευνάπιος έγραψε για τον Απολλώνιο: «Ο Τυαννέας δεν είναι απλώς φιλόσοφος αλλά μία οντότητα – μέσον μεταξύ Θεών και ανθρώπων», ενώ ο Πορφύριος έγραφε πως ο Απολλώνιος ήταν «ανήρ φιλοσοφία πάση κεκοσμημένος» και ισχυριζόταν ότι «τα θαύματα του Χριστού δεν ήταν και τίποτα εξαιρετικό».
Ο Απολλώνιος έλεγε πως : «ο σοφός πρέπει να διαλέγεται σαν νομοθέτης. Διότι ο νομοθέτης πρέπει για όσα επείσθη, αυτά σαν επιταγές να τα επιβάλλει στο πολύ πλήθος».
Υποστήριζε πως το μόνο καλό ήταν η ηθική αξία, η μόνη αληθινή ικανοποίηση ήταν η ανεξαρτησία από τους εξωτερικούς παράγοντες, και θεωρούσε ότι ο πλούτος ήταν εμπόδιο για την ανάπτυξη της αρετής. Όλες οι διδασκαλίες του θεμελιώθηκαν στην ιδέα ότι όλοι οι άνθρωποι καλούνται να δεχτούν την αλήθεια και να την κάνουν πράξη.
Για αυτόν ο κόσμος της ύλης ήταν μια φυλακή αυταπάτης από την οποία όφειλε να ελευθερωθεί η ψυχή του ανθρώπου, ώστε να ανέλθει πορεία. Σε ένα τέτοιο κοσμολογικό πλαίσιο, κάθε νοήμων ον οφείλει να αναλάβει την ευθύνη για την δική του ύπαρξη.
Τις θυσίες των ζώων τις απέρριπτε καθώς αναζητούσε πνευματικούς τρόπους λατρείας του θεού. Ο Απολλώνιος πίστευε πως η Θεότητα δεν έχει την ανάγκη της πίστης των ανθρώπων, ούτε εμπλέκεται με ασήμαντα πράγματα για αυτό και δεν χρειαζόταν θυσίες και επικλήσεις, αλλά μόνον ενδόμυχη προσευχή. Η προσευχή για τον Απολλώνιο όφειλε να είναι μια συνειδητή πράξη θέλησης, ένα κανάλι συγκέντρωσης των ψυχικών δυνάμεων, για τη δημιουργία συνδέσμου μεταξύ ψυχής και πνευματικού κόσμου, ενός πολύ σημαντικού σύμφωνα με αυτόν παράγοντα για την εκπλήρωση ενός στόχου.
Έδινε μάλιστα και οδηγίες για την ώρα και το είδος των προσευχών, θυσιών και σπονδών, που αρμόζουν σε κάθε θεό. Πίστευε πως οι άνθρωποι συμμετέχουν στη Θεία φύση, και πως με τις «μυητικές τελετές» ήταν δυνατόν να απαλλαχθούν οι άνθρωποι από τα εφήμερα δεινά της ζωής.
Kατά την ανατολή του Ηλίου εκτελούσε κάποιες άρρητες θρησκευτικές τελετουργίες. (Όπως και οι Εσσαίοι) διότι κατά την ανατολή του ήλιου σύμφωνα με τον ίδιο είναι η ώρα που πρέπει να αφιερώνει ο μύστης στην επικοινωνία του με τους Θεούς.
Οι θρησκευτικές πρακτικές που εφάρμοζε ήταν γνωστές μόνο σε όσους είχαν ασκήσει αντίστοιχη πολυετή εξάσκηση της πυθαγόρειας σιγής. Συνήθιζε δε αφού ολοκλήρωνε τα καθημερινά του καθήκοντα να πλένεται με κρύο νερό (όπως έκαναν επίσης και οι Εσσαίοι).
Υποστήριζε πως οι πραγματικοί αναζητητές έπρεπε να ταξιδεύουν σε ξένες χώρες αναζητώντας την γνώση, για αυτό τον λόγο ταξίδεψε σε όλον σχεδόν τον τότε γνωστό κόσμο.
Έτσι ταξίδεψε σε Ανατολή και Δύση, ήρθε σε επαφή με πολλά και διαφορετικά ιερατεία όπου έλαβε μέρος σε όλες τις ανά τόπο άρρητες μυητικές τελετές. Αυτό ήταν εφικτό καθώς παρά τις διαφορές των θρησκειών ως προς το τυπικό, τη λατρεία δηλαδή και την πίστη, ήταν κοινή η συνείδηση της αλληλοσυνδέσεις των μερών του σύμπαντος και των σχέσεων εξάρτησης των μερών του με την Θεική πηγή τους.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο ως μυημένος δεν έκανε διακρίσεις μεταξύ εθνών ή θρησκευτικών πεποιθήσεων, έχοντας υπερβεί το στάδιο των δογμάτων μέσα στα οποία ζουν, αντιλαμβάνονται το Θείο οι περισσότεροι άνθρωποι. Οι Ιερείς τον αποδέχτηκαν σαν ομότιμο τους, και η φήμη του απλώθηκε σε όλες τις περιοχές που επισκέφθηκε και θεωρήθηκε «ως θείος Άνθρωπος».
Όταν ο Απολλώνιος επισκέφτηκε το Μαντείο των Δελφών στεφανώθηκε από τους ιερείς, και έλαβε τον κάτωθι χρησμό από την Πυθία: «Για εκατοντάδες χρόνια θα μείνεις ξακουστός στην Γη, αλλά και για εκατοντάδες χρόνια θα σε συκοφαντούν οι αντίπαλοι σου».
Όταν επισκέφτηκε την Αθήνα την εποχή που εορτάζονταν τα Ελευσίνια Μυστήρια, θέλησε να πάρει μέρος στις μυητικές τελετές. Ο ιεροφάντης όμως αρνήθηκε να τον μυήσει λέγοντας του πως αποκλείεται να κάνει μέτοχο των ιερών ένα μάγο τσαρλατάνο και να ανοίξει την Ελευσίνα σε κάποιον που δεν ήταν απαλλαγμένος από δαιμόνια. Ο Απολλώνιος δεν πτοήθηκε και του απάντησε: « Δεν έχεις πει ακόμη το σπουδαιότερο για το οποίο θα μπορούσα να κατηγορηθώ, ότι δηλαδή γνωρίζω περισσότερα από εσένα για την τελετή και ήρθα για να μυηθώ από κάποιον σοφότερο δήθεν από εμένα. Θα μυηθώ άλλη φορά και θα με μυήσει ο επόμενος ιεροφάντης». Αναφερόταν στον επόμενο ιεροφάντη που μετά από τέσσερα χρόνια έγινε επικεφαλής του Ελευσίνιου ιερού.
O Απολλώνιος έδωσε πολλές διαλέξεις στην Αθήνα. Η πρώτη ομιλία ήταν σχετική με τα ιερά, γιατί διαπίστωσε ότι οι Αθηναίοι είχαν υπερβολική ροπή προς τις θυσίες. Τους δίδαξε πώς να κάνουνε ευχές και σπονδές όπως αρμόζει σε κάθε θεό.
Ενώ συζητούσε για τις σπονδές, έτυχε να παρευρίσκεται ένας νέος από την Κέρκυρα που θεωρούνταν βλάσφημος. Ενώ ο Απολλώνιος συζητούσε σχετικά με τις σπονδές, ο βλάσφημος νέος γελούσε συνεχώς και ειρωνευόταν. Ο Απολλώνιος τον κοίταξε και του είπε: « Δεν είσαι εσύ ο υβριστής αλλά ο δαίμονας που σε κυρίευσε χωρίς να το ξέρεις». Πράγματι ο νέος είχε κυριευθεί από δαίμονα διότι γελούσε για πράγματα που σε άλλους δεν προκαλούσαν γέλιο, έκλαιγε χωρίς αιτία, μιλούσε μόνος του και τραγουδούσε. Όταν τον κοίταξε ο Απολλώνιος το δαιμόνιο έβγαλε φωνή φοβισμένη και οργισμένη, και ορκίστηκε να εγκαταλείψει τον νέο και να μην κατακυριεύσει κανέναν άλλο άνθρωπο.
Όταν ο Απολλώνιος οργισμένος του είπε να αποδείξει με σημάδι ότι πράγματι έτσι θα έκανε, του είπε : « Θα ρίξω κάτω τον τάδε ανδριάντα», δείχνοντας προς τη Βασιλική στοά, όπου διαδραματιζόταν το περιστατικό. Όντως ο ανδριάντας κουνήθηκε και έπειτα έπεσε. Ο νέος είχε συνέλθει, και στην συνέχεια παράτησε τις πολυτελείς χλαμύδες και έγινε φιλόσοφος.
Το ίδιο επίσης χρονικό διάστημα προσπάθησε επίσης να αναβαθμίσει τις παρακμάζουσες τότε Διονυσιακές εορτές στην Αθήνα.
Εκτός της περίπτωσης του δαιμονισμένου νέου αναφέρονται και πολλές άλλες περιπτώσεις που ο Απολλώνιος θεράπευσε ανθρώπους από ανίατες ασθένειες, εμφανιζόταν σε πολλά και διαφορετικά μέρη ταυτόχρονα, έκανε προφητείες, καταλάβαινε άγνωστες σε αυτόν γλώσσες, ενώ τέλος του αποδίδονται ακόμα και αναστάσεις νεκρών.
Όταν βρισκόταν στην Ρώμη για παράδειγμα, συνάντησε μια νεκρική πομπή. Η κοπέλα είχε πεθάνει λίγο πριν νυμφευθεί, και ο γαμπρός ακολουθούσε το φέρετρο θρηνώντας. Ο Απολλώνιος έτυχε να παρευρεθεί σ' αυτή την συμφορά και είπε: «Αφήστε κάτω το φέρετρο κι εγώ θα δώσω τέλος στα δάκρυα που χύνετε για την νέα». Αμέσως ρώτησε το όνομα της κοπέλας. Οι περισσότεροι νόμισαν πώς θα εκφώνηση λόγο, σαν τους επικήδειους που συνήθιζαν θρήνους, όμως ο Απολλώνιος το μόνο που έκανε ήταν να αγγίξει την κοπέλα και αφού ψιθύρισε κάτι, ξύπνησε την κοπέλα από τον φαινομενικό θάνατο. Η νέα έβγαλε μία φωνή και επέστρεψε στο σπίτι του πατέρα της.
Ο Απολλώνιος όταν ρωτήθηκε πώς ήταν εφικτά τέτοια θαύματα και απάντησε : «Δεν υπάρχει θάνατος σε τίποτα παρά μόνο στην εμφάνιση. Αυτό που περνά από την Ουσία στη Φύση μοιάζει να είναι γέννηση, ενώ εκείνο που περνά από τη Φύση στην Ουσία μοιάζει να είναι θάνατος. Στην πραγματικότητα τίποτα δεν γεννιέται και τίποτα δεν πεθαίνει, αλλά μόνο εμφανίζεται τη μια στιγμή και την άλλη εξαφανίζεται. Εμφανίζεται λόγω της πυκνότητας της ύλης και εξαφανίζεται λόγω της λεπτότητας της ουσίας. Αλλά είναι πάντα το ίδιο, διαφέροντας μόνο σε κίνηση και κατάσταση.»
Όταν βρισκόταν στη Έφεσο η πόλη είχε χτυπηθεί από λοιμό. Ο Απολλώνιος συγκέντρωσε τους Εφέσιους, και τους είπε: «Κουράγιο, σήμερα θα σταματήσω την αρρώστια». Αμέσως συγκέντρωσε μικρούς και μεγάλους στο θέατρο, όπου υπήρχε άγαλμα του Αποτρόπαιου. Εκεί είδε την μορφή ενός γέρου με μάτια μισόκλειστα, πού κρατούσε σακούλι με ένα κομμάτι ψωμί και ήταν ρακένδυτος με σιχαμερό πρόσωπο. Έβαλε γύρω του τους Εφέσιοι και είπε: «Χτυπάτε τον εχθρό των θεών, αφού μαζέψετε όσο το δυνατόν περισσότερες πέτρες». Οι Εφέσιοι απορούσαν με τα λόγια του και θεωρούσαν φοβερό να σκοτώσουν ένα ξένο πού βρισκόταν σε άθλια κατάσταση, και ο οποίος τους ικέτευε ζητώντας το έλεος τους. Ο Απολλώνιος όμως επέμενε να του ρίχνουν πέτρες και να μην τον αφήσουν να φύγει. Μόλις άρχισαν μερικοί να ρίχνουν πέτρες, τα μάτια του φάνηκαν γεμάτα φωτιά. Οι Εφέσιοι κατάλαβαν ότι υπήρχε κάποιος δαίμονας και πέταξαν πέτρες μέχρι που τον σκέπασαν. Μετά από λίγο ο Απολλώνιος τους είπε να απομακρύνουν τις πέτρες και να αναγνωρίσουν το θηρίο που είχαν σκοτώσει. Αφού λοιπόν ξεσκεπάστηκε αυτός που νόμιζαν ότι είχαν χτυπήσει, εκείνος είχε εξαφανισθεί και στην θέση του αντίκρισαν ένα σκύλο, λιωμένο από τις πέτρες, πού έβγαζε αφρούς από τα στόμα όπως οι λυσσασμένοι.
Στην Έφεσο επίσης σε μία από τις ομιλίες του, μιλούσε σχετικά με την κοινοκτημοσύνη και δίδασκε ότι τα μέλη της κοινωνίας πρέπει να αλληλοβοηθούνται. Στα δέντρα που υπήρχαν τριγύρω κάθονταν σπουργίτια σιωπηλά. Kάποια στιγμή ένα απ' αυτά πέταξε βγάζοντας φωνή σαν να ήθελε να παρακίνηση τα υπόλοιπα για κάτι. Τα υπόλοιπα μόλις άκουσαν την φωνή, σηκώθηκαν και πέταξαν φωνάζοντας κάτω από την καθοδήγηση του. Ο Απολλώνιος συνέχισε την ομιλία του γιατί ήξερε τι έκανε τα σπουργίτια να πετάξουν. Δεν το εξήγησε όμως στους άλλους. Επειδή παρ' όλα αυτά όλοι σήκωσαν τα μάτια τους ψηλά κοιτάζοντας τα πουλιά και μερικοί από άγνοια θεώρησαν το περιστατικό αξιοπερίεργο, ο Απολλώνιος ξέφυγε από την ροή του λόγου του και είπε: «Ένα παιδί ενώ μετέφερε σιτάρι μέσα σε δοχείο, γλίστρησε. Στην συνέχεια συγκέντρωσε τους σπόρους απρόσεχτα και έφυγε αφήνοντας πολλούς. Το σπουργίτι αυτό είχε την τύχη να δη το συμβάν και ήρθε να αναγγείλει και στα άλλα το απρόσμενο εύρημα και να τα καλέσει γα να φάνε».

Κάποιοι έφυγαν για να πάνε εκεί που υπέδειξε ο Απολλώνιος, ενώ αυτός συνέχισε να μιλάει σ' αυτούς που παρέμειναν συνεχίζοντας τον λόγο που είχε στο μυαλό του περί κοινοκτημοσύνης. Όταν ήρθαν και οι άλλοι γεμάτοι θαυμασμό, είπε: «Βλέπετε με πόση επιμέλεια τα σπουργίτια φροντίζουν το ένα το άλλο και χαίρονται μ' αυτήν την κοινοκτημοσύνη. Εμείς απαξιούμε για κάτι τέτοιο κι αν δούμε κάποιον να μοιράζεται ό,τι έχει με άλλους, τον κατηγορούμε για σπατάλη, έπαρση και τα παρόμοια, ενώ αυτούς πού φροντίζει τους λέμε παράσιτα και κόλακες».
Στη διάρκεια της ζωής του ο Απολλώνιος είχε κατηγορηθεί πολλές φορές ότι οι προφητικές του ικανότητες ήταν έργο δαιμόνιων πνευμάτων και ότι ο ίδιος ήταν ένας τσαρλατάνος Μάγος. Στην Ρώμη μάλιστα το έτος 92 μ.Χ κινδύνεψε η ζωή του, όταν σύμφωνα με τον Φιλόστρατο ο Απολλώνιος κατηγορήθηκε για παρακίνηση σε στάση ενάντια στον Αυτοκράτορα αλλά και για μαγεία, συνελήφθη και φυλακίστηκε. Ο Απολλώνιος υπερασπίστηκε τον εαυτό του αποκρούοντας τις κατηγορίες αναφέροντας παραδείγματα και άλλων προγενέστερων Φιλοσόφων που προέβησαν σε «θαύματα». Αναφέρει για παράδειγμα τον Επιμενίδη που καθάρισε την Αθήνα από επικίνδυνο μίασμα, τον Δημόκριτο που ελευθέρωσε τους Αβδηρίτες από λοιμό, τον Σοφοκλή που λέγονταν ότι μάγεψε τους ανέμους, αλλά και τον Εμπεδοκλή που σταμάτησε τα βαριά σύννεφα πάνω από την πόλη του Ακράγαντα. Έκανε επίσης αναφορά στον Σωκράτη και στους Ίωνες προσωκρατικούς φιλοσόφους, κάνοντας ένα ρητορικό ερώτημα για να τεκμηριώσει την υπεράσπισή του. Ανέφερε ότι ουδέποτε κατηγορήθηκαν ως μάγοι επειδή γνώριζαν εκ των προτέρων τα γεγονότα, με την φράση του: «Γιατί οι θεοί αισθάνονται ό,τι θα συμβεί στο μέλλον, οι άνθρωποι ό,τι γίνεται τώρα και οι σοφοί ό,τι πλησιάζει». Τελικώς διέφυγε από την φυλακή με υπερφυσικό τρόπο...
Σε ηλικία 30 ετών αποφάσισε να επισκεφτεί την Ινδία. Πρώτος σταθμός ήταν η Νίνος, η αρχαία Νινευί, όπου και συνάντησε τον Δάμι, τον πιστό του μαθητή και σύντροφο έκτοτε σε όλα του τα ταξίδια. Στην συνέχεια πήγε στην Βαβυλώνα όπου μυήθηκε από τους Χαλδαίους Μάγους.
Φθάνοντας στη Μεσοποταμία ο τελώνης στη γέφυρα το ρώτησε τι μεταφέρει, και ο Απολλώνιος του απάντησε:« Φέρω μαζί μου σωφροσύνη,δικαιοσύνη, αρετή,εγκράτεια, ανδρεία, άσκηση», και όταν τού ζήτησε λεπτομερή κατάλογο όλων αυτών των «θηλυκών», εκείνος τού είπε: «Δεν μου επιτρέπεται, διότι δεν μεταφέρω δούλες αλλά κυρίες».
Σύμφωνα με τον Δάμι ο Απολλώνιος έμαθε αλλά και δίδαξε στους Πέρσες Μάγους. Όταν μάλιστα ο Δάμις κάποια στιγμή τον ρώτησε: «τι είναι οι Μάγοι;» εκείνος απάντησε: «Σοφοί μέν,αλλά όχι σε όλα τα πράγματα». Στον δρόμο προς την Ινδία, ο Δάμις εξιστορεί μία συνομιλία που είχε με τον Απολλώνιο:
«Πες μου Δάμι, πού είμαστε χθες;» και ο Δάμις: «στη πεδιάδα»....Ο Απολλώνιος τον ρώτησε: «Σήμερα δε πού;» και ο Δάμις απάντησε: «Στον Καύκασο, εκτός και το λησμόνησα...αλλά έχει τόση σημασία η ερώτηση;» «Ποία η διαφορά Δάμι;» «Χθες είμαστε χαμηλά όπου εύκολα πολλοί βαδίζουν, σήμερα ψηλά όπου λίγοι δύσκολα ανεβαίνουν» , «Ακριβώς Δάμι και αν δεν έχεις καταλάβει τη διαφορά, είσαι ακόμα κάτω. Όλοι παραδέχονται ότ, από δύσκολους δρόμους, στην κορυφή βρίσκεται το Θείον, λίγοι όμως φθάνοντας κοντά σε αυτόν τον απέραντο και θείο μηχανισμό, κοντά στον ουρανό και ανάμεσα στα άστρα και βλέποντας στην ανατολή τον ήλιο να έρχεται νωρίτερα, εκφέρουν γνώμες σαφέστερες!»
Ο Απολλώνιος δεν έκρυβε τον θαυμασμό του για τους Ινδούς γυμνοσοφιστές καθώς όπως έλεγε «κατοικούν πάνω στη γη χωρίς να είναι πάνω της» (μετεωρισμός), και «χωρίς να έχουν τίποτα, να έχουν τα πάντα». Αυτό ήταν αποτέλεσμα της λιτής και ασκητικής ζωής τους, η οποία είχα σαν αποτέλεσμα την απόκτηση των υπερφυσικών αυτών ιδιοτήτων.
Σύμφωνα με τα παραπάνω είναι εμφανές πως η ζωή του Απολλώνιου είναι παρεμφερής με την ζωή του Ιησού. Όπως είναι φυσικό αυτό προκάλεσε έριδες από την αρχαιότητα ήδη ανάμεσα στους λεγόμενος «παγανιστές» τους πιστούς των παλαιών πολυθεϊκών θρησκειών και τους Χριστιανούς.
Οι μεν κατηγορούν τους δε (οι Χριστιανοί του παγανιστές ή Εθνικούς και αντίστροφα) για χαλκευμένες και αναξιόπιστες αναφορές. Δεν θα πρέπει όμως να μας εκπλήσσουν οι ομοιότητες.
Η εποχή στην οποία αναφερόμαστε αυτή είναι μία εποχή θρησκευτικού συγκρητισμού και έντονης μεταφυσικής αγωνίας, μία εποχή πολυπολιτισμού και πολλαπλών κρίσεων, που είχε αντιστοιχίες με την σημερινή εποχή.। Ένας κόσμος γκρεμιζόταν, ένας άλλος προσπαθούσε να γεννηθεί. Ήταν γενικά μία εποχή αυτή ήταν μία εποχή αγωνίας, καθώς στους αιώνες αυτούς κυριαρχεί μια βαθιά και γενικευμένη ηθικο-πνευματική ανασφάλεια, που ευνοούσε την ανάπτυξη της πίστης στα πνεύματα, στους μάγους και στους προφήτες, και τον μυστικισμό. Η Θεουργία, η Μαγεία και τα θαύματα κυριαρχούσαν παντού.
Την εποχή αυτή στην Ιουδαία οι ασκητές Εσσαίοι «θεραπευτές» οι οποίοι μοιράζονταν πολλά κοινά στοιχεία με την Στωική και Πυθαγόρεια Φιλοσοφία, διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση των πρώτων Χριστιανικών ομάδων. Λέγεται μάλιστα πως ο Ιησούς μαθήτευσε κοντά τους. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις πως ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, ήταν Εσσαίος, και πως η προς Εβραίους επιστολή γράφτηκε προς χριστιανούς που προηγουμένως ήταν Εσσαίοι. Σε κάθε περίπτωση τα χειρόγραφα του «Κουμράν» αναφέρουν πολλές ιστορίες θαυμάτων, και θεραπείες ασθενών.
Τα πρώτα Χριστιανικά χρόνια γράφτηκαν τα «Χαλδαϊκά λόγια» από τον Ιουλιανό τον Χαλδαίο τον Θεουργό, στα οποία εκτός των φιλοσοφικών αρχών που περιέχουν, υπάρχουν πλήθος μαγικών επικλήσεων στους αρχαίους Θεούς. Ο Πορφύριος αργότερα έγραψε υπομνήματα πάνω σε αυτά, ο Ιαμβλίχος όμως τα χρησιμοποίησε κατά κόρον. Περίπου την ίδια εποχή εικάζεται πως γράφτηκαν και τα Ερμητικά κείμενα, στην μορφή που τα γνωρίζουμε σήμερα, αλλά και αναδύεται ο Νεοπλατωνισμός με κυρίαρχη μορφή αυτή του Πλωτίνου, συμμαθητής του οποίου υπήρξε ο μετέπειτα Χριστιανός Ωριγένης.
Δεν είναι επίσης τυχαίο πως αυτή την εποχή ο Χριστιανισμός κινδύνεψε από το Χριστιανικό κίνημα των Γνωστικών, ο οποίος κήρυσσε έναν τρόπο απόδρασης από τον κόσμο, μέσω μιας ιδιαίτερης «φώτισης», η οποία δεν ήταν προσιτή σε όλους.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον όπου είχε αρχίσει να επικρατεί ο Χριστιανισμός (πολύ διαφορετικός από αυτόν που σήμερα γνωρίζουμε) για διαφόρους λόγους, η ιστορία του Απολλώνιου αμφισβητήθηκε έντονα από τους Χριστιανούς πατέρες, όπως ο Ιουστίνος, ο Φώτιος, ο Αυγουστίνος, ο Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο Νείλος και άλλους.
Ο επίσκοπος Καισαρείας της Παλαιστίνης Ευσέβιος αναγκάζεται να γράψει το «Προς τα υπό Φιλοστράτου εις Απολλώνιον τον Τυανέα», για να αντικρούσει το «Φιλαλήθη λόγον», που διέδιδε ο Ιεροκλής.। Στο έργο του δέχεται τον Απολλώνιο ως μάγο και τα θαύματά του τερατώδεις μύθους...Ο άγιος Χρυσόστομος, αναρωτιέται: «Πως ήταν δυνατό να συγκριθεί ο Κύριος με τον Απολλώνιο τον Τυανέα, ο οποίος ούτε Εκκλησία άφησε ούτε λαό ούτε κάτι άλλο έκανε που μπορούσε να τον εξυψώσει στη θέση του Ιησού»;
Αντίστοιχα Αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι αμφισβήτησαν το Ιησού και την Χριστιανική θρησκεία, όπως για παράδειγμα έκαναν με τα συγγράμματα τους ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, o Πορφύριος, ή ο Κέλσος.
Θα παραθέσω μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τα συγγράμματα των Κέλσου, Πορφύριου (τα οποία διασώθηκαν μέσα από κριτικές Χριστιανών) και την επιχειρηματολογία τους..κατά των Χριστιανών.।।Ο «Αληθής Λόγος» του Κέλσου, γράφηκε το 178 μ.χ, και διασώθηκε σχεδόν αυτούσιος χάρη στον χριστιανό Ωριγένη ο οποίος προκειμένου να αντικρούσει τον Κέλσο, τον παρέθεσε μέσα στο απολογητικό του έργο «Κατά Κέλσου».:
...«Οι χριστιανοί πιστεύουν ότι προφέροντας τα ονόματα δαιμόνων ή λέγοντας μαγικά ξόρκια, αποκτούν δύναμη. Ο ίδιος ο Ιησούς χρησιμοποιώντας μαγικά τεχνάσματα φάνηκε πως έκανε θαύματα, και μάλιστα πρόβλεψε ότι και άλλοι θα ‘παιρναν μαθήματα και θα ‘καναν τα ίδια, παριστάνοντας τους σπουδαίους κι ότι τα κατορθώματά τους δήθεν οφείλονται στη δύναμη του θεού• και κάτι τέτοιους τους ξαπόστελνε ο Ιησούς. Αν είχε δίκιο να τους καταδικάζει, τότε όντας κι ο ίδιος ένοχος για τα ίδια πράγματα, ήταν τιποτένιος και αν δεν ήταν τιποτένιος ο ίδιος τότε δεν ήσαν τιποτένιοι και όσοι πήγαν να τον μιμηθούν... [...] Η γέννηση του Ιησού από μια παρθένο είναι δική του επινόηση, για να συγκαλύψει την πραγματική του καταγωγή: Γεννήθηκε σ’ ένα χωριό της Ιουδαίας από μια ντόπια, άπορη χειρώνακτα που ο άντρας της, ένας μαραγκός, την έδιωξε από το σπίτι σαν έμαθε ότι τον απατούσε μ’ έναν στρατιώτη που τον έλεγαν Πάνθηρα... [...] Κατ’ αρχάς, για να κατασκευάσουν την ιστορία της παρθενογένεσης, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι χριστιανοί έχουν χρησιμοποιήσει τους ελληνικούς μύθους της Δανάης και Μελανίππης ή της Αύγης και της Αντιόπης... [...] Οι παλιοί μύθοι απέδιδαν θεία γέννηση στον Περσέα, τον Αμφίωνα, τον Αιακό και τον Μίνωα ούτε κι αυτούς τους πιστεύουμε, αλλά τουλάχιστον αυτοί οι μύθοι παρουσιάζουν σαν απόδειξη τα όσα μεγάλα και θαυμαστά κατόρθωσαν εκείνοι για το καλό των ανθρώπων, ώστε να αποκτήσουν κάποιον αληθοφάνεια... [...] Όμως και τα υπόλοιπα που πιστεύετε, ότι θα αναστηθούν οι νεκροί, ότι θα απονεμηθεί η θεία δίκη και ότι θα τιμηθούν οι δίκαιοι ενώ οι άδικοι θα καούν, είναι μπαγιάτικα τίποτα το καινούριο δεν έχουν να διδαχτούν απ’ αυτά οι χριστιανοί... [...]Θαύματα υπερφυσικά συνέβαιναν παντού και πάντα (λόγου χάρη, οι ευεργεσίες που πρόσφερε ο Ασκληπιός και οι προβλέψεις του για τα μελλούμενα στις πόλεις που ήσαν αφιερωμένες στη λατρεία του, όπως η Τρίκκη, η Επίδαυρος, η Κως και η Πέργαμος, ή ακόμα, η περίπτωση του Αριστέα του Προκοννήσιου ή κάποιου Κλαζομένιου ή του Κλεομήδη από την Αστυπάλαια). Αλλά μόνο οι Ιουδαίοι τα αποδίδουν στον ύψιστο θεό.».
Ο Πορφύριος ήταν Σύρος νεοπλατωνικός φιλόσοφος, που γεννήθηκε στην Τύρο του σημερινού Λιβάνου (232-305). Στο έργο του κατά Χριστιανών αναφέρει:
... «Για ποιον λόγο ο Χριστός, ούτε στον αρχιερέα όπου τον οδήγησαν ούτε στον κυβερνήτη δεν είπε ένα λόγο άξιο σοφού και θείου ανθρώπου, ένα λόγο ικανό να τους ανοίξει τα μάτια και να τους κάνει καλύτερους, τον δικαστή και τους υπόλοιπους παρευρισκόμενους; Παρά ανεχόταν να τον χτυπούν μ’ ένα καλάμι, να τον φτύνουν και να του φορέσουν ακάνθινο στεφάνι, σε αντίθεση με τον Απολλώνιο Τυανέα, που αφού πρώτα τα ‘ψαλε του αυτοκράτορα Δομητιανού, αμέσως μετά έγινε άφαντος από τα ανάκτορα κι ύστερα από μερικές ώρες εμφανίστηκε στην πόλη Δικαιάρχεια -τους σημερινούς Ποτιόλους- μπρος σε όλο τον κόσμο. Μα ακόμα κι αν ήταν θεϊκή εντολή να υποστεί τα πάθη, ο Χριστός όφειλε μεν να υπομείνει την τιμωρία, όχι όμως και να τα υποστεί όλα βουβός χωρίς να μιλήσει διόλου• θα έπρεπε να μιλήσει δυνατά και να πει λόγια σπουδαία και σοφά στον Πιλάτο τον δικαστή κι όχι ν’ αφήνει να τον εξευτελίζουν σαν κανένα τιποτένιο του δρόμου. ... [...] «Μπορεί κανείς να εντοπίσει κι άλλη μία ασαφή φράση του Ιησού· εκεί όπου λεει: «Προσέξτε μη σας παραπλανήσει κανείς. Γιατί πολλοί θα παρουσιαστούν μιλώντας επ’ ονόματι μου και θα πουν «εγώ είμαι ο Χριστός», και θα παραπλανήσουν πολλούς» (Ματθαίος 24.4-5). Ιδού: Πέρασαν τριακόσια τόσα χρόνια και πουθενά δεν φάνηκε κανείς. Μήπως θα ισχυριστείτε ότι μιλούσε για τον Απολλώνιο Τυανέα, τον άνθρωπο εκείνο που είχε για κόσμημά του τη φιλοσοφία; Γιατί άλλον δεν έχει να βρείτε. Μόνο που ο Ιησούς δεν μιλά για έναν αλλά για πολλούς: «Θα εμφανιστούν πολλοί ψευδοπροφήτες και θα παραπλανήσουν πολύ κόσμο». (Ματθαίος 24.14).
Ορισμένοι νεώτεροι μελετητές συμφωνούν με τις θέσεις αυτές, όπως για παράδειγμα ο καθηγητής R. W. Bernard, που αναφέρει πως: ...«Το 325 ο Κωνσταντίνος και οι γύρω από αυτόν αποφάσισαν στην Νίκαια να εκμεταλλευθούν την μεγάλη φήμη του Απολλώνιου του Τυανέα και παραχαράσσοντας τις βασικές διδασκαλίες του Έλληνα σοφού να τον υποκαταστήσει μαζί με τον Πυθαγορισμό του με κάποιες δήθεν θεϊκές διδασκαλίες ενός υπερφυσικού Μεσσία, οι όποιες θα ήταν λιγότερο ριζοσπαστικές και περισσότερο συμφέρουσες για την αυτοκρατορία από ότι αυτές του Απολλώνιου. Έτσι εκεί που μέχρι τότε κυριαρχούσε ο Απολλώνιος εγκατέστησαν το νεοδημιουργημένο Σωτήρα τους, δίνοντας του το όνομα Ιησούς, ο όποιος τότε και εκεί άρχισε να προϋπάρχει σαν ιδέα μέσα στα μυαλά του Ιουδαιορωμαϊκου Ιερατείου, πού αργότερα έγινε γνωστό σαν «Πατέρες της Εκκλησίας της Νικαίας». ...[..].. «Από την στιγμή που ο Χριστός πήρε την θέση του Απολλώνιου ο στόχος του Ιουδαιορωμαϊκου Ιερατείου ήταν να καταστρέψει όλα τα ντοκουμέντα τα οποία είχαν σχέση με τον Απολλώνιο όπως και με την Εσσαϊκή πρωτοχριστιανική κοινότητα την οποία ο Απολλώνιος είχε επηρεάσει πολύ σ’ αυτούς τους τρεις αιώνες μέχρι την αυτοκρατορία του Κωνσταντίνου. Έτσι κατάφεραν να κρατήσουν στο σκοτάδι την αλήθεια και με μία άνευ προηγουμένου κολοσσιαία άπατη έκαναν τον κόσμο να πιστέψει ότι ο Ιησούς και η χριστιανική θρησκεία είχαν ξεκινήσει με τον Χριστό και τους 12 Αποστόλους του, ενώ ή αλήθεια είναι ότι όλα ξεκίνησαν τον 4ο αιώνα μ.Χ. Αυτή ήταν η βασική αιτία που η Αλεξανδρινή Βιβλιοθήκη μετά από την πρώτη καταστροφή της από τον Ιούλιο Καίσαρα, ξανακάηκε, και μαζί με αυτήν και άλλες βιβλιοθήκες ώστε να εξαφανισθούν τα βιβλία πού θα αναφέρονταν σ’ αυτούς τους τρεις πρώτους μ.Χ. αιώνες. Τόση ήταν η επιτυχία αυτού τού σκοτεινού Ιερατείου που κατάφερε σχεδόν για 2000 χρόνια να κράτηση στο μαύρο σκοτάδι όλες τις αποδείξεις σχετικά με τον βίο και την διδασκαλία του Απολλώνιου Τυανέα. Ευτυχώς όμως με την επιστήμη της Ιστορίας, το πιο απαγορευμένο βιβλίο από όλα διεσώθη. Το βιβλίο ήταν «ο βίος του Απολλώνιου του Τυανέως» από τον βιογράφο του Φιλόστρατο. Το βιβλίο κρατήθηκε και φυλάχθηκε μυστικά στην Μ. Ανατολή περισσότερο από 1000 χρόνια από μυημένους Άραβες κόντρα στις προσπάθειες των σταυροφόρων να το ανακαλύψουν και να το καταστρέψουν για λογαριασμό του χριστιανοπαπισμού.»…
Σε κάθε περίπτωση η συγκεχυμένη πραγματικότητα της εποχής αυτής αποτυπώνεται στη απάντηση που έδωσε ο Φιλόσοφος Συνέσιος της Κυρήνης στον Θεόφιλο της Αλεξάνδρειας όταν ο δεύτερος του πρότεινε να γίνει Χριστιανός επίσκοπος: «Η φιλοσοφική νοημοσύνη, ενώ κοιτάει προς την αλήθεια, παραδέχεται την ανάγκη να ψεύδεται. Το φως έχει να κάνει με την αλήθεια, αλλά το μάτι έχει περιορισμένη όραση και δεν μπορεί να κοιτάξει κατευθείαν στο φως χωρίς να τραυματισθεί. Καθώς το μισόφωτο είναι πιο υποφερτό για το μάτι, έτσι πιστεύω, είναι και το ( ωφέλιμο ) ψέμα για τους απλούς ανθρώπους. Η αλήθεια βλάπτει εκείνους που δεν μπορούν να κοιτάξουν προς την πραγματικότητα. Εάν οι κανονισμοί της ιεροσύνης μου επιτρέπουν να διατηρήσω μία τέτοια θέση, τότε δέχομαι την χειροτόνηση, εφόσον μπορώ να κρατώ την φιλοσοφία μου ως ιδιωτική υπόθεση στο σπίτι μου και να κηρύττω παραμύθια όταν βρίσκομαι έξω ».
Ο Απολλώνιος πέθανε σε ηλικία περίπου 90 ετών.

IceCube: Αναζητώντας τα μυστικά της σκοτεινής ύλης

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν το IceCube, το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στον κόσμο, θαμμένο βαθιά στους πάγους του Νότιου Πόλου, προσπαθώντας να εξιχνιάσουν τα μυστήρια των σωματιδίων που είναι γνωστά ως νετρίνα και ελπίζοντας να ρίξουν φως στη δημιουργία του σύμπαντος.
Χρειάσθηκαν δέκα χρόνια για την ανάπτυξη του IceCube σε βάθος 2.400 μέτρων κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής. Καταλαμβάνοντας χώρο ενός κυβικού χιλιομέτρου, το τηλεσκόπιο είναι μεγαλύτερο από το Empire State Building, τον Willis Tower του Σικάγου και το Παγκόσμιο Οικονομικό Κέντρο της Σανγκάης.
Σχεδιασμένο για την παρατήρηση των νετρίνων, τα οποία εκπέμπονται από την έκρηξη αστέρων και κινούνται με ταχύτητα που πλησιάζει εκείνη του φωτός, το τηλεσκόπιο έρχεται στο προσκήνιο μετά την ανακοίνωση της περασμένης εβδομάδας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Πυρηνικής Έρευνας (Cern) του εντοπισμού σωματιδίου συμβατού με το μποζόνιο του Χιγκς.
«Σηκώνεις το δάκτυλό σου και από μέσα του περνούν κάθε δευτερόλεπτο εκατό δισεκατομμύρια νετρίνα προερχόμενα από τον ήλιο» δηλώνει η Τζένι Άνταμς, φυσικός του Πανεπιστημίου του Καντέρμπουρι στη Νέα Ζηλανδία, που εργάζεται στο IceCube.
Το τηλεσκόπιο αποτελείται από μία δέσμη ανιχνευτών φωτός που έχει θαφτεί στους πάγους, μετά τη διάνοιξή τους με θερμό νερό. Τα νετρίνα, που βρίσκονται παντού, σε διάδραση με τον πάγο παράγουν φορτισμένα σωματίδια τα οποία δημιουργούν φως που μπορεί να ανιχνευθεί. Ο πάγος ενεργεί ως δίκτυ που απομονώνει τα νετρίνα, καθιστώντας ευκολότερη την παρατήρησή τους.
Προστατεύει επίσης το τηλεσκόπιο από εν δυνάμει επιζήμια ακτινοβολία. «Εάν ένα σουπερνόβα εκραγεί τώρα στον γαλαξία μας, μπορούμε να διακρίνουμε εκατοντάδες νετρίνα με το IceCube. Δεν θα είμαστε σε θέση να το δούμε μεμονωμένα, αλλά ολόκληρος ο ανιχνευτής θα φωτισθεί σαν σε επίδειξη πυροτεχνημάτων» δήλωσε η Άνταμς στους δημοσιογράφους, κατά τη διάρκεια των εργασιών της Διεθνούς Διάσκεψης Σωματιδιακής Φυσικής στη Μελβούρνη.
Οι επιστήμονες προσπαθούν να εντοπίσουν τα σωματίδια, για να ανακαλύψουν από πού προέρχονται, ελπίζοντας ότι αυτό θα τους δώσει απαντήσεις για το τι συμβαίνει στο διάστημα, κυρίως στις αθέατες περιοχές του σύμπαντος που είναι γνωστές ως σκοτεινή ύλη.
Πριν από την εγκατάσταση του IceCube το 2010, οι επιστήμονες δεν είχαν παρατηρήσει παρά 14 νετρίνα. Με το νέο γιγάντιο όργανο, που συνδυάζεται με ακόμη ένα τηλεσκόπιο στη Μεσόγειο, εκατοντάδες νετρίνα έχουν ανιχνευθεί.
Μέχρι σήμερα, όλα όσα έχουν εντοπισθεί δημιουργήθηκαν εντός της γήινης ατμόσφαιρας, αλλά οι επιστήμονες του IceCube ελπίζουν ότι θα εντοπίσουν και αυτά που βρίσκονται το διάστημα. «Τα νετρίνα... θα δείξουν τον δρόμο από τον οποίο ήλθαν» καταλήγει η Τζένι Άνταμς.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο Αϊνστάιν του 21ου αιώνα

(ΕΘΝΟΣ «E» 6/7/2012)
ΠΙΤΕΡ ΧΙΓΚΣ
Αγάπησε τα μαθηματικά και τη φυσική από μικρός. Διατύπωσε τη θεωρία του για το σωματίδιο, που εξηγεί την ύπαρξη μάζας στην ύλη, το 1964. Τότε η επιθεώρηση του CERN την είχε απορρίψει. Η δικαίωση ήρθε με 48 χρόνια καθυστέρηση
Οι συνάδελφοι του Πίτερ Χιγκς παρομοίωσαν την ανακάλυψη του CERN με την ανακάλυψη του ηλεκτρισμού και της Αμερικής
Οι συνάδελφοι του Πίτερ Χιγκς παρομοίωσαν την ανακάλυψη του CERN με την ανακάλυψη του ηλεκτρισμού και της Αμερικής
Μπορεί ο Πίτερ Χιγκς να μην ήταν ιδιαίτερα ικανός στο εργαστήριο, αλλά ποτέ δεν αμφέβαλλε ότι η θεωρία του μια μέρα θα αποδειχθεί. Αυτό που με τίποτα δεν περίμενε ήταν ότι θα ζούσε για να δει τελικά να ανακαλύπτεται το μποζόνιο που φέρει το όνομά του και που αποκαλείται «σωματίδιο του Θεού», ονομασία που απεχθάνεται ο ίδιος ο άθεος Δρ Χιγκς.
Ποιος είναι λοιπόν ο «Αϊνστάιν του 21ου αιώνα» που έχει κάνει την επιστημονική κοινότητα να παραληρεί από ενθουσιασμό και τους πάντες να μιλούν για κάτι που ελάχιστα καταλαβαίνουν;
Γεννήθηκε το 1929 στο Γουόλσεντ της Βρετανίας, γιος ενός ηχολήπτη του BBC, και τα πρώτα χρόνια της παιδικής του ηλικίας δεν ήταν ιδανικά.
Ο άνθρωπος που σήμερα είναι το φαβορί για το Νόμπελ Φυσικής έχασε τα πρώτα χρόνια του δημοτικού σχολείου λόγω του άσθματος από το οποίο υπέφερε και έκανε κάποια ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι, ενώ σε μεγαλύτερη ηλικία δεν μπορούσε να επικεντρωθεί στη μελέτη, αφού ήταν αναγκασμένος να αλλάζει διαρκώς σχολεία λόγω της δουλειάς του πατέρα του και του Β' Παγκοσμίου Πολέμου που ξέσπασε αργότερα.
Οι δυνατότητες που ανοίγονται για τους επιστήμονες μετά την ανακάλυψη του μποζονίου του Χιγκς είναι τεράστιες, αφού θα μπορέσουν να ασχοληθούν με αναπάντητα ερωτήματα του Σύμπαντος
Οι δυνατότητες που ανοίγονται για τους επιστήμονες μετά την ανακάλυψη του μποζονίου του Χιγκς είναι τεράστιες, αφού θα μπορέσουν να ασχοληθούν με αναπάντητα ερωτήματα του Σύμπαντος
Οταν ο πατέρας του τελικά μετακόμισε στο Μπέντφορντ, ο Χιγκς έμεινε με τη μητέρα του στο Μπρίστολ και φοίτησε σε σχολείο της περιοχής, όπου εμπνεύστηκε από το έργο ενός αποφοίτου και ενός από τους πρωτοπόρους της κβαντικής φυσικής, του Πολ Ντιράκ.
Στην ηλικία των 17 έφυγε για να εξειδικευθεί στα μαθηματικά στο Λονδίνο, ενώ αργότερα αποφοίτησε με αριστείο από το τμήμα Φυσικής του King's College του Λονδίνου.
Πήρε μεταπτυχιακό και διδακτορικό και δίδαξε σε αρκετά εκπαιδευτικά ιδρύματα, μέχρι να καταλήξει το 1960 στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, όπου διατηρεί μέχρι σήμερα την έδρα του και μένει μαζί με τη σύζυγο και τα δύο τους αγόρια.
Ο Αϊνστάιν του 21ου αιώνα
Οι έρευνες
Εκεί άρχισε να ασχολείται με το σωματίδιο που εξηγεί την ύπαρξη μάζας στην ύλη και το 1964 διατύπωσε μαζί με άλλους τέσσερις επιστήμονες, τους Μπράουτ, Ενγκελμπερτ, Γκουράλνικ, Χέιγκεν και Κιμπλ τη θεωρία πεδίου του Χιγκς. Η εργασία του αρχικά απορρίφθηκε από την επιθεώρηση «Physics Letters» (την επιθεώρηση του CERN που τις προάλλες επιβεβαίωσε τη θεωρία του!) και τελικά δημοσιεύθηκε στην «Physical Review Letters».
Εκτός από διακεκριμένος επιστήμονας, ο Βρετανός φυσικός υπήρξε και ακτιβιστής της Καμπάνιας για τον Πυρηνικό Αφοπλισμό, από όπου αποσύρθηκε όταν η οργάνωση τάχθηκε κατά της πυρηνικής ενέργειας, κάτι που έκανε και με την Greenpeace, όταν αυτή τάχθηκε κατά της χρήσης γενετικά τροποποιημένων οργανισμών.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ
Ενθουσιασμός για την ανακάλυψη
Με την ανακάλυψη του ηλεκτρισμού και της Αμερικής παρομοίασαν τον εντοπισμό του μποζονίου Χιγκς οι επιστήμονες. Τη «συμβολή της Βρετανίας σε αυτό το εξαιρετικό επίτευγμα» χαιρέτισε ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, ενώ οι συνάδελφοί του επαίνεσαν τον Δρ Χιγκς και ζήτησαν να του απονεμηθεί ο τίτλος του ιππότη και να τιμηθούν με Νόμπελ και οι πέντε επιστήμονες που διατύπωσαν τη θεωρία πεδίου του Χιγκς. Κάτι που προκαλεί πονοκέφαλο στην Επιτροπή Νόμπελ, που δικαιούται να απονείμει το βραβείο μέχρι σε τρία άτομα.

ΤΑ 5 ΑΛΥΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΥΠΕΡΣΥΜΜΕΤΡΙΑ
Ανίχνευση υπερ-σωματιδίων
Σύμφωνα με τη θεωρία της υπερσυμμετρίας, για κάθε σωματίδιο του Καθιερωμένου Μοντέλου της Φυσικής υπάρχουν στο Σύμπαν αντίστοιχα «υπερ»- σωματίδια. Παρ' όλο που η θεωρία είναι ιδιαίτερα αγαπητή στους φυσικούς, δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής τέτοιες ενδείξεις, ωστόσο ο Μεγάλος Αδρονικός Επιταχυντής (LHC) θα μπορούσε να ανιχνεύσει το ελαφρύτερο εξ αυτών, το ουδετερίνο, μια φευγαλέα οντότητα που δεν αλληλεπιδρά με την κανονική ύλη.

ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΥΛΗ
Οι κινήσεις των γαλαξιών
Η ύλη, την οποία βλέπουμε, αντιστοιχεί μόλις στο 5% της συνολικής υλοενέργειας του Σύμπαντος και οι φυσικοί γνωρίζουν ότι αυτή δεν επαρκεί για να εξηγήσει τις κινήσεις των γαλαξιών. Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι υπάρχει στη φύση πολύ περισσότερη μάζα (πέντε φορές περισσότερη της ύλης) που δεν είναι εύκολο να παρατηρηθεί λόγω της μη αλληλεπίδρασής της με την ύλη και του ότι δεν εκπέμπει ακτινοβολία. Υπερσυμμετρικά σωματίδια θεωρούνται υποψήφια συστατικά της.

ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Η διαστολή του Σύμπαντος
Αντί η διαστολή του Σύμπαντος να επιβραδύνεται, όπως οι κοσμολόγοι προέβλεπαν λόγω της βαρύτητας, έκπληκτοι διαπίστωσαν ότι επιταχύνεται, κάτι που απέδωσαν στη σκοτεινή ενέργεια. Θεωρητικά είναι μία απωστική πίεση, αντίθετη της βαρύτητας, που απομακρύνει τους γαλαξίες μεταξύ τους και διαστέλλει ταχύτερα το Σύμπαν. Αγνωστη παραμένει η φύση της και η ύπαρξή της δεν έχει επιβεβαιωθεί, ωστόσο εκτιμάται ότι αντιστοιχεί στο 70% της υλοενέργειας του Σύμπαντος.

ΑΝΤΙΥΛΗ
Παραμένει άφαντη
Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι στο «Big Bang» που γέννησε το Σύμπαν πριν από 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια η ύλη και η αντιύλη δημιουργήθηκαν σε ίσες ποσότητες. Η αντιύλη όμως εξακολουθεί να παραμένει άφαντη και οι φυσικοί έχουν εναποθέσει τις ελπίδες τους στον νέο Επιταχυντή LHCb του CERN στη Γενεύη, ο οποίος σχεδιάστηκε ειδικά για τη μελέτη του συγκεκριμένου άλυτου μυστηρίου.

5η ΔΙΑΣΤΑΣΗ
Η πρόκληση για τον επιταχυντή
Εκτός από τις τέσσερις γνωστές διαστάσεις (τις τρεις διαστάσεις του χώρου και τον χρόνο), οι οποίες δεν επαρκούν για τα ποικίλα μοντέλα της θεωρίας των χορδών, οι επιστήμονες υποθέτουν ότι υπάρχουν επιπλέον διαστάσεις. Σύμφωνα με τις θεωρίες χορδών, τα σωματίδια δεν είναι σαν σφαιρίδια, όπως συνήθως απεικονίζονται, αλλά χορδές που ταλαντώνονται με διαφορετικές συχνότητες. Οι κρυμμένες αυτές διαστάσεις θα μπορούσαν να ανακαλυφθούν από τον LHC.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΤΟ ΜΠΟΖΟΝΙΟ ΧΙΓΚΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ
Ανοιξε τον δρόμο για ακόμη πιο συγκλονιστικές ανακαλύψεις
Ο εντοπισμός του λεγόμενου μποζονίου Χιγκς ή «σωματιδίου του Θεού» έχει γίνει το κορυφαίο θέμα συζήτησης στους επιστημονικούς κύκλους και έχει προκαλέσει παγκόσμια υστερία: το Twitter έχει κατακλυστεί από δημοσιεύσεις που μιλούν για την ανακάλυψη, η οποία φιγουράρει στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, ενώ ήδη πωλούνται στο Διαδίκτυο μπλουζάκια με το μποζόνιο και κυκλοφορούν τα πρώτα ανέκδοτα.
Τι σημαίνει όμως πραγματικά η ανακάλυψη αυτή για την επιστήμη και την ανθρωπότητα;
Μπορεί να μην έχει πρακτική εφαρμογή, ωστόσο η σημασία της για την επιστήμη είναι τεράστια. Εφόσον επιβεβαιωθεί ότι το σωματίδιο που εντοπίστηκε στο CERN είναι το μποζόνιο του Χιγκς, τότε οι επιστήμονες δεν θα χρειαστεί να αναθεωρήσουν το αγαπημένο τους Καθιερωμένο Μοντέλο της Φυσικής, την εξίσωση που συγκεντρώνει τις γνώσεις για τα στοιχειώδη σωματίδια του Σύμπαντος.
Το «σωματίδιο του Θεού» γίνεται έτσι το χαμένο κομμάτι του παζλ που εξηγεί πώς η ύλη απέκτησε μάζα μετά τη «Μεγάλη Εκρηξη».

Το ενδεχόμενο
Υπάρχει όμως το ενδεχόμενο να αποδειχθεί ότι το υποατομικό σωματίδιο δεν είναι αυτό ακριβώς που συμπληρώνει το Καθιερωμένο Μοντέλο αλλά ένα από τα πολλά διαφορετικά «μποζόνια Χιγκς» που ενδεχομένως υπάρχουν στη φύση.
Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά και τη συμπεριφορά του συγκεκριμένου υποατομικού σωματιδίου, αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο σε μια «εξωτική» Φυσική που θα ξεπερνά τα όσα προβλέπει το Καθιερωμένο Μοντέλο και θα ανατρέπει ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για το Σύμπαν.
Οι δυνατότητες που ανοίγονται για τους επιστήμονες από μια τέτοια διαπίστωση είναι τεράστιες, αφού θα μπορέσουν να ασχοληθούν με μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα της υποσωματιδιακής φυσικής και του Σύμπαντος, όπως η υπερσυμμετρία, η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια και η αντιύλη.
Το σίγουρο είναι ότι στην περίπτωση που το σωματίδιο δεν είναι ο χαμένος κρίκος της αλυσίδας του Καθιερωμένου Μοντέλου, οι ανακαλύψεις που θα ακολουθήσουν θα είναι ακόμη πιο συγκλονιστικές από τον εντοπισμό του μποζονίου Χιγκς.

Πηγή: http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22769&subid=2&pubid=63681005
ΕΡΗ ΠΑΝΣΕΛΗΝΑ