Read More

Τα Κουλέντια

Τα Κουλέντια (σήμερα Ελληνικό), είναι ένα ήρεμο μικρό γραφικό χωριό, με υπέροχη θέα, κρυμμένο στη νοτιοανατολική γωνιά της Λακωνικής γης. Το χωριό βρίσκεται σκαρφαλωμένο στα εξακόσια μέτρα υψόμετρο .... κλιμακωτά....
Read More

Η Μονεμβάσια ή Μονεμβασία

Η Μονεμβάσια ή Μονεμβασία ή Μονεμβασιά ή Μονοβάσια, γνωστή στους Φράγκους ως Μαλβαζία, είναι μια μικρή ιστορική πόλη της ανατολικής Πελοποννήσου, της επαρχίας Επιδαύρου Λιμηράς, στο Νομό Λακωνίας.
Read More

Η προβλήτα της Αγίας Μαρίνας,

Η σιδηροδρομική γέφυρα (ή προβλήτα) της Αγίας Μαρίνας, αποτελεί το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του παραθαλάσσιου χωριού και ταυτόχρονα είναι ένα πολύ σημαντικό νεότερο Βιομηχανικό μνημείο, ηλικίας 130 ετών. Εκεί μάθαινα να κολυμπώ και δέθηκα με την θάλασσα...
Read More

Βλυχάδα Ρειχιάς: Η κρυμμένη παραλία που μαγεύει τους επισκέπτες

Κάποια μέρη που βλέπουμε, ακόμα και μέσα από μερικές φωτογραφίες, μας κάνουν να θέλουμε να τα επισκεφθούμε, γιατί απλά, φαίνεται πως είναι από αυτά που λέμε κρυμμένοι παράδεισοι.
Read More

5 χιλιόμετρa από την Σούρπη, συναντάμε τον οικισμό Νήες.

Είναι ένας παραθαλάσσιος οικισμός, με μοναδικές γωνιές, που όσοι τις έχουν απαθανατίσει με την φωτογραφική τους μηχανή, τις παρομοιάζουν με πίνακα ζωγραφικής.

Σάββατο 23 Μαρτίου 2013

ITER: Ένας τεχνητός ήλιος!

Εγκάρσια τομή του τρισδιάστατου μοντέλου του θερμοπηρυνικού αντιδραστήρα ITER. Δημοσιεύεται με την άδεια του ITER.

Τον Νοέμβριο του 2006, ξεκίνησε επίσημα μία από τις μεγαλύτερες πειραματικές προσπάθειες στην πυρηνική Φυσική, που υπόσχεται φθηνή και καθαρή ενέργεια με τον τρόπο που παράγεται στον Ήλιο.
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πως λειτουργεί ο Ήλιος; Ποιο είναι το καύσιμο από το οποίο παράγεται η ακτινοβολία χάρη στην οποία υπάρχει η ζωή όπως την ξέρουμε στη Γη; Λοιπόν, ο Ήλιος χρησιμοποιεί πυρηνικά καύσιμα σε μια διαδικασία που λέγεται θερμοπυρηνική σύντηξη. Στο καυτό και πυκνό εσωτερικό του Ήλιου, η ύλη φτάνει σε απίστευτα υψηλά επίπεδα θερμότητας και πίεσης, πράγμα που οδηγεί τα άτομα του υδρογόνου να ενώνονται βίαια μεταξύ τους εκλύοντας ενέργεια αλλά και ένα στοιχείο που λέγεται ήλιο. Αυτές οι αντιδράσεις συμβαίνουν μέσα στο “πλάσμα”, την τέταρτη μορφή
της ύλης μετά τα στερεά, υγρά και τα αέρια. Το πλάσμα είναι μια κατάσταση της ύλης όπου τα ηλεκτρόνια διαφεύγουν από τα άτομα και κινούνται ελεύθερα. Όλα σχεδόν τα αστέρια ακτινοβολούν μεγάλες ποσότητες ενέργειας που παράγεται από παρόμοιες διαδικασίες.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι μπορούν να επαναλάβουν την θερμοπυρηνική σύντηξη με ασφάλεια στη Γη προκειμένου να χρησιμοποιήσουμε την ενέργεια που εκλύεται για ειρηνικούς σκοπούς. Γι’ αυτό όμως θα πρέπει να εξομοιώσουν την κατάσταση που επικρατεί στον ίδιο τον Ήλιο, δηλαδή μεγάλες θερμοκρασίες και τεράστια πίεση. Η εξομοίωση αυτών των συνθηκών και ο απαιτούμενος έλεγχος της διαδικασίας γίνεται στο εσωτερικό των θερμοπυρηνικών αντιδραστήρων.
Οι συμβατικοί πυρηνικοί αντιδραστήρες που υπάρχουν σήμερα λειτουργούν με ελεγχόμενη σχάση ατόμων ραδιενεργών στοιχείων (συνήθως ουρανίου 235)… Η σχάση παράγει θερμότητα που προκαλεί βρασμό σε νερό το οποίο μετατρέπεται σε ατμό που κινεί στροβίλους οι οποίοι παράγουν ηλεκτρική ή κινητική ενέργεια. Η σχάση των βαρέων ατόμων του ουρανίου γίνεται από το βομβαρδισμό τους με νετρόνια υψηλής ενέργειας με αποτέλεσμα την εκπομπή θερμικής ενέργειας, ακτινοβολίας και νετρονίων που μπορούν να προκαλέσουν ακόμα περισσότερες σχάσεις, δημιουργώντας έτσι τη λεγόμενη αλυσιδωτή αντίδραση. Παράλληλα όμως παράγονται και ραδιενεργά απόβλητα (Κρυπτό, Βάριο) που δημιουργούν τουλάχιστον πονοκέφαλο όταν κανείς σκέφτεται πως θα τα διαθέσει.
Στους θερμοπυρηνικούς αντιδραστήρες γίνεται το αντίθετο: δύο άτομα ενώνονται για να δημιουργήσουν ένα νέο. Τα άτομα των ισοτόπων του υδρογόνου έρχονται πολύ κοντά δημιουργώντας άτομα ηλίου και εκπέμποντας νετρόνια και μεγάλες ποσότητες ενέργειας (δείτε εικόνα). Αυτό το είδος αντίδρασης, χωρίς έλεγχο, γίνεται και στη βόμβα υδρογόνου, αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αν την ελέγξουν μπορεί να δώσει μια πιο ασφαλή και καθαρή πηγή ενέργειας απ’ ότι η σχάση, και με λιγότερα απόβλητα…
Ήλιος-λουκουμάς Ο πρώτος θερμοπυρηνικός αντιδραστήρας φτιάχθηκε από τη Σοβιετική Ένωση το 1958 και ονομαζόταν Токамак (τόκαμακ) από την ακροστοιχίδα της ρωσικής φράσης “Τοροειδής θάλαμος σε μαγνητικές περιελίξεις”. Ουσιαστικά επρόκειτο για ένα συμμετρικό σωλήνα σε σχήμα τόρου (φανταστείτε ένα λουκουμά ή μια σαμπρέλα) που ήταν περιτυλιγμένος από σύρματα τα οποία διαπερνούσε ηλεκτρικό ρεύμα. Το ρεύμα δημιουργούσε μαγνητικό πεδίο στο εσωτερικό του τόρου, όπου υπήρχε αέριο υδρογόνου που θερμαινόταν σε πολύ μεγάλες θερμοκρασίες από τη διοχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος στο εσωτερικό του. Το μαγνητικό πεδίο χρησίμευε για να εμποδίσει τα φορτισμένα σωματίδια του αερίου να πλησιάσουν τα τοιχώματά του τόρου ώστε να μην χάσουν θερμότητα.
Η απόδοση σε θερμότητα του τόκαμακ ήταν πολύ ανώτερη από κάθε άλλη συσκευή σύντηξης που είχε προταθεί ως τότε, και μέχρι σήμερα είναι η μεγαλύτερη ελπίδα για τη παραγωγή ‘καθαρής’ ενέργειας από την πυρηνική σύντηξη. Πολύ σύντομα το παράδειγμα των Σοβιετικών ακολούθησαν και άλλοι επιστήμονες. Οι Αμερικάνοι έφτιαξαν το δικό τους τόκαμακ στο MIT (Alcator) και μετά στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον (TFTR) ενώ η Ευρώπη έφτιαξε το 1983 το Joint European Torus (JET), που παραμένει ο μεγαλύτερος θερμοπυρηνικός αντιδραστήρας. Ακολούθησαν κι άλλοι όπως η Ιαπωνία, ο Καναδάς και η Γαλλία. Μια τέτοια διάταξη, τη πληρέστερη του είδους της, σκοπεύει να φτιάξει και η διεθνής κοινοπραξία ITER.

Τι είναι το ITER;
To ITER (International Thermonuclear Experimental Reactor) ξεκίνησε το 1985 ως συνεργασία μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης, των ΗΠΑ, της τότε ΕΟΚ και της Ιαπωνίας. Πρόκειται για ένα διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα που θέλει να επιδείξει ότι είναι εφικτή η παραγωγή ενέργειας από πυρηνική σύντηξη με τη δημιουργία ενός αντιδραστήρα σε πλήρη κλίμακα. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν σήμερα και η Κίνα, η Ινδία, η Κορέα και η Ρωσία.
Τον Νοέμβριο του 2006, τα επτά μέλη αποφάσισαν να χρηματοδοτήσουν την κατασκευή και λειτουργία του αντιδραστήρα στο Κανταράς της Νότιας Γαλλίας, όπου λειτουργεί ήδη ο πειραματικός αντιδραστήρας Tore Supra. Το πρόγραμμα ITER (www.iter.org) προβλέπεται να διαρκέσει 30 χρόνια: 10 χρόνια για την κατασκευή του αντιδραστήρα και 20 χρόνια για τη λειτουργία του. Το κόστος του προγράμματος ανέρχεται στα 10 δις €, και πρόκειται να είναι το τρίτο πιο ακριβό επιστημονικό πείραμα μετά το Σχέδιο Μανχάταν (δημιουργία της πυρηνικής βόμβας σχάσης) και το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ISS. Τη μισή χρηματοδότηση θα αναλάβει η Ευρώπη και την άλλη μισή τα υπόλοιπα μέλη. Οι εργασίες κατασκευής είναι έτοιμες να ξεκινήσουν, αν και οι πρώτες δοκιμές με πλάσμα θα γίνουν μετά το 2016.
Ο ITER θα είναι ένα ενδιάμεσο αλλά κρίσιμο βήμα για να προσδιοριστεί το αν ο μαγνητικός περιορισμός του πλάσματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την ανθρωπότητα για μαζική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το δεύτερο μισό του 21ου αιώνα. Γι’ αυτό το λόγο, οι επιστήμονες βασίζονται πάνω στην έρευνα που έχει γίνει ήδη σε αντιδραστήρες όπως οι DIII-D (ΗΠΑ), EAST (Κίνα), TFTR, JET, JT-60 (Ιαπωνία), και T-15 (Ρωσία), προκειμένου να φτιάξουν ένα νέο που θα είναι πολύ μεγαλύτερος και πολύ αποδοτικότερος από αυτούς. Ουσιαστικά, όλοι οι προηγούμενοι αντιδραστήρες πετύχαιναν μία από τις απαραίτητες συνθήκες για το πλάσμα (πίεση, θερμοκρασία, περιορισμός πλάσματος, κλπ). Ο ITER θα είναι ο πρώτος αντιδραστήρας που θα πετυχαίνει όλες τις συνθήκες σύντηξης ταυτόχρονα…
Λίγη πυρηνική φυσική
Η πυρηνική σύντηξη είναι η συνένωση ατόμων με ταυτόχρονη απελευθέρωση ενέργειας και μπορεί να γίνει μόνο από στοιχεία που είναι ελαφρύτερα του σιδήρου, όπως τα ισότοπα του υδρογόνου (δευτέριο και τρίτιο). Τα τελευταία είναι τα ιδανικότερα για την παραγωγή ενέργειας καθώς απαιτούν τις μικρότερες θερμοκρασίες για σύντηξη σε μεγάλες ποσότητες. Σε σχέση με τη μάζα τους, η αντίδραση δευτέριου-τρίτιου απελευθερώνει σχεδόν τρεις φορές περισσότερη ενέργεια από τη σχάση του ουρανίου 235, και εκατομμύρια φορές περισσότερη ενέργεια από την καύση του άνθρακα.
Γι’ αυτό, όλα σχεδόν τα είδη σύντηξης περιλαμβάνουν ισότοπα του υδρογόνου, το δευτέριο και το τρίτιο. Για παράδειγμα, στα αστέρια όπως στον ήλιο γίνονται αντιδράσεις σε επίπεδο πρωτονίων που ενώνονται για να σχηματίσουν δευτέριο που με τη σειρά του ενώνεται με ένα πρωτόνιο για να παράγει ήλιο. Η διαδικασία αυτή παράγει ακτινοβολία (φως, ακτίνες γάμμα) και σωματίδια υψηλής ενέργειας. Υπάρχουν όμως και αντιδράσεις σύντηξης μεταξύ ατόμων δευτερίου αλλά και μεταξύ ατόμων δευτερίου με τρίτιο. Όταν γίνεται σύντηξη δευτέριου και τρίτιου, οι δύο πυρήνες ενώνονται σχηματίζοντας ένα πυρήνα ηλίου-4 (ένα σωματίδιο άλφα) καθώς και ένα νετρόνιο υψηλής ενέργειας. Η ενέργεια που απελευθερώνεται σε αυτή την περίπτωση μεταφέρεται κυρίως από το νετρόνιο. Αυτή η τελευταία μορφή ενδιαφέρει τους επιστήμονες. Αν αναρωτιέστε, μπορούμε να βρούμε άφθονο δευτέριο από το θαλασσινό νερό ενώ το τρίτιο παράγεται μέσα στον ίδιο τον θερμοπυρηνικό αντιδραστήρα από το λίθιο.
matrix{2}{1}{2 3}H + matrix{2}{1}{3 1}H right matrix{2}{1}{4 2}He + matrix{2}{1}{1 0}n + 17.6MeV
Σχηματική αναπαράσταση της σύντηξης δύο πυρήνων δευτερίου και τριτίου. Παράγεται ενέργεια της τάξης των 17,6 εκ. eV.
Σχηματική αναπαράσταση της σύντηξης δύο πυρήνων δευτερίου και τριτίου. Παράγεται ενέργεια της τάξης των 17,6 εκ. eV…
Όμως, για να ξεκινήσει η σύντηξη απαιτείται μεγάλη ποσότητα ενέργειας επειδή τα πρωτόνια των πυρήνων απωθούνται λόγω του θετικού φορτίου τους. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι οι πυρήνες των ισοτόπων υδρογόνου πρέπει να μπορούν να έλθουν πάρα πολύ κοντά (1 x 10 ^-15 του μέτρου), προκειμένου να αυξηθεί η πιθανότητα να υπερβούν το ηλεκτροστατικό φράγμα που τους χωρίζει και το σημείο όπου η ισχυρή πυρηνική και η ηλεκτροστατική δύναμη είναι ισοδύναμες. Στο ITER, αυτή η κυριολεκτικά απειροελάχιστη απόσταση θα γίνει δυνατή μέσω υψηλών θερμοκρασιών και μαγνητικών δυνάμεων που ασκούν πίεση στο πλάσμα.
Με τη θέρμανση υδρογόνου σε υψηλές θερμοκρασίες, προκαλούνται συγκρούσεις των πυρήνων των ατόμων του υδρογόνου, τόσο ορμητικές και βίαιες που τελικά αυτοί συνενώνονται δημιουργώντας πυρήνες ηλίου (μεταστοιχείωση) εκλύοντας ταυτόχρονα θερμική ενέργεια. Για το δευτέριο και το τρίτιο, αυτό συμβαίνει σε θερμοκρασίες της τάξης των 100.000.000 βαθμών Κελσίου. Το πλάσμα φτάνει σε τόσο υψηλή θερμοκρασία με απότομη συμπίεση (αυξάνοντας το μαγνητικό πεδίο που το περιορίζει) και με ωμική θέρμανση, δηλαδή μέσω ρεύματος που διατρέχει το πλάσμα (το οποίο λειτουργεί ως αγωγός, όπως ακριβώς θερμαίνεται μια αναμμένη λάμπα). Αυτό το ρεύμα δημιουργείται επαγωγικά από άλλους ηλεκτρομαγνήτες που περιβάλλουν τον τόρο με το πλάσμα. Όσο αυξάνει όμως η θερμοκρασία, τόσο μειώνεται η αντίσταση του πλάσματος και μειώνεται η απόδοση. Γι’ αυτό, παράλληλα, εισάγονται στο πλάσμα άτομα με μεγάλη κινητική ενέργεια (neutral beam injection), τα οποία ιονίζονται και παγιδεύονται από το μαγνητικό πεδίο. Τα ιόντα στη συνέχεια μεταφέρουν μέρος της ενέργειάς τους στα άτομα του πλάσματος μέσω κρούσεων, αυξάνοντας κι άλλο τη θερμοκρασία του. Ένας ακόμα τρόπος αύξησης της θερμοκρασίας είναι με ηλεκτρομαγνητικά κύματα (RF heating) που δημιουργούνται από κύκλοτρα που βρίσκονται εξωτερικά του τόρου.
Κι αν διαφύγουν;
Σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, τα σωματίδια του πλάσματος έχουν τεράστια κινητική ενέργεια και επομένως ταχύτητα. Αν δεν περιορίζονται με κάποιο τρόπο, μπορούν να διαφύγουν γρήγορα, παίρνοντας μαζί τους τη θερμότητα και ψυχραίνοντας το πλάσμα σε σημείο όπου δεν παράγεται πλέον καθαρή ενέργεια. Ένας επιτυχημένος αντιδραστήρας θα πρέπει να συμπιέζει το πλάσμα σε αρκετά μικρό όγκο για αρκετή ώρα ώστε να συντηχθεί ένα μεγάλο μέρος του. Στο ITER και γενικότερα στα τόκαμακ, το πλάσμα, δηλαδή το αέριο από φορτισμένα σωματίδια, περιορίζεται με μαγνητικό πεδίο. Ένα φορτισμένο σωματίδιο, όταν διαπερνά το μαγνητικό πεδίο, δεν διαφεύγει. Απλώς περιστρέφεται γύρω από το μαγνητικό πεδίο. Το σωματίδιο μπορεί να κινηθεί κατά μήκος του πεδίου, αλλά αν το τελευταίο έχει τοροειδές σχήμα, τότε το σωματίδιο περιορίζεται.
Λεπτομέρεια του τόκαμακ του ITER (του τόρου με τους ηλεκτρομαγνήτες), όπου θα φιλοξενείται το πλάσμα. Ο όγκος του πλάσματος θα ανέρχεται στα 840 κυβικά.
Λεπτομέρεια του τόκαμακ του ITER (του τόρου με τους ηλεκτρομαγνήτες), όπου θα φιλοξενείται το πλάσμα. Ο όγκος του πλάσματος θα ανέρχεται στα 840 κυβικά.
Για τους παραπάνω λόγους είναι απαραίτητο ένα συμπαγές ‘δοχείο’ περιορισμού, το οποίο θα λειτουργεί και ως ασπίδα των μαγνητών και των άλλων εξαρτημάτων από τις υψηλές θερμοκρασίες και τα κινούμενα σωμάτια, αλλά και θα διατηρεί στο εσωτερικό του μια κατάσταση κοντά στο κενό που θα επιτρέψει τη δημιουργία και πολλαπλασιασμό του πλάσματος. Το ‘δοχείο’ αυτό θα υφίσταται ένα καταιγισμό από σωματίδια υψηλής ενέργειας, όπου τα ηλεκτρόνια, τα ιόντα, τα φωτόνια, τα σωματίδια άλφα και τα νετρόνια θα βομβαρδίζουν συνεχώς την επιφάνειά του. Γι’ αυτό θα πρέπει να είναι φτιαγμένο από υλικό που θα μπορεί να αντέχει σε τέτοιο περιβάλλον για αρκετό χρονικό διάστημα προκειμένου να έχει οικονομική βιωσιμότητα ένα εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ένας από τους στόχους του ITER είναι οι δοκιμές τέτοιων υλικών.
Μόλις ξεκινήσει η σύντηξη, τα νετρόνια υψηλής ενέργειας θα ακτινοβολούνται από τις περιοχές του πλάσματος όπου συμβαίνει η αντίδραση, διαπερνώντας εύκολα το μαγνητικό πεδίο λόγω της ουδέτερης φόρτισής τους. Και επειδή τα νετρόνια παίρνουν το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας, αυτά θα είναι η κύρια πηγή ενέργειας του ITER. Στην ιδανική περίπτωση, τα σωματίδια άλφα θα καταναλώνουν την ενέργειά τους στο πλάσμα, επιφέροντας νέα αύξηση της θερμοκρασίας του. Έξω από το εσωτερικό τοίχωμα του τόρου θα υπάρχουν συσκευές, που θα επιβραδύνουν και θα απορροφούν τα νετρόνια με αποδοτικό και ασφαλή τρόπο, περιορίζοντας την καταπόνηση του αντιδραστήρα και επιτρέποντας την παραγωγή τριτίου από το λίθιο και τα νετρόνια. Η ενέργεια των νετρονίων θα μετατρέπεται ξανά σε θερμότητα που θα μπορεί να κινήσει τουρμπίνες όπως στα κανονικά εργοστάσια ρεύματος.
Προδιαγραφές και στόχοι
Ο τόρος που θα φιλοξενεί το πλάσμα στον ITER θα έχει εσωτερική διάμετρο 2 μέτρα και εξωτερική 6.2 μ. Ο ΙΤΕΡ έχει σχεδιαστεί για να παράγει περίπου 500 MW (1 ΜW = 10^6 Watts) ενέργειας από σύντηξη που θα μπορεί να διατηρηθεί για 500 δευτερόλεπτα (σε αντιδιαστολή με το ρεκόρ του JET που έχει φτάσει τα 16MW για ένα δευτερόλεπτο). Για τη παραγωγή αυτής της ενέργειας ο αντιδραστήρας θα καταναλώνει 50 MW. Ουσιαστικά, δηλαδή, ο στόχος είναι να δεκαπλασιάζει κάθε Watt που καταναλώνει. Αυτό ισοδυναμεί με συντελεστή Q=10, όπου Q είναι ο λόγος εκλυόμενης θερμότητας προς την θερμότητα εισόδου. Σήμερα το ρεκόρ έχει ο JET (Q=0,7) αλλά απαιτείται Q>1 για να αναφλεγεί το πλάσμα (ώστε η περισσότερη θερμότητα για τη συνέχιση της σύντηξης να προέρχεται από τις ίδιες τις αντιδράσεις) ενώ οι εμπορικοί αντιδραστήρες θα πρέπει να έχουν Q μεταξύ 15 και 22. Ο ΙΤΕΡ θα παράγει καθαρή ενέργεια με τη μορφή της θερμότητας, αλλά η εκλυόμενη θερμότητα δεν θα χρησιμοποιείται για τη δημιουργία ηλεκτρικού ρεύματος.
Το εσωτερικό του τόκαμακ του Joint European Torus (JET) με ένα ένθετο στιγμιότυπο του πλάσματος κατά τη λειτουργία του αντιδραστήρα. Ο συντελεστής πολλαπλασιασμού ισχύος του JET είναι μόλις Q=0,64 (αρνητική) ενώ του ITER προβλέπεται να είναι 10.
Το εσωτερικό του τόκαμακ του Joint European Torus (JET) με ένα ένθετο στιγμιότυπο του πλάσματος κατά τη λειτουργία του αντιδραστήρα. Ο συντελεστής πολλαπλασιασμού ισχύος του JET είναι μόλις Q=0,64 (αρνητική) ενώ του ITER προβλέπεται να είναι 10.
Και η αντίθετη γνώμη
Φυσικά, δεν πιστεύουν όλοι ότι η λύση στα ενεργειακά και περιβαλλοντικά προβλήματα της Γης είναι η πυρηνική σύντηξη. Την επομένη της υπογραφής της συμφωνίας για τον ITER, η Greenpeace εξέδωσε ανακοίνωση που μόνο θετική δεν ήταν. Σε αυτήν, η οικολογική οργάνωση στηλίτευε τους “μύθους της πυρηνικής σύντηξης”, δηλαδή τις υποσχέσεις για φθηνή ενέργεια, καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών και τέλος των συγκρούσεων για τον έλεγχο των ορυκτών καυσίμων. Τα βασικά επιχειρήματα της οργάνωσης ήταν το υψηλό κόστος δημιουργίας του αντιδραστήρα (το οποίο είναι υψηλότερο κι από τους αντιδραστήρες σχάσης) και το γεγονός ότι δεν αναμένεται να υπάρξει ρεύμα από εμπορικό θερμοπυρηνικό αντιδραστήρα πριν το 2050. Το τελευταίο, κατά την Greenpeace, δείχνει ότι η σύντηξη δεν είναι καλή λύση για τις κλιματικές αλλαγές που προκαλούνται από τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου.
Εκτός αυτών, τα τεχνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η πυρηνική σύντηξη είναι αρκετά. Με απλά λόγια, οι ερευνητές της πυρηνικής σύντηξης έχουν ως στόχο να “κλείσουν” ένα μικρό ήλιο σε ένα κουτί, χωρίς όμως να γνωρίζουν με ακρίβεια πως να φτιάξουν μια τέτοια συσκευή, και το κυριότερο, πόσο θα αντέξουν τα υλικά του στο συνεχή βομβαρδισμό από εκατομμύρια νετρόνια. Σε κάθε περίπτωση, ο καιρός θα δείξει αν το ΙΤΕΡ θα είναι το πρόγραμμα που θα απαντήσει στις ενεργειακές ανάγκες της ολοένα αυξανόμενης ανθρωπότητας με έναν ασφαλή και οικονομικό τρόπο ή αν θα προκαλέσει μεγαλύτερα δεινά.
Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε το Μάρτιο του 2007 στο περιοδικό “Computer για Όλους”.
Read More

Πέμπτη 21 Μαρτίου 2013

H Άγκυρα!

Τα πολύ παλιά χρόνια, τότε που οι ωκεανοί κατάπιαν την Ατλαντίδα και οι θεοί του Ολύμπου κυριαρχούσαν πάνω στους ανθρώπους, ο Πολικός Αστέρας προκάλεσε σε μια παρτίδα ντάμας, την Μέδουσα! Η Μέδουσα είχε προσβάλει, με την ασεβή συμπεριφορά της, την θεά Αθηνά και εκείνη για να την τιμωρήσει, την  μεταμόρφωσε, από πανέμορφη γοργόνα, σε τερατόμορφο δαίμονα, που όποιον κοιτούσε κατάματα, τον μαρμάρωνε!
Το στοίχημα ήταν, η αιώνια σκλαβιά του χαμένου, στον νικητή!
Και η Μέδουσα νίκησε!!
«Θα σε μαρμάρωνα αμέσως, γιατί δεν χρειάζομαι αιώνιο σκλάβο, είπε στον Πολικό Αστέρα,  αλλά πιστεύω ότι, αξίζεις μια ευκαιρία!»
«Σου δίνω χίλια χρόνια περιθώριο, να βρεις και να μου φέρεις, το πιο σταθερό πράγμα στον κόσμο! Χίλια χρόνια! Ούτε μέρα παραπάνω!!»
Έφυγε ο θαρραλέος Πολικός Αστέρας, αποφασισμένος να κρατήσει τον λόγο του!
Για εννιακόσια χρόνια έψαχνε ολόκληρη την γη!
Από τα ψηλότερα βουνά, μέχρι τα βάθη των ωκεανών! Από τα απύθμενα βάραθρα, ως τις λάβες που κυλούσαν από τα ηφαίστεια! Αντιμετώπισε μεγάλους κινδύνους, άντεξε σε πολλές κακουχίες και στο τέλος κατέληξε να μπει στην χώρα των ανθρώπων!
Μα καθώς το όριο των χιλίων χρόνων πλησίαζε, είχε αρχίσει να απελπίζετε ότι, δεν θα μπορούσε να κρατήσει τον λόγο του.
Και τότε έπιασε δουλειά σε ένα ψαράδικο!
Εκεί, κάθε φορά που χαλούσε ο καιρός, δυνάμωνε ο άνεμος και μεγάλωναν τα κύματα, ο καπετάνιος του ψαράδικου, έδενε στην άκρη ενός σχοινιού ένα εξάρτημα, που έμοιαζε με σιδερένιο νύχι και το πετούσε στην θάλασσα. Αυτό γάντζωνε στο βυθό και κρατούσε το ψαράδικο ακίνητο και ασφαλές στην επιφάνια!
Πείστηκε ο Πολικός Αστέρας ότι, αυτό ήταν το πιο σταθερό πράγμα στον κόσμο που έψαχνε τόσα χρόνια και παρακάλεσε τον καπετάνιο να του το χαρίσει.
«Είναι δώρο του θεού Ήφαιστου, είπε εκείνος και το δώρο δεν δωρίζετε. Αν το θέλεις, θα το ζητήσεις, από εκείνον.»
Έφτασε τελικά ο Πολικός Αστέρας στο βουνό του Ηφαίστου και εκεί στο εργαστήριο του θεού που λάξευε τα μέταλλα, τον παρακάλεσε για το σιδερένιο νύχι.
«Θα μείνεις στη δούλεψή μου για εκατό χρόνια, είπε εκείνος, και αν στο τέλος μείνω ευχαριστημένος, θα σου το χαρίσω!!»
Έτσι και έγινε! Για εκατό χρόνια δούλεψε ο Πολικός Αστέρας, αγόγγυστα μέρα και νύχτα και στο τέλος η υπομονή του επιβραβεύτηκε!
«Πάρτο, του είπε ο Ήφαιστος, δίνοντας του το σιδερένιο νύχι, το αξίζεις και μαζί μ’αυτό, σου χαρίζω και μια χρυσή πανοπλία, που η λάμψη της μένει αναλλοίωτη  στον χρόνο. Ίσως σου χρειαστεί!»
Έτσι γύρισε ο Πολικός Αστέρας, την τελευταία μέρα του χιλιοστού έτους στο κρησφύγετο της Μέδουσας, χαρούμενος και περήφανος ότι κράτησε τον λόγο του.
Όμως η ύπουλη και τρισκατάρατη είχε άλλη γνώμη!
«Πρώτον άργησες μία μέρα, του είπε ψέματα και δεύτερον, το πιο σταθερό πράγμα στον κόσμο, δεν είναι το σιδερένιο νύχι, αλλά εσύ, που ενώ μπορούσες να ξεφύγεις από τα μάτια μου, γύρισες, για να κρατήσεις τον λόγο σου.»
«Γιαυτό και εγώ θα σε μαρμαρώσω!!»
Είπε και το έκανε η απαίσια! Και όταν σε λίγο κατάλαβε το λάθος της, ήταν αργά πια για να επανορθώσει.
Έντυσε με την χρυσή πανοπλία του τον μαρμαρωμένο Πολικό Αστέρα και έπειτα κάλεσε κοντά της τον θεό Ήλιο.
«Πάρτον, του είπε, γιατί τον αδίκησα και βάλτον ψηλά στο βορινότερο σημείο του ουρανού! Και θέλω να εξακολουθήσει να βρίσκετε στο ίδιο σημείο για τα επόμενα δέκα χιλιάδες χρόνια! Και κάθε ναυτικός που τον βλέπει, να βρίσκει τον δρόμο του την νύχτα! Και να αισθάνεται ασφάλεια, γιατί θα είναι κάτι αμετάβλητο και οι άνθρωποι, πάντα θα έχουν ανάγκη από σταθερά πράγματα!»
Αυτά είπε στον θεό Ήλιο. Έπειτα έσκυψε σήκωσε το σιδερένιο νύχι, το κοίταξε με επιδοκιμασία και χάθηκε στο κρησφύγετό της!!

Άγκυρα!
Ο ακρογωνιαίος λίθος προστασίας ναυτικών και πλεούμενων!
Το ακροτελεύτιο όργανο ασφαλείας στον υδάτινο κόσμο!
Το σύμβολο της ελπίδας για ασφαλή άφιξη!
Χωρίς αυτήν, κανένα πλεούμενο δεν μπορεί να ταξιδέψει, αλλά ούτε και να ακινητοποιηθεί!
Είναι ένα εξάρτημα, που το ρίχνουμε στην θάλασσα, το ποντίζουμε, αυτό γαντζώνει στο βυθό και ασφαλίζει, συγκρατεί το σκάφος μας από τις κινήσεις των ανέμων,  των ρευμάτων και των κυμάτων, που θέλουν να το παρασύρουν! Είναι δε κατασκευασμένο με τέτοιο τρόπο ώστε, όσο εύκολα το πετάξαμε στο νερό και γάντζωσε στο βυθό, το ίδιο εύκολα, τραβώντας το με τον κατάλληλο τρόπο, να ξεγαντζώσει και να ξανανέβει στο σκάφος μας.
Είναι ότι πολυτιμότερο, της ασφάλειάς μας στην θάλασσα, γιατί εξασφαλίζει την σταθερότητα της θέση μας, κατά την αγκυροβολία!
Η σταθερότητα της θέσης και η ασφάλεια του πλοίου, ήταν μια ανάγκη που δημιουργήθηκε στους ναυτικούς, από την πρώτη στιγμή ενασχόλησής τους, με το απέραντο γαλάζιο. Έπρεπε να βρουν τρόπο, να προστατέψουν τα σκάφη τους στην θάλασσα και μάλιστα σε μέρη, όπου το μόνο σταθερό σημείο γύρω τους, ήταν ο βυθός.
Έτσι, γεννήθηκαν-επινοήθηκαν-ανακαλύφθηκαν, οι άγκυρες!
Η ιστορία τους χάνετε στους αιώνες και δυστυχώς οι περισσότερες από αυτές είναι θαμμένες στα βάθη ωκεανών, με αποτέλεσμα να μην έχουμε σαφή εικόνα για τα πρώτα χρόνια της δημιουργία τους.
Η υποθαλάσσια αρχαιολογία, που βρίσκετε σε μεγάλη άνθηση τα τελευταία χρόνια, μας δίνει με τις ανακαλύψεις της κάποιες πληροφορίες, αλλά παρόλα αυτά είμαστε υποχρεωμένοι να κινηθούμε με συμπεράσματα, στα όρια του μύθου και της πραγματικότητας.

Read More

Η Σειρήνα και ο Ναυαγός ( Ραμόν Σαμπέδρο )

Σε κάποιο μακρινό νησί ξεβράστηκε μια πληγωμένη
    σειρήνα,
εκεί είχε πέσει έξω κι ένας τραυματισμένος
    ναυαγός.
Τον κοίταξε και πόνεσε τόσο με τη μελαγχολία του,
που βάλθηκε να χύνει δάκρυα αλμυρά θλίψης
   γι΄αυτόν.

Ο γερο-ναυτικός που πάντα ονειρευόταν
μια σειρήνα ξανθομαλλούσα,αφρόκορμη,
γλυκόματη, βλέποντάς την έτσι λυπημένη λησμόνησε
   για λίγο τα βάσανά του
κι άρχισε να της λέει το παραμύθι μιας μικρής
   σειρήνας και ενός θαλασσόλυκου :

Οι σειρήνες ονειρεύονται, είπε ο ναυτικός, έρωτες στη
    στεριά,
οι ναυτικοί ονειρεύονται, όπως οι σειρήνες, έρωτες στο πέλαγος,
να ονειρεύεσαι το αδύνατο, αυτή είναι η θρησκεία των
ονειροπόλων.
Για τις σειρήνες και τους ναυτικούς η ζωή είναι να ονειρεύεσαι.

Ο μύθος λέει πως όταν σειρήνα ανταμώνει ναυτικό,
ο θεός της θάλασσας της απαγορεύει να μείνει
   μαζί του.
Πρέπει μόνο να τον κοιτάξει, να του πάρει το νου και
   να συνεχίσει το δρόμο της
γιατί αν μείνει, το αλάτι της θάλασσας θα γίνει πάγος.

Λένε πως τέτοια τιμωρία σκληρή οφείλεται στο μέγα
   Ποσειδώνα :
το 'σκασε η αγαπημένη του μ' ένα ναυτικό που τον
   άκουσε να τραγουδάει.
Από τότε απαγορεύτηκε στους ναυτικούς να βλέπουν
   τις σειρήνες.
Κι αν εκεί που δεν το περιμένουν τις συναντήσουν,
γίνεται η συνάντησή τους τιμωρία βαριά σαν
καταδίκη, αιώνια τιμωρία.

Γλυκιά σειρήνα που ήρθες πληγωμένη, μη θρηνείς
   για τη μελαγχολία μου.
Κι όταν θα φύγεις, να μη σκέφτεσαι πως νιώθω πόνο
   για όλα αυτά.
Μια μέρα θα γίνουμε μονάχα ύλη, και τότε, όπως στην
   αρχή,
πεθαίνει ο Ποσειδώνας, λύνεται η γητειά του,
   και θριαμβεύει τελικά ο έρωτας.
Κι όταν στις καταιγίδες η θάλασσα αφρίζει και
    βρυχάται μανιασμένη,
τα πλοία σέρνοντας στον πάτο της μαζί με τους
   ναυτικούς,
είναι ο αιμοβόρος και σκληρός Ποσειδώνας που δίνει
   χαστούκια
ζηλόφθονου εραστή
γιατί μια σειρήνα κι ένας ναυτικός ξανακοιτάχτηκαν.

Ραμόν Σαμπέδρο. Ναυτικός που έμεινε τετραπληγικός σε ηλικία εικοσιπέντε χρονών και για τα επόμενα τριάντα χρόνια διεκδίκησε το δικαίωμα στο θάνατο. Τη λύτρωση του χάρισε προφανώς κάποιος φίλος, καθώς το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν του επέτρεψε την ευθανασία.
Read More

Παρασκευή 8 Μαρτίου 2013

Ο Θάνατος δεν είναι το τέλος

Η καινουργια προσέγγιση στο μεγαλύτερο φόβο του ανθρώπου λέγεται Βιοκεντρισμός, και προέρχεται τόσο από το χώρο της κβαντοφυσικής και της θεωρίας των παράλληλων συμπάντων, όσο και...από τον ίδιο τον Αϊνστάιν. Σύμφωνα με ένα από τα θεμελιώδη αξιώματα της επιστήμης, καμίας μορφής ενέργεια δεν χάνεται. Δεν δημιουργείται και δεν καταστρέφεται απλά υπάρχει. Ξεκινώντας από αυτό, και με δεδομένο ότι ο εγκέφαλος, είναι μια τεράστια γεννήτρια ενέργειας, οι επιστημονες καλούνται να απαντήσουν στο τι γίνεται αυτή η ποσότητα ενέργειας, όταν ο εγκέφαλος σταματήσει λόγω θανάτου να λειτουργεί. Είναι πιθανόν να μεταβιβάζεται σε ένα παράλληλο σύμπαν; Για τους μελετητές, η θεωρία των παράλληλων συμπάντων, είναι μια πραγματικότητα πολύ πιο αντικειμενική από αυτό που θεωρούμε πραγματικότητα δεδομένου ότι έννοιες όπως ο χώρος και ο χρόνος, θεμελιώδεις όσον αφορά την προσέγγιση μας απέναντι στην πραγματικότητα, δεν υφίστανται όπως τις αντιλαμβανόμαστε. Οτιδήποτε ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και χρησιμοποιεί σαν πληροφορία, είναι απλά ένα εργαλείο κατανόησης ενός συγκεκριμένου χωροχρόνου μιας συγκεκριμένης πραγματικότητας. Κάτι που αποδεικνύεται από την ανικανότητα του εγκεφάλου, να κατανοήσει την ύπαρξη του συμπαντικού απείρου, εφ’ όσον ο προγραμματισμός του, του καθιστά κατανοητά μόνο τα πεπερασμένα σύνολα. Σε ένα σύμπαν χωρίς χώρο και χρόνο (με τις έννοιες που εμείς τους δίνουμε) όπως στην ουσία έχει αποδειχτεί ότι είναι το σύμπαν, η έννοια του θανάτου, του τέλους, πολύ απλά δεν υφίσταται λένε οι ειδικοί. Υφίσταται η εμπειρία του θανάτου, όπως τον βιώνουμε με το συγκεκριμένης λειτουργίας εγκέφαλο μας, αλλά κατά πόσο αυτή η εμπειρία, ανταποκρίνεται σε μια αντικειμενική πραγματικότητα, για την οποία δεν έχουμε εργαλεία κατανόησης; Ο ίδιος ο αϊνσταιν είχε παραδεχτεί με αφορμή το θάνατό ενός φίλου του, του Μπέσο: «Ο Μπέσο έφυγε από αυτόν τον παράξενο κόσμο, λίγο πριν από μένα. Αλλά αυτό δε σημαίνει τίποτα. Άνθρωποι σαν κι εμάς, γνωρίζουμε ότι ο διαχωρισμός ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, είναι απλά και μόνο μια πεισματάρικη ψευδαίσθηση». Σύμφωνα με τη μελέτη των επιστημόνων, η αθανασία δεν είναι μια διαρκής ύπαρξη σε έναν κόσμο δίχως τέλος γιατί πολύ απλά σαν έννοια, κατοικεί έξω από την έννοια του χρόνου όπως τον ξέρουμε. Σε έναν κόσμο έξω από την αντιληπτική μας ικανότητα, κι από ότι θεωρούμε πραγματικό και μη. Όσο δεδομένη είναι η περιορισμένη μας ικανότητα στον προσδιορισμό της πραγματικότητας άλλο τόσο είναι και η ικανότητά μας στον προσδιορισμό της μη πραγματικότητας. Αυτής που δεν περιορίζεται από το χώρο, το χρόνο και τους νόμους ενός χιλιοστού του σύμπαντος, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την δημιουργία και τις παράλληλες, άπειρες όπως και ο χωροχρόνος, μορφές της, όπως αναφέρει το iefimerida.gr ΠΗΓΗ http://www.aniwthoi.net
Read More

Τρίτη 5 Φεβρουαρίου 2013

Ξεχάστε εντελώς το Big Bang.. δεν υφίσταται.. (video)

Η θεωρία της «μεγάλης έκρηξης» σε γενικές γραμμές υποστηρίζει πως το τεράστιο αυτό σύμπαν στο οποίο ζούμε πριν καν να υπάρξει ο χώρος και ο χρόνος, ήταν τόσο συμπυκνωμένο και μικρό σαν το κεφάλι μιας καρφίτσας.
Και ξαφνικά όταν συνέβησαν οι κατάλληλες συνθήκες έγινε μία τρομακτική έκρηξη που απελευθέρωσε τεράστιες ποσότητες ενέργειας, που μετά από διάφορες διαδικασίες οι οποίες κράτησαν δισεκατομμύρια έτη έδωσαν στο σύμπαν την σημερινή μορφή του.

Τελικά όμως η θεωρία του Big Bang του σύμπαντος αποδείχθηκε λάθος, γιατί η κοσμολογική μετατόπιση προς το ερυθρό οφείλεται στο φαινόμενο Compton και όχι το φαινόμενο Doppler.

Τα κβάζαρ είναι πολύ πιο κοντά από ό, τι η μετατόπιση προς το ερυθρό του και θα έδειχνε εάν είχαν μια «εγγενή» κόκκινη μετατόπιση λόγω του ότι περιβάλλονται από μια «θολή» ατμόσφαιρα που περιέχει ελεύθερα ηλεκτρόνια και άλλο υλικό. Αυτή η συγκέντρωση των ηλεκτρονίων παράγει την ασυνήθιστη μετατόπιση προς το ερυθρό καθώς το φως ταξιδεύει μέσα από αυτό και χάνει την ενέργεια μέσα σε αυτά τα ηλεκτρόνια ανά το φαινόμενο Compton.

Σύμφωνα με τους αστρονόμους μια πρόσφατα ανακαλυφθείσα ομάδα του κβάζαρ υπερβαίνει σε μέγεθος οτιδήποτε προηγουμένως θεωρούταν ότι είναι δυνατόν, απαιτώντας μια θεμελιώδη αναθεώρηση της κοσμολογικής θεωρίας. Ίσως, όμως, το πραγματικό μυστήριο είναι πώς τα επιστημονικά μέσα ενημέρωσης απέτυχαν να αναγνωρίσουν ότι οι ανακαλύψεις αυτού του είδους είχαν προβλεφθεί από έναν από τους κορυφαίους αστρονόμους του 20ου αιώνα, τον Halton Arp.

Πριν από πολλά χρόνια, ο Arp παρατήρησε ότι οι αστρονόμοι είχαν παρερμηνεύσει το κβάζαρ μετατόπιση προς το ερυθρό. Ο Halton Arp Christian (γνωστός και ως "τσιπ") είναι ένας Αμερικανός αστρονόμος που έγινε επίσης γνωστός ως πολέμιος της θεωρίας του Big Bang υποστηρίζοντας μια μη-τυπική κοσμολογία που περιλαμβάνει την εσωτερική μετατόπιση προς το ερυθρό.

Μας διαπαιδαγωγούν με νέες και διαφορετικές πλάνες. Η επιστήμη αρέσκεται τελικά στο να μεταρρυθμίζουν και να αναμορφώνουν τις πεποιθήσεις τους συνεχώς, και μερικοί άνθρωποι απλά ακολουθούν τυφλά αυτές τις πεποιθήσεις (τις οποίες θεωρούν ως γεγονός) μέχρι να καταλήξουμε σε κάτι άλλο που θα αντικαταστήσει τις πρώην θεωρίες και πεποιθήσεις.
Στα διάφορα ερωτήματα που προκύπτουν π.χ. από πού βρέθηκε αυτό το υπερσυμπυκνωμένο σύμπαν, πού βρίσκονταν αφού δεν υπήρχε χώρος, γιατί έγινε ή έκρηξη την χ στιγμή και όχι κάποια άλλη – παρόλο που δεν υπήρχε χρόνος – και άλλα τέτοιου είδους συναφή ερωτήματα, οι επιστήμονες δεν έχουν απαντήσεις.

Η επικρατούσα επιστήμη δεν υφίσταται καθόλου ως επιστήμη κατά ένα μεγάλο μέρος, παρά μια ατελείωτη λίστα από λανθασμένες υποθέσεις που συνεχώς επαναλαμβάνονται μέχρις ότου γίνουν αποδεκτές ως γεγονός.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ
Read More

Σάββατο 19 Ιανουαρίου 2013

Το Πείραμα της Φιλαδέλφεια: Ιστορία και μύθος

01 Σεπτεμβρίου 2001
Κώστας Δελήμπασης   

Το Πείραμα της Φιλαδέλφεια, συνεχίζει να εξάπτει τη φαντασία και την περιέργεια του κοινού για σχεδόν 50 χρόνια από τις πρώτες αναφορές σε αυτή την παράξενη ιστορία.
Προϊόν της φαντασίας ενός ανθρώπου, ή πραγματικότητα που ξεπερνά τα όρια της επιστημονικής φαντασίας; Ακόμα και σήμερα είναι δύσκολο να απαντήσει κανείς με βεβαιότητα.
Ας δούμε όμως τα γεγονότα.
Η δημιουργία ενός μύθου
Η ιστορία που με το πέρασμα του χρόνου έγινε γνωστή με τον τίτλο το «Πείραμα της Φιλαδέλφεια» γεννήθηκε μέσα από μια σειρά παράξενων γεγονότων, με βασικό πρωταγωνιστή μια πραγματικά μυστηριώδη φιγούρα. Στα μέσα της δεκαετίας του 50 και συγκεκριμένα το 1955 κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ ένα βιβλίο με τίτλο "The expanding case for the UFO" (Η περίπτωση των UFO). Το βιβλίο αυτό έμελλε να γίνει διάσημο όχι τόσο για το περιεχόμενό του, όσο για τα γεγονότα που ακολούθησαν.
Συγγραφέας του ήταν ο Morris K Jessup, αστρονόμος, με πτυχιακές σπουδές στην αστρονομία στο Πανεπιστήμιο του Michigan όπου είχε διδάξει και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα, και μανιώδης ερευνητής των UFO. Με την έκδοση του βιβλίου του ο Jessup ξεκίνησε μια σειρά παρουσιάσεων με κύριο στόχο την προώθησή του.
Τον Ιανουάριο του 1956 ο Jessup έλαβε ένα γράμμα προερχόμενο από κάποιον που παρακολούθησε κάποια από τις διαλέξεις του και είχε διαβάσει το βιβλίο του. Το γράμμα σχολίαζε διάφορες από τις θέσεις του Jessup σχετικά με τα UFO και σε κάποιο σημείο έκανε μια αναφορά σε ένα ασυνήθιστο περιστατικό. Σύμφωνα με την επιστολή, τον Οκτώβριο του 1943 είχε λάβει χώρα ένα πείραμα του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, που είχε ως αποτέλεσμα ένα ολόκληρο αντιτορπιλικό να γίνει αόρατο ενώ έπλεε στη θάλασσα.
Το γράμμα υπέγραφε κάποιος Carl Allen ο οποίος όμως χρησιμοποιούσε επίσης και την παράφραση του ονόματός του ως Carlos Miguel Allende. Σύμφωνα με τα γραφόμενα το πείραμα βασιζόταν σε μια πρακτική εφαρμογή της θεωρίας των ενοποιημένων πεδίων του Einstein.
Η περιγραφή του Allende
Ο Allen ισχυριζόταν ότι τον Οκτώβριο του 1943 και ενώ υπηρετούσε στο εμπορικό USS Anrdrew Furuseth είδε, στην περιοχή του Norfolk, ένα πλοίο, αντιτορπιλικό, μέσα σε ένα σφαιρικό πέπλο ομίχλης. Το πλοίο εμφανίστηκε για μερικά λεπτά και στη συνέχεια εξαφανίστηκε ξανά. Επίσης αναφέρει ότι σύμφωνα με δημοσίευμα μιας εφημερίδας της Philadelphia παρατηρητές στην εκεί Ναυτική βάση είχαν δει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή ένα πλοίο να τυλίγεται σε ομίχλη, να εξαφανίζεται και να επανεμφανίζεται μετά από λίγο. Ουσιαστικά δηλαδή το πλοίο μεταφέρθηκε από τη Philadelphia στο Norfolk και πίσω σε ένα διάστημα μερικών λεπτών (ο κανονικός πλους θα απαιτούσε περίπου 24 ώρες).
Η ιστορία του Allen συνεχίζεται με μια σειρά από αναφορές σε περίεργα περιστατικά, αποτέλεσμα των επιπτώσεων που είχε το πείραμα στη υγεία των μελών του πληρώματος. Ένας από αυτούς εξαφανίστηκε μπροστά στα μάτια της οικογένειας του καθώς «μπήκε» σε ένα τοίχο σα να μην έχει υλική υπόσταση, κάποιο άλλοι επίσης εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια ενός καυγά σε ένα μπαρ ενώ οι περισσότεροι επιζήσαντες υπέφεραν από σοβαρές ψυχοσωματικές διαταραχές. Κατά τη διάρκεια του πειράματος αρκετά μέλη του πληρώματος εξαϋλώθηκαν ή κάηκαν ζωντανοί. Το συμπέρασμα του Allen είναι ότι το πείραμα δεν είχε εξελιχθεί όπως περίμενε το Ναυτικό με αποτέλεσμα να εγκαταλειφθούν οι σχετικές προσπάθειες 3 χρόνια αργότερα.
Όπως ήταν φυσικό ο Jessup δεν πείστηκε από τις αφηγήσεις του Allen και του ζήτησε περισσότερα στοιχεία ώστε να επιβεβαιώσει την ιστορία του. Η απάντηση του Allen στις 25 Μαίου 1956 δεν προσέθεσε κάτι καινούριο σε ότι αφορά την παροχή αποδείξεων για τις αφηγήσεις του και έτσι ο Jessup αποφάσισε να μην ασχοληθεί με το θέμα. Σε αυτή την απόφαση συνηγορούσε και η γενικότερη εικόνα των επιστολών του Allen, οι οποίες διακρίνονταν από ασυναρτησίες και ασυνταξίες, μια εμμονή στη χρήση κεφαλαίων και μια μίξη επιστημονικοφανών θεωριών και παράλογων συμπερασμάτων.
Το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών (Office of Naval Research)
Τη άνοιξη του 1957 ο Jessup έλαβε μια πρόσκληση να επισκεφθεί το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών στη Washington. Εκεί του έδειξαν ένα αντίτυπο του βιβλίου του τα περιθώρια του οποίου ήταν γεμάτα χειρόγραφες σημειώσεις σε τρία χρώματα και με τρείς διαφορετικούς, φαινομενικά τουλάχιστο, γραφικούς χαρακτήρες.
Οι σημειώσεις περιείχαν αναπαραγωγή των όσων ο Allen είχε ισχυρισθεί σχετικά στις επιστολές του προς τον Jessup, αλλά και εκτεταμένα σχόλια για διαπλανητικά ταξίδια, τις μεθόδους πρόωσης των ιπτάμενων δίσκων, αναφορές στις θεωρίες του Einstein και του Tesla, όλα διατυπωμένα με φρασεολογία και λογική που παρέπεμπαν σε άτομα με σημαντικές επιστημονικές γνώσεις.
Ο Jessup αναγνώρισε τον ένα τουλάχιστο από τους γραφικούς χαρακτήρες, ως εκείνο του Allen, ενώ γενικώς η γλώσσα και η μορφολογία των σημειώσεων παρέπεμπαν στα γράμματα που είχε λάβει.
Σε μία παράξενη κίνηση την οποία το Ναυτικό επίσημα έχει χαρακτηρίσει ιδιωτική πρωτοβουλία κάποιων αξιωματούχων του Γραφείου Ναυτικού Ερευνών, το βιβλίο με τις σημειώσεις μαζί με τα γράμματα του Allen προς τον Jessup ως εισαγωγή, ανατυπώθηκε σε ένα περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (10-130 καθώς οι αναφορές διαφέρουν). Η έκδοση αυτή έχει γίνει γνωστή ως Varo edition από το όνομα της εταιρείας στην οποία είχε ανατεθεί η αναπαραγωγή.
Ο Jessup αυτοκτόνησε 2 χρόνια αργότερα στις 20 Απριλίου 1959 καθώς η ψυχολογική του κατάσταση είχε φτάσει σε πολύ άσχημο σημείο, κυρίως εξ΄ αιτίας προσωπικών προβλημάτων. Το τι συνέβη στα δύο αυτά χρόνια είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστο. Είναι σχεδόν σίγουρο ότι ο Jessup ενδιαφέρθηκε ξανά για το θέμα και πιθανότατα προσπάθησε να επικοινωνήσει ξανά με τον Allen. Παράλληλα στην ίδια χρονική περίοδο είτε μέσω συζητήσεων του  Jessup με φίλους και συνεργάτες, είτε μέσω διαρροών από το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών, η ιστορία αρχίζει να γίνεται γνωστή σε ένα ευρύτερο κύκλο ανθρώπων.
Στα χρόνια που ακολουθούν οι ακριβείς κινήσεις του Allen παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες με μόνο σίγουρο το ότι βρισκόταν σε διαρκή κίνηση, πότε στο Μεξικό και πότε στις ΗΠΑ.
Προς το τέλος της δεκαετίας του 1960 εμφανίζεται έντονο ενδιαφέρον από διάφορους ερευνητές για το Πείραμα της Philadelphia και τον Allen. Το 1967 εκδόθηκαν 3 βιβλία που αφορούσαν έμμεσα ή άμεσα την ιστορία μας:
    Ivan Sanderson's  "Uninvited Visitors" (ο Sanderson ήταν στενός φίλος του Jessup και πολλοί πιστεύουν ότι του είχε εμπιστευθεί αρκετές πτυχές της ιστορίας)
    Jacques Vallee's "Anatomy of a Phenomenon"
Τουλάχιστο ο Steiger και ο Valee έλαβαν γράμματα από τον Allen με αναφορές και παρατηρήσεις.
Το 1969 φέρεται να έχει συμβεί ένα από τα πιο παράξενα περιστατικά της ιστορίας. Ο Allen επισκέφθηκε τα γραφεία της Varo και ζήτησε ένα αντίγραφο της περίφημης έκδοσης. Στη συνέχεια πήγε  στα γραφεία της Οργάνωσης Έρευνας Εναέριων Φαινομένων (APRO) στο Tuscon Arizona, όπου «ομολόγησε» ότι όλη η ιστορία ήταν από την αρχή μια δικιά του φάρσα.
Η επόμενη «εμφάνιση» του Allen είναι μέσα από τις σελίδες του βιβλίου "The Philadelphia Experiment" των Moore & Berlitz το 1979. Το βιβλίο αυτό είναι ουσιαστικά εκείνο που έκανε την ιστορία γνωστή στο ευρύ κοινό και αποτελεί για πολλούς την καλύτερη έρευνα που έχει γίνει πάνω στο θέμα. Ο Moore αναφέρει πώς κατά τη διάρκεια της έρευνάς του αντάλλαξε αρκετές επιστολές με τον Allen αλλά και συναντήθηκε μαζί του.
Η τελευταία αξιόπιστα καταγεγραμμένη εμφάνιση του Allen πιστεύεται ότι έγινε το 1983 όταν και έδωσε μια συνέντευξη στη συγγραφέα Linda Strand.
Πιστεύεται ότι ο Allen πέθανε στο Colorado το 1994, σύμφωνα με τα αρχεία της Υπηρεσίας Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Μια άλλη πηγή
Στα μέσα της δεκαετίας του '80 εμφανίσθηκε και κάποιος ακόμα αυτόπτης μάρτυρας του πειράματος. Πρόκειται για κάποιον Al Bielek οποίος ισχυρίζεται ότι ήταν ο υπεύθυνος για τα ηλεκτρονικά συστήματα κατά τη διάρκεια του πειράματος. Επίσης σύμφωνα με τα λεγόμενά του το πείραμα έλαβε χώρα σε 2 φάσεις, στις 23 Ιουλίου και τις 12 Αυγούστου του 1943 και όχι τον Οκτώβριο.
Όμως η ιστορία του είναι ακόμα πιο απίστευτη. Υποτίθεται ότι το πείραμα είχε ως αποτέλεσμα τη μεταφορά του στο χρόνο από το 1943 στο 1983, αλλά και την αναγκαστική επιστροφή του πίσω ώστε να «σταματήσει» το πείραμα που «έτρεχε» ανεξέλεγκτο.
Αλλά ο πιο απίθανος ισχυρισμός του Bielek είναι ότι το Ναυτικό τον είχε υποβάλλει σε πλύση εγκεφάλου ώστε να ξεχάσει την ιστορία. Οι μνήμες του ξαναήρθαν μόνο όταν είδε τη σχετική ταινία «The Philadelphia Experiment». Ο Bielek συνεχίζει την ιστορία του ισχυριζόμενος ότι αντίστοιχα πειράματα συνεχιζόντουσαν και στις δεκαετίες του '70 και του '80 σε μυστικές εγκαταστάσεις. Ως επικεφαλείς της αρχικής ομάδας του πειράματος φέρονται οι Nikola Tesla, Albert Einstein και John Von Neumann.
Εδώ και πολλά χρόνια ο Bielek υποστηρίζει τις απόψεις του με πάθος μέσω διαλέξεων, συνεντεύξεων και βιβλίων, διανθισμένων με πλήθος τεχνικών λεπτομερειών, καθώς είναι και κάτοχος διδακτορικού στις Φυσικές Επιστήμες.
Κατά καιρούς έχουν εμφανισθεί και άλλοι επίδοξοι μάρτυρες οι οποίοι ισχυρίζονται ότι ήταν ειδικοί επιστήμονες οι οποίοι επέβαιναν στο πλοίο, αλλά σε γενικές γραμμές οι ιστορίες τους μοιάζουν με αυτή του Bielek και σε εντυπωσιακό βαθμό με το σενάριο της ταινίας «The Philadelphia Experiment» του 1984.
 Η ταυτότητα του πλοίου
Eldridge1944
Το DE-173 Eldridge το 1944
Στο βιβλίο των Moore & Berlitz γίνεται και η πρώτη αναφορά στην ταυτότητα του πλοίου που υπήρξε το αντικείμενο του πειράματος.
Σύμφωνα με τις έρευνες των συγγραφέων και τις αφηγήσεις του Allen το DE-173 Εldridge ήταν το πλοίο που χρησιμοποιήθηκε στο πείραμα.
Επρόκειτο για ένα αντιτορπιλικό συνοδείας, εκτοπίσματος 1240tn της κλάσης Cannon. Σύμφωνα με τα επίσημα αρχείο το πλοίο εισήλθε στην υπηρεσία τον Αύγουστο του 1943 και χρησιμοποιήθηκε για τη συνοδεία νηοπομπών στο Ατλαντικό και τη Μεσόγειο μέχρι το 1945, οπότε και μεταφέρθηκε στον Ειρηνικό. Τον Ιούλιο του 1946 αποσύρθηκε στην εφεδρεία (Reserve Fleet).
Σε ότι αφορά την κρίσιμη χρονική περίοδο, δηλαδή το 2ο μισό του 1943, τα επίσημα αρχεία του Ναυτικού των ΗΠΑ αναφέρουν:
    Το πλοίο εισήλθε στην υπηρεσία στις 27 Αυγούστου 1943 στη Ν. York
    Αναχώρησε στις 16 Σεπτεμβρίου για τις Bermuda στα πλαίσια ταξιδιού προσαρμογής
    Επέστρεψε από την προσαρμογή συνοδεύοντας μια νηοπομπή στη Ν. York, όπου και κατέπλευσε στις 18 Οκτωβρίου
    Παρέμεινε στη Ν. York έως την 1η Νοεμβρίου οπότε και αναχώρησε ως συνοδεία της νηοπομπής UGS-23, την οποία συνόδευσε αρχικά στο Norfolk και στη συνέχεια (3 Νοεμβρίου) στην Casablanca
    Επέστρεψε στη N. York στις 17 Δεκεμβρίου ως συνοδεία της νηοπομπής GUS-22
   Παρέμεινε στη N. York έως την 31η Δεκεμβρίου οπότε και αναχώρησε για το Norfolk.
Eldridge1951
Από την τελετή παράδοσης του πλοίου στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό το 1951
Στις 15 Ιανουαρίου του 1951 μεταβιβάστηκε στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό στα πλαίσια των μεταπολεμικών προγραμμάτων ενίσχυσης. Υπήρξε 1 από τα 4 αντιτορπιλικά της κλάσης Cannon που δόθηκαν στο Ελληνικό Π.Ν. και έγιναν γνωστά ως «τα θηρία», καθώς ονοματίστηκαν «Αετός», Ιέραξ», «Πάνθηρ»  και «Λέων». Δύο από αυτά έμελλε να γίνουν διάσημα: ο «Αετός» καθώς ήταν το πλοίο που «πρωταγωνίστησε» σε αρκετές ταινίες μεταξύ των οποίων «Τα κανόνια του Ναβαρόνε» και «Η Αλίκη στο Ναυτικό» και ο «Λέων», D-54, όπως ονομάσθηκε το DE-173 Eldridge.
Έχει γραφθεί από αρκετούς ερευνητές ότι αξιωματικοί και ναύτες που υπηρέτησαν στο «Λέων» ανέφεραν παράξενες καταστάσεις που είχαν να κάνουν τόσο με τα ηλεκτρολογικά του πλοίου (καλώδια που έμοιαζαν να ξεκινούν από το που θενά και να καταλήγουν πουθενά), σφραγισμένα διαμερίσματα, παραισθήσεις των μελών του πληρώματος.
Έχει επίσης γραφεί ότι οι σελίδες του ημερολογίου του πλοίου από τον Αύγουστο μέχρι το Σεπτέμβριο του 1943 λείπουν. Άλλες πάλι αναφορές θέλουν τον «Αετό» να παρουσιάζει παράξενη συμπεριφορά εξαφανιζόμενος από τα ραντάρ κατά τη διάρκεια ασκήσεων και με αρκετές δυσκολίες στις επικοινωνίες. Έτσι αρκετοί καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ήταν ο Αετός και όχι ο Λέων το πλοίο του πειράματος και ότι σκόπιμα το Ναυτικό των ΗΠΑ «άλλαξε» τα πλοία κατά την παράδοσή τους στην Ελλάδα ώστε να μπερδευτούν τα ίχνη.
Το «Λέων» υπηρέτησε έως το 1991 οπότε και παροπλίστηκε μεταφερόμενο στην Αμφιάλη. Το πλοίο οδηγήθηκε προς διάλυση προς το τέλος της δεκαετίας του 90. Ο «Αετός», επίσης υπηρέτησε μέχρι το 1991, και παρέμεινε στην Αμφιάλη μέχρι το 1993 οπότε και δωρίθηκε από την την Ελληνική κυβέρνηση στην ΄Ένωση Ναυτικών Αντιτορπιλικών Συνοδείας (Destroyes Escort Sailors Association). Τα έξοδα της επιστροφής χρηματοδοτήθηκαν, μέσω  εισφορών $275.000 από μέλη της ένωσης. Το πλοίο μεταφέρθηκε στη N. York, συνοδεία ενός Ρωσικού ρυμουλκού, στις 23 Αυγούστου 1993. Παρέμεινε στο Αεροναυτικό Μουσείο του USS Interpid (N. York) όπου και αφού επισκευάσθηκε και επαναεξοπλίσθηκε σύμφωνα με τη μορφή του κατά το Β ΠΠ, στις 30/4/1994 επανακαθελκύστηκε με το αρχικό του όνομα USS Slater DE-766.

Άφιξη του Αετού στη Ν. York (23/8/1993)
Να σημειωθεί ότι η μετασκευή έγινε από εθελοντές και όχι από εργολάβους ή συνεργεία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και σε κοινή θέα, σε μή προστατευόμενη περιοχή. Στη συνέχεια παρέμεινε πλάι στο USS Interpid μέχρι τον Οκτώβριο του 1997, όταν μεταφέρθηκε στη πόλη του Albany NY στον ποταμό Hudson, όπου και έδεσε μόνιμα ως ναυτικό μουσείο. Να σημειωθεί ότι το πλοίο δεν ανήκει στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ αλλά στην ΄Ένωση Ναυτικών Αντιτορπιλικών Συνοδείας (DESA), ενώ συγκατελέγεται στον κατάλογο των ιστορικών μνημείων της πολιτείας της N. York. Για την ιστορία, τα επίσημα αρχεία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ αναφέρουν ότι το DE-766 Slater εισήλθε στην υπηρεσία στις 1/5/1944.
Οι Θεωρίες
Οι βασικές θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί γύρω από το Πείραμα της Philadelphia είναι ουσιαστικά σε δύο κατευθύνσεις:
Η πρώτη είναι εκείνη των οπαδών του μυστηρίου και υποστηρίζει ότι πράγματι έγινε ένα πείραμα το οποίο είχε ως στόχο την απόκρυψη ενός πλοίου από τα ραντάρ και/ή από τα ανθρώπινα μάτια. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε ισχυρό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο σε εφαρμογή των θεωριών του Einstein για τα ενοποιημένα πεδία και του Tesla για τον ηλεκτρομαγνητισμό. Οι περισσότεροι ισχυρίζονται ότι το πείραμα είχε τραγικά και απροσδόκητα αποτελέσματα, τόσο σε ότι αφορά τις ζωές των μελών του πληρώματος όσο και τα επιστημονικά δεδομένα καθώς πιθανολογείται η δημιουργία μιας ρωγμής στη συνέχεια του χωροχρόνου.
Η δεύτερη είναι εκείνη των σκεπτικιστών, αλλά και η επίσημη θέση του Ναυτικού. Σύμφωνα με αυτή το πείραμα δεν έλαβε ποτέ χώρα, ενώ οι διάφορες αναφορές (Allen) οφείλονται σε κακή αντίληψη των διαδικασιών απομαγνήτισης των πλοίων για τον κίνδυνο των μαγνητικών ναρκών ή και άλλων πειραματικών αλλά καθόλου εξωτικών εφαρμογών (νέου τύπου έλικες πρόωσης, ρυμουλκούμενες διατάξεις σόναρ, συστήματα, προστασίας από ηχοεντοπισμό κ.α.) με κύριο στόχο τη δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος απέναντι, κυρίως, στα Γερμανικά υποβρύχια.
Χαρακτηριστικά η διαδικασία της απομαγνήτισης, από τεχνική άποψη, πλησιάζει αρκετά τις διάφορες περιγραφές για το πείραμα (γινόταν και γίνεται με τη βοήθεια ασθενούς ηλεκτρομαγνητικού πεδίου που δημιουργείται από καλώδια που διατρέχουν το κέλυφος του πλοίου ώστε το πλοίο να χάσει το μαγνητικό φορτίο του και γίνει «αόρατο» για τις μαγνητικές νάρκες).
Έχοντας αναφέρει τα βασικότερα ιστορικά στοιχεία και τις δύο βασικές θεωρίες είναι μάλλον καιρός για μια προσεκτική ανάλυση των παραμέτρων που ανέδειξαν μια φαινομενικά απίστευτη ιστορία, σε έναν από τους μύθους του 20ου αιώνα.
Οι μαρτυρίες και οι αποδείξεις
Τα δύο άτομα τα οποία φέρονται ως οι κύριοι μάρτυρες, ο Allen και ο Bielek, κάθε άλλο παρά ανταποκρίνονται στην περιγραφή ενός αξιόπιστου μάρτυρα. Ιδιαίτερα η περίπτωση του 2ου που ουσιαστικά περιγράφει το σενάριο της ταινίας του 1984 η οποία υπήρξε και ηαφορμή του να θυμηθεί την ιστορία του, είναι μάλλον αστεία. Ο λόγος για τον οποίο εξακολουθεί να αναφέρεται ως μάρτυρας είναι οι αρκετά λεπτομερείς και εμπεριστατωμένες περιγραφές του σε ότι αφορά τις τεχνικές και επιστημονικές παραμέτρους, ζητήματα τα οποία έχει την ευχέρεια να χειρισθεί χάρις στην κατάρτισή του. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν έχει προσφέρει ούτε μία πραγματικά πειστικά απάντηση-απόδειξη, γεγονός που τον έχει καταστήσει «μη μάρτυρα» για τους σοβαρούς ερευνητές. Το ίδιο ισχύει και για άλλους «μάρτυρες», όπως κάποιος Drue, ο οποίος υποστηρίζει ότι σκοπός του πειράματος ήταν από την αρχή ένα ταξίδι μέσα στο χρόνο. Επίσης και ίδιος άργησε να ανακτήσει τη μνήμη του και άρχισε να πουλά τις «εμπειρίες» του σχετικά με το συμβάν με τη μορφή βιβλίων, διαλέξεων και κασετών περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 90.
Allen
Carl Allen (τέλος της δεκαετίας του 80 από άγνωστη πηγή)
Η περίπτωση του Allen είναι διαφορετική. Αν ο Bielek έχει «κατορθώσει» να είναι ο γραφικός της ιστορίας, ο Allen είναι, ή μάλλον ήταν, ο μυστηριώδης. Παρόλα αυτά όμως αν εξετάσει κανείς την ουσία της διήγησής του, οι πληροφορίες τις οποίες μεταφέρει δεν είναι απόλυτα προσωπική μαρτυρία.
Κατ'  αρχήν έχει όντως επιβεβαιωθεί ότι υπηρέτησε στο USS Andrew Furuseth την επίμαχη περίοδο. Το ενδιαφέρον είναι ότι το μοναδικό πράγμα που, σύμφωνα με την περιγραφή του, είδε ο Allen είναι τη σύντομη εμφάνιση του πλοίου στο Norfolk, δεν είδε ούτε την προετοιμασία του πειράματος στη Philadelphia, ούτε τα παράξενα περιστατικά με τους ναύτες που αναφέρει, ούτε την τραγική εικόνα του πλοίου, όπως την περιγράφει, με την  επιστροφή του στη Philadelphia. Όλα τα υπόλοιπα είναι έμμεσες μαρτυρίες, ιστορίες που άκουσε ή κείμενα που διάβασε στις εφημερίδες. Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι μια εφημερίδα της Philadelphia είχε αναφερθεί στο γεγονός της εξαφάνισης και επανεμφάνισης του πλοίου, ποτέ όμως κανένας δε μπόρεσε να βρεί το συγκεκριμένο φύλο. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η έλλειψη άλλων αξιόπιστων μαρτύρων, αν υποθέσουμε ότι ο Allen είναι τέτοιος.
Η χρονική περίοδος
Ο Allen και ο Bielek αποτυγχάνουν να συμφωνήσουν σε μια πολύ βασική παράμετρο: το πότε. Οι διηγήσεις τους διαφέρουν κατά 2 μήνες, χρονικό διάστημα που πέρα από την προφανή ασυμφωνία εισάγει και μια νέα παράμετρο.
Εάν υποθέσουμε ότι το πείραμα όντως συνέβη και ότι η ημερομηνία που δίνει ο Allen είναι η σωστή, δηλαδή μετά την επίσημη είσοδο του πλοίου στην ενεργό υπηρεσία, τότε θα ήταν απόλυτα φυσικό να περιμένει κανείς ότι περισσότερα από 50 χρόνια μετά κάποιο από τα μέλη του πληρώματος του Eldridge θα έλεγε κάτι ή θα του ξέφευγε κάτι. Αντίθετα στη συγκέντρωση που είχαν τα μέλη του πληρώματος το 1999, έδειξαν να διασκεδάζουν αρκετά με τη διασημότητα που έχει κερδίσει το πλοίο τους.
Αντίθετα, η αφήγηση του Bielek ξεπερνά αυτό το εμπόδιο, καθώς τοποθετεί το πείραμα στα τέλη Ιουλίου, αρχές Αυγούστου, περίοδος κατά την οποία το Eldridge δεν είχε επίσημα ενεργοποιηθεί. Ο Bielek θεωρεί ότι το πείραμα εκτελέστηκε όχι με το κανονικό πλήρωμα που δεν είχε ακόμα αναλάβει, αλλά με ένα σκιώδες πλήρωμα. Μετά το πείραμα, όσα από τα μέλη του πληρώματος επέζησαν, εγκλείστηκαν σε ψυχιατρεία τόσο γιατί το είχαν ανάγκη, όσο και για να εξασφαλισθεί η σιωπή τους. Έτσι εξηγεί ο Bielek και την απουσία μαρτυριών. Μια πονηρή σκέψη θα ήταν ότι ο Bielek υπήρξε πιο προσεκτικός στο να προετοιμάσει την ιστορία του, άλλωστε είχε και περισσότερο χρόνο.
Το πλοίο και το πείραμα
Θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ότι δίνεται πολύ μεγάλη σημασία στην ταυτότητα του πλοίο το οποίο πήρε μέρος στο πείραμα. Και πράγματι έτσι είναι. Αυτό έχει συμβεί για δύο κυρίως λόγους. Ο πρώτος έχει να κάνει με την πρακτική αξία ενός τέτοιου στοιχείου, καθώς δίνει τη δυνατότητα να διεξαχθεί έρευνα, να αναζητηθούν αρχεία, να ακολουθηθεί ένα καταγεγραμμένο ιστορικό. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει άλλο, πραγματικό χειροπιαστό στοιχείο για να ασχοληθεί κανείς.
Έτσι για περισσότερα από 20 χρόνια, από το 1979 όταν το βιβλίο των Moore & Berlitz αποκάλυψε την ταυτότητα του πλοίου, εξακολουθεί μια συζήτηση για το ιστορικό του Eldridge, πού ήταν στις 12 Αυγούστου, στις 28 Οκτωβρίου, τι όνομα πήρε όταν ήρθε στην Ελλάδα, ήταν ο «Αετός» ή ο «Λέων»; Έχει άραγε τόση σημασία;
Αξίζει να σκεφθεί κανείς τα ακόλουθα σημεία:
  Γιατί επελέγη ένα ολοκαίνουριο και πολύτιμο στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, αντιτορπιλικό συνοδείας, και όχι κάποιο γερασμένο πλοίο της ακτοφυλακής ή άλλο λιγότερο χρήσιμο πλοίο;
    Ακόμη και εάν αποφασίσθηκε να εκτελεσθεί ένα τόσο σημαντικό πείραμα σε κοινή θέα και διακινδυνεύοντας ένα ολοκαίνουριο σκάφος, πόσο δύσκολο θα ήταν, για στοιχειώδεις λόγους παραπλάνησης, να χρησιμοποιηθεί όχι το πραγματικό D-173, αλλά κάποιο άλλο παρόμοιο «μεταμφιεσμένο»; Σκοπός μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν η παραπλάνηση οποιουδήποτε αδιάκριτου παρατηρητή και η συγκάλυψη της πραγματικής ταυτότητας του «αόρατου» πλοίου. Τέτοιες πρακτικές ήταν και είναι πολύ συχνές, ακόμα και σε καιρό ειρήνης ώστε να επιτυγχάνεται σύγχυση του εχθρού σε ότι αφορά τη διάταξη των ναυτικών μονάδων. Να σημειωθεί ότι υπήρχαν περίπου 70 πλοία της κλάσης Cannon απόλυτα όμοια με το Eldridge και περίπου άλλα τόσα της κλάσης Evarts, όμοια σε μεγάλο βαθμό.
    Εάν πράγματι το πείραμα έγινε στη Philadelphia και το πλοίο ήταν το Eldridge, για πιο λόγο να δοθεί λίγα χρόνια σε μια άλλη, σύμμαχο έστω, χώρα; Εάν το πλοίο δεν είχε καμιά επιστημονική αξία, το πιο λογικό θα ήταν να χρησιμοποιηθεί κάποια στιγμή ως στόχων ασκήσεων με αληθινά πυρά, ώστε να εξαφανισθεί κάθε ίχνος του. Με αυτό τον τρόπο τα ίχνη θα εξαφανιζόντουσαν πολύ πιο αποτελεσματικά απ΄ ότι με την παράδοσή του σε μια άλλη χώρα, έστω και τόσο μακρινή όσο η Ελλάδα. Εάν το πλοίο ήταν ακόμα χρήσιμο για μελλοντικές έρευνες, το πιο λογικό θα ήταν να βρεθεί κάποιος εύσχημος τρόπος για την παραμονή του και συντήρησή του (πχ ως μνημείο σε κάποια μικρή πόλη στις ακτές του Ατλαντικού για να θυμίζει τον πόλεμο των νηοπομπών). Να σημειωθεί ότι άλλα πλοία της κλάσης Cannon παρέμειναν στις ΗΠΑ σε υπηρεσία μέχρις τα μέσα της δεκαετίας του 70 οπότε και άλλα χρησιμοποιήθηκαν ως στόχοι ενώ άλλα οδηγήθηκαν σε διάλυση. Μια απάντηση θα μπορούσε να είναι ότι η μεταφορά του στην Ελλάδα επιτυγχάνει τόσο τη διατήρησή του στη «ζωή», όσο και την απομάκρυνσή του από το γεωγραφικό χώρο που θα μπορούσε να είναι πεδίο αδιάκριτων ερευνών. Παρόλα αυτά το πιο λογικό θα ήταν το προφανές: να δηλωθεί ότι παραδίδεται στην Ελλάδα το Eldridge, ενώ στην πραγματικότητα παραδόθηκε κάποιο άλλο με το οποίο άλλαξε ταυτότητα το πραγματικό πλοίο του πειράματος.
    Έχει ήδη αναφερθεί ότι οι σελίδες του ημερολογίου του «Λέων» που αναφέρονται στην επίμαχη περίοδο του πειράματος έλειπαν. Ακόμα και εάν το πείραμα έγινε, και το πλοίο ήταν το Eldridge, και στη συνέχεια παραδόθηκε στο Ελληνικό ΠΝ με το όνομα Λέων, πόσο δύσκολο θα ήταν να τοποθετηθεί στο πλοίο ένα πλαστό ημερολόγιο; Μπροστά σε ένα πείραμα τα αποτελέσματα του οποίου αποτελούν ότι σημαντικότερο έχει κάνει ο άνθρωπος από την ανακάλυψη της φωτιάς, μάλλον θα μπορούσε να παραβιασθεί ο ναυτικός κανόνας της ιερότητας του ημερολογίου, ώστε να μη δημιουργούνται υποψίες και θεωρίες. Σε κάθε περίπτωση η μαρτυρία ότι οι σχετικές σελίδες λείπουν δεν έχει λογική βάση καθώς τα ημερολόγια του πλοίου που αναφέρονται στην υπηρεσία του πλοίου στο ΠΝ των ΗΠΑ βρίσκονται στη διάθεση του κάθε ενδιαφερόμενου στα Εθνικά Αρχεία των ΗΠΑ, όπου φυλάσσονται όλα τα μη χαρακτηρισμένα ή αποχαρακτηρισμένα ημερολόγια. Κατά τη διάρκεια του Β' ΠΠ το μέγιστο χρονικό διάστημα που το ημερολόγιο ενός πλοίου παρέμενε σε αυτό ήταν ένας χρόνος. Στην συνέχεια φυλασσόταν στο αρχείο της Διοίκησης Επιχειρήσεων.
Απ'  ότι φαίνεται το τελικό συμπέρασμα πρέπει να είναι ότι ακόμα και εάν το πείραμα έγινε, το πλοίο το οποίο έλαβε μέρος δεν ήρθε ποτέ στην Ελλάδα.
Όσο για τους «θρύλους» που συνοδεύουν το Λέων ή το Αετός, είναι μάλλον γνωστό ότι οι ναυτικοί, από την εποχή του Οδυσσέα ακόμη, είναι από τους μεγαλύτερους παραμυθάδες. Αυτό δε συμβαίνει πάντα σκόπιμα και όποιος έχει περάσει κάποιο χρονικό διάστημα πάνω σε πλοίο ως μέλος πληρώματος θα καταλαβαίνει.
Οι επιστημονικές θεωρίες
Τις περισσότερες φορές οι αναφορές στο Πείραμα της Philadelphia συνοδεύονται από ενδελεχείς αναλύσεις των θεωριών των ενοποιημένων πεδίων, του ηλεκτρομαγνητισμού, πρακτικών πειραμάτων για το πώς μπορεί πράγματι να καμφθεί το φώς, η σχέση χώρου και χρόνου. Μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις οι αναλύσεις είναι πραγματικά επιμορφωτικές και εμπεριστατωμένες. Όμως το αντικείμενο δεν είναι εάν το πείραμα ήταν ή είναι εφικτό. Ο μύθος του πειράματος δεν έχει κτισθεί στη διαφωνία του αν είναι εφικτό ή όχι, άλλωστε οι μαρτυρίες καταδεικνύουν αποτυχία, αλλά του αν έγινε ή όχι και αν η ιστορία που έχει καταγραφεί είναι η ιστορία ενός τέτοιου πειράματος. Συμπερασματικά, η μη ύπαρξη επιστημονικής βάσης και τεχνικής επάρκειας  δεν αποδεικνύει ότι η ιστορία του Allen ή του Bielek είναι ψεύτικη, όπως βέβαια ισχύει και το ακριβώς αντίστροφο.
Είναι δεδομένο ότι η ηλεκτρονική απόκρυψη είναι στο επίκεντρο του τεχνολογικού ενδιαφέροντος. Άλλωστε σήμερα υπάρχουν αεροσκάφη και πλοία που έχουν ενσωματωμένες τεχνικές ηλεκτρονικής απόκρυψης οι οποίες βασίζονται είτε σε κατάλληλο σχήμα και υλικά κατασκευής ώστε να ελαχιστοποιείται η επιστροφή σήματος (παθητική απόκρυψη, αεροσκάφη stealth), είτε σε συνδυασμό της παθητικής απόκρυψης με αδρανοποίηση της ηλεκτρονικής υπογραφής μέσω ηλεκτρονικής σιγής (απενεργοποίηση των ραντάρ).
Έρευνες και πειράματα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Δυστυχώς, από την αρχή της ύπαρξης καταγεγραμμένης ιστορίας του πολιτισμού, οι πόλεμοι και γενικότερα οι στρατιωτικές εφαρμογές είναι από τους κύριους παράγοντες επιστημονικής και τεχνολογικής προόδου. Ουσιαστικά η περίοδος έντασης κατά τη διάρκεια μιας ένοπλης σύρραξης επιταχύνει σε μεγάλο βαθμό την τεχνολογική πρόοδο, καθώς οι αντιμαχόμενοι αναζητούν τρόπους να αποκτήσουν κάθε είδους υπεροχή στο πεδίο της μάχης.
Ο Β' ΠΠ και η περίοδος λίγο πριν από αυτόν οδήγησε σε πλήθος τεχνικές εξελίξεις, αν και πολλές από αυτές ήταν και εξακολουθούν να είναι αμφίβολης χρησιμότητας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα οι εξελίξεις στην κατασκευή συνθετικών ελαστικών, η εξέλιξη των αεριωθούμενων αεροσκαφών και των πυραύλων, η εξέλιξη του ραντάρ, νέες μέθοδοι βιομηχανικής παραγωγής με στόχο την αυξημένη παραγωγικότητα και τυποποίηση και άλλες πολλές.
Οι περισσότερες από τις εξελίξεις αυτές ήταν αποτέλεσμα ερευνητικών προγραμμάτων με μέσο ή μεγάλο βαθμό μυστικότητας για προφανείς λόγους. Φυσικά στην κορυφή των μυστικών ερευνητικών προγραμμάτων στέκεται το σχέδιο Manhattan, το πρόγραμμα εξέλιξης της ατομικής βόμβας, με κέντρο την έρημο του New Mexico. Πρέπει να θεωρείται δεδομένο και κατά καιρούς γίνονται σχετικές αποκαλύψεις ότι κατά τη διάρκεια του πολέμου «έτρεξαν» πλήθος μυστικά ερευνητικά προγράμματα και από τις δύο πλευρές του λόφου, τα οποία δεν είχαν τα επιθυμητά αποτελέσματα, μερικά από αυτά σε τομείς της επιστήμης που δεν είναι ακόμα απόλυτα ξεκάθαροι.
Philadelphia_NY_47
Η Ναυτική Βάση της Philadelphia το 1947
Άρα δεν θα ήταν απίθανο να έγιναν απόπειρες πρακτικής αξιοποίησης των θεωριών των ενοποιημένων πεδίων και τουηλεκτρομαγνητισμού για την οπτική ή ηλεκτρονική απόκρυψη αεροσκαφών, πλοίων ή οχημάτων εδάφους. Όμως έγινε ένα τέτοιο πείραμα στη Philadelphia σε ένα αντιτορπιλικό συνοδείας;
Για ποιο λόγο επελέγη για τη διεξαγωγή ενός τόσο σπουδαίου πειράματος ένα μέρος όπως η Philadelphia και όχι κάποιο μέρος καλύτερα προφυλαγμένο από αδιάκριτα μάτια ; Και όταν αναφέρεται κανείς για αδιάκριτα μάτια ίσως δεν αναφέρεται τόσο στα μάτια του Allen, όσο σε εκείνα Γερμανών πρακτόρων. Ήταν γνωστό ότι λιμάνια και βάσεις όπως αυτά της N. York, της Philadelphia και του Norfolk, ήταν από τα αγαπημένα σημεία παρατήρησης των πρακτόρων της Abwher (Γερμανική Υπηρεσία Πληροφοριών) οι οποίοι με αυτό τον τρόπο ενημέρωναν τη Γερμανική διοίκηση για το ποια πλοία και νηοπομπές αναχωρούσαν για τον Ατλαντικό.
Οι Θεωρίες Συνομωσίας
Επίσημα το Ναυτικό των ΗΠΑ έχει αρνηθεί την ύπαρξη οποιουδήποτε σχετικού ερευνητικού προγράμματος την εποχή του 2ου ΠΠ και άρα την εκτέλεση του Πειράματος της Philadelphia. Ένα κομβικό σημείο στην όλη ιστορία είναι η κλήση του Jessup στο Γραφείο Ναυτικών Ερευνών και η έκδοση Varo που ακολούθησε. Όλοι οι οπαδοί του πειράματος στέκονται, και όχι άδικα, στο ενδιαφέρον του Ναυτικού για τις αναφορές στο πείραμα και τις άλλες σημειώσεις στο βιβλίο του Jessup. Επίσημα η όλη ενέργεια της κλήσης του Jessup και της έκδοσης Varo, αποδίδεται σε προσωπικό ενδιαφέρον και πρωτοβουλία συγκεκριμένων αξιωματούχων του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών και όχι σε υπηρεσιακή πράξη.
Είναι πάντως γεγονός, και επισημαίνεται από πολλούς ερευνητές, ότι αυτά τα γεγονότα είναι που δημιούργησαν το πείραμα της Philadelphia και όχι οι επιστολές του Allen. Η έκδοση Varo και η σκοπιμότητά της δημιούργησαν την αίσθηση του έντονου ενδιαφέροντος του Ναυτικού για το θέμα και άρα την υποψία ότι «κάτι συμβαίνει».
Συμπεράσματα
Ο μύθος του πειράματος της Philadelphia στηρίχθηκε ουσιαστικά σε μια απίστευτη και απόλυτα ατεκμηρίωτη ιστορία (Allen), σε ένα ομολογουμένως παράξενο, ίσως και ύποπτο, ενδιαφέρον του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών (έκδοση Varo), σε μια μάλλον προσωπική τραγωδία (Jessup) και σε ένα διαφημιστικό-επικοινωνιακό τέχνασμα (ταυτοποίηση του πλοίου).
Είναι κοινό μυστικό ότι δεν υπάρχει ούτε ένα στοιχείο, πραγματικό και χειροπιαστό, από εκείνα που η νομική επιστήμη ονομάζει πειστήρια, που να ενισχύει την ιστορία του Allen και την ανάπτυξή της από το βιβλίο που έχει θεωρηθεί η επιτομή του γεγονότος (το βιβλίο των Moore & Berlitz). Υπάρχει μόνο μια ένδειξη, το ενδιαφέρον του Γραφείου Ναυτικών Ερευνών. Και όλα αυτά μετά από 45 χρόνια ερευνών, θεωριών και αναζητήσεων από πολλούς ερευνητές, ευφυείς και με πρόσβαση σε αρκετές πηγές.
Με βάση λοιπόν την απλή λογική, η ιστορία του πειράματος όπως έχει γίνει μέχρι σήμερα γνωστή, δεν είναι αληθινή. Μάλλον στηρίζεται στη λανθασμένη αντίληψη του Allen για πράγματα που είδε και κυρίως άκουσε, σε συνδυασμό με τη δημιουργική φαντασία του και την αναπαραγωγή της ιστορίας τα επόμενα χρόνια από ερευνητές και συγγραφείς, άλλες φορές καλοπροαίρετους και άλλες φορές με αντικείμενο το κέρδος ή/και τη φήμη.
Η μοναδική περίπτωση να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το πείραμα έγινε, είναι η σχετική επίσημη παραδοχή από το Ναυτικό ή την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Κάτι εντελώς απίθανο γιατί ισοδυναμεί με αποδοχή του ότι όσα έχουν δηλωθεί μέχρι σήμερα είναι ψέματα.
Από την άλλη πλευρά ποτέ δε θα πάψουν να υπάρχουν εκείνοι που έστω και χωρίς αποδείξεις, παρά μόνο με αδύναμες ενδείξεις, θα συνεχίσουν να πιστεύουν ότι το 1943, στην περιοχή της Philadelphia, έγινε κάτι που μπορεί να ανατρέψει την καθημερινή εικόνα που έχουμε για τον κόσμο μας.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ & ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ
Allen C., The letters to M. Jessup, (1956)
Bempos T., The Philadelphia Experiment, FLIGHT magazine vol 41 July-August 1986
Berlitz C., Without a trace, (1977)
Berlitz C.- Moore W., The Philadelphia Experiment, (1979)
Commander X, Philadelphia Experiment Chronicles, (1994)


Read More

Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 2012

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

Πως βρέθηκε;
Ήταν παραμονές Πάσχα του 1900. Δυο σφουγγαράδικα της Σύμης που έρχονταν από την Αφρική αναγκάζονται από τον οστριογράρμπη (νοτιοδυτικό άνεμο) να καταφύγουν στην άμμο του ποταμού στα Αντικύθηρα. Το ένα από τα καίκια ξεμύτισε μέχρι τον διπλανό κάβο, τη Βλυχάδα και σε 25 μέτρα από την ακτή κατέβασε με σκάφανδρο δύτη στις 35 οργιές να βγάλει θαλασσινά για τη νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας.
 Σε λίγο ο δύτης έκανε σινιάλο να τον τραβήξουν επάνω. Κι αντί για πίνες και «γαϊδουρόποδα» ανέβασε στο καίκι ένα χάλκινο χέρι αγάλματος. Εντυπωσιασμένοι οι δυο καπετάνιοι των καικιών, ο Δημήτρης Ελευθερίου η Κοντός και ο Ηλίας Σταδιώτης βουτούν οι ίδιοι και βλέπουν με τα μάτια τους αυτά που τους είχε περιγράψει ο δύτης. Ένα βουλιαγμένο πλοίο φορτωμένο αγάλματα, μαρμάρινα και χάλκινα και πλήθος άλλα αντικείμενα, διάσπαρτα σε μια έκταση 55 μέτρων, καλυμμένα από λάσπη. Τα καϊκια επέτρεψαν στη Σύμη και για καιρό δεν ξανάγινε λόγος για το συμβάν.
 Στο διάστημα αυτό ο καταγόμενος από τη Σύμη καθηγητής της Αρχαιολογίας Α. Οικονόμου που είχε πληροφορηθεί το περιστατικό προσπάθησε να πείσει τους καραβοκύρηδες να δηλώσουν τα ευρήματά τους στην κυβέρνηση. Επτά μήνες χρειάσθηκε για να τους πείσει.
 Οι δύο Συμιακοί ήρθαν σε επαφή με τον υπουργό Παιδείας Σπύρο Στάη, του έδειξαν το χάλκινο χέρι και συμφώνησαν να υπογράψουν συμβόλαιο με το οποίο θα αμείβονταν τόσο για τα δικαιώματα ανεύρεσης, ανάλογα με την αξία τους, όσο και για τις εργασίες ανέλκυσής τους από το βυθό. Μάλιστα τους διατέθηκε το οπλιταγωγό «Μυκάλη» με κυβερνήτη τον ύπαρχο Ανδρέα Σωτηριάδη που απέπλευσε για τα Αντικύθηρα ρυμουλκώντας τα δύο καίκια.
 Η συνεχής θαλασσοταραχή και οι ξέρες των βραχονησίδων «Θημωνιές» στα ανοιχτά του όρμου της Βλυχάδας δυσχέραιναν το έργο των δυτών, ενώ δεν ήταν δυνατόν να παραμένουν στο βυθό, σε βάθος 60 μέτρων, παραπάνω από πέντε λεπτά. Μετά από πολυήμερες προσπάθειες και τη συνδρομή ενός ακόμα βοηθητικού πλοίου, που εν τω μεταξύ είχε καταφθάσει από τον Πειραιά, οι σφουγγαράδες έφεραν στην επιφάνεια μαρμάρινα και χάλκινα αγάλματα, πολυάριθμα πήλινα αγγεία και μεταξύ άλλων μερικά περίεργα κομμάτια από οξειδωμένο μπρούντζο που έμοιαζαν με σπασμένα γρανάζια.
 Τα ευρήματα αυτά οι αρχαιολόγοι τα καταχώρισαν στα αρχεία τους με τον προσδιορισμό «ωρολόγιο η εξάντας» και μετά τα ξέχασαν... Επίσης αποφάνθηκαν ότι επρόκειτο για ναυάγιο αρχαίου ελληνικού πλοίου του 1ου αι. π.Χ. που μετέφερε έργα τέχνης στη Ρώμη, ανάμεσα στα οποία ήταν και ο περίφημος «Έφηβος των Αντικυθήρων», του 340 π.Χ., από τα ελάχιστα χάλκινα αγάλματα που έχουν βρεθεί ως σήμερα. Εικάζεται πως απεικονίζει τον Περσέα, τον Πάρι η κάποιον ανώνυμο αθλητή.
Το χρονικό μιας ανακάλυψης
Τέλος 2ου αιώνα π.Χ.: Κατασκευή του Μηχανισμού, πιθανότατα στη Ρόδο, η οποία εκείνη την εποχή ήταν κέντρο μεταλλουργίας.
80 π.Χ. περίπου: Ενα ρωμαϊκό καράβι βυθίζεται ανοιχτά των Αντικυθήρων. Είχε πιθανότατα αποπλεύσει από τη Ρόδο με κατεύθυνση την Ιταλία.
Πάσχα του 1900: Σύμιοι σφουγγαράδες εντοπίζουν το ναυάγιο σε βάθος 45-60 μέτρων.
Χειμώνας του 1901: Ολοκληρώνεται το έργο της ανάσυρσης των θησαυρών του ναυαγίου. Μεταφορά των ευρημάτων στο Αρχαιολογικό Μουσείο των Αθηνών.
1902: Τα εμφανή γρανάζια του παράξενου χάλκινου ευρήματος τραβούν την προσοχή του Βαλέριου Στάη, αρχαιολόγου του μουσείου, ο οποίος αντιλαμβάνεται ότι πρόκειται για κάτι αξιοσημείωτο.
Δεκαετία του '30: Ο ναύαρχος Ιωάννης Θεοφανίδης δημιουργεί το πρώτο μοντέλο του Μηχανισμού.
Δεκαετία του '50: Η πρώτη σε βάθος μελέτη του Μηχανισμού από τον βρετανό φυσικό και ιστορικό της επιστήμης Derek J. de Solla Price, τον ειδικό στη μελέτη επιγραφών έλληνα επιστήμονα Γιώργο Σταμήρη και τον κ. Χαράλαμπο Καράκαλο, πυρηνικό φυσικό στον «Δημόκριτο» καταδεικνύει ότι πρόκειται για τον πιο πολύπλοκο μηχανισμό της αρχαιότητας, χωρίς να μπορεί να δοθεί απάντηση ως προς τη χρησιμότητά του.
Δεύτερο μισό του 20ού αιώνα: Πλήθος ερευνητών ασχολείται με τη μελέτη του Μηχανισμού. Από τις πιο αξιοσημείωτες μελέτες είναι αυτή του Βρετανού Michael Wright ο οποίος προχωρεί στη δημιουργία ενός μοντέλου, όπως είχε κάνει στο παρελθόν και ο Price.
Φθινόπωρο του 2005: Η ομάδα του Προγράμματος για τη μελέτη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων αξιοποιεί καινοτόμους τεχνολογίες για να συλλέξει δεδομένα τόσο από το εσωτερικό του Μηχανισμού όσο και από τις επιγραφές που φέρει αυτός.
Νοέμβριος του 2006: Τα αποτελέσματα της μελέτης των παραπάνω δεδομένων δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «Nature». Από αυτά καταδεικνύεται η χρησιμότητα του Μηχανισμού: επρόκειτο για όργανο πρόβλεψης εκλείψεων.
Ταυτόχρονα πραγματοποιείται στην Αθήνα συνέδριο για την παρουσίαση των αποτελεσμάτων και για τη συζήτηση των σημείων που παραμένουν σκοτεινά.
Η λύση του γρίφου
 Χάρη στα υπερσύγχρονα μέσα ψηφιακής απεικόνισης που επιστρατεύθηκαν για την εξιχνίαση του μυστηρίου του, σήμερα ξέρουμε την αλήθεια: ο Μηχανισμός ήταν ένα αστρονομικό όργανο υψηλής ακριβείας και έχει ηλικία άνω των 2.100 ετών!
Η πολυπλοκότητα των 30 και πλέον γραναζιών (όπως φαίνεται στα μοντέλα) που κινούσαν τους δείκτες των καντράν του Μηχανισμού καταδεικνύει τη θαυμαστή τεχνολογική πρόοδο των Ελληνιστικών χρόνων.
Ο μηχανισμός είναι η αρχαιότερη σωζόμενη διάταξη με γρανάζια. Είναι φτιαγμένος από μπρούντζο σε ένα ξύλινο πλαίσιο και έχει προβληματίσει και συναρπάσει πολλούς ιστορικούς της επιστήμης και της τεχνολογίας αφότου ανακαλύφθηκε. Η πιο αποδεκτή θεωρία σχετικά με τη λειτουργία του υποστηρίζει ότι ήταν ένας αναλογικός υπολογιστής σχεδιασμένος για να υπολογίζει τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων. Πρόσφατες λειτουργικές ανακατασκευές της συσκευής υποστηρίζουν αυτήν την ανάλυση. Από τις πρόσφατες έρευνες καταρρίφθηκε η θεωρία ότι εμπεριέχει ένα διαφορικό γρανάζι, όμως ο ανακαλυφθείς μηχανισμός της κίνησης της Σελήνης είναι ακόμα πιο εντυπωσιακός, καθότι δίνει τη δυνατότητα μεταβλητής γωνιακής ταχύτητας στον άξονα που κινεί τη Σελήνη.
Ο καθηγητής Ντέρεκ ντε Σόλλα Πράις (Derek De Solla Price), φυσικός και ιστορικός της επιστήμης που εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο του Γέηλ, δημοσίευσε ένα άρθρο για τον μηχανισμό αυτό στο περιοδικό Scientific American τον Ιούνιο του 1959, όταν ακόμα ο μηχανισμός δεν είχε μελετηθεί πλήρως.
Το 1973 ή το 1974 δημοσίευσε τη μονογραφία του με τίτλο "Γρανάζια από τους Έλληνες", βασισμένη σε σάρωση του μηχανισμού με ακτίνες γ που πραγματοποίησε ο ακτινοφυσικός του Ε.ΚΕ.Φ.Ε. "Δημόκριτος" Χαράλαμπος Καράκαλος. Ο Πράις υποστήριξε ότι η συσκευή αυτή θα μπορούσε να είχε κατασκευαστεί από τη Σχολή του Απολλωνίου στη Ρόδο. Τα συμπεράσματά του δεν έγιναν αποδεκτά από τους ειδικούς της εποχής, οι οποίοι πίστευαν ότι οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν το θεωρητικό υπόβαθρο αλλά όχι και την απαιτούμενη πρακτική τεχνολογία για μια τέτοια κατασκευή.
Η μελέτη του συνεχίζεται από Άγγλους και Έλληνες ειδικούς των Πανεπιστημίων του Κάρντιφ, των Αθηνών, της Θεσσαλονίκης, του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, σε μια διαπανεπιστημιακή ομάδα. Η σύγχρονη έρευνα υποστηρίζεται από την τελευταία τεχνολογία με τη βοήθεια μεγάλων εταιρειών, με πρωτοποριακά προγράμματα ψηφιακής απεικόνισης και έναν ειδικό τομογράφο, ο οποίος κατασκευάστηκε ειδικά για την έρευνα του μηχανισμού των Αντικυθήρων. Τα αποτελέσματα την έρευνας επιβεβαίωσαν ότι ο μηχανισμός φέρει 30 οδοντωτούς τροχούς οι οποίοι περιστρέφονται γύρω από 10 άξονες. Η λειτουργία του μηχανισμού κατέληγε σε τουλάχιστον 5 καντράν, με έναν ή περισσότερους δείκτες για το καθένα. Με τη βοήθεια του τομογράφου έχουν διαβαστεί αρκετές από τις επιγραφές που υπήρχαν στις πλάκες και στους περιστρεφόμενους δίσκους, οι οποίες εμπεριέχουν αστρονομικούς και μηχανικούς όρους, και έχουν χαρακτηριστεί από τους ειδικούς ως ένα είδος "εγχειριδίου χρήσης" του οργάνου.
Ο μηχανισμός αυτός έδινε, κατά την επικρατέστερη σύγχρονη άποψη, τη θέση του ήλιου και της σελήνης καθώς και τις φάσεις της σελήνης. Μπορούσε να εμφανίσει τις εκλείψεις ηλίου και σελήνης βασιζόμενος στον βαβυλωνιακό κύκλο του Σάρου. Τα καντράν του απεικόνιζαν επίσης τουλάχιστον δύο ημερολόγια, ένα ελληνικό βασισμένο στον Μετωνικό κύκλο και ένα αιγυπτιακό, που ήταν και το κοινό "επιστημονικό" ημερολόγιο της ελληνιστικής εποχής.
Μπορεί κανείς να φανταστεί τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν όσοι καταπιάστηκαν με τη μελέτη του Μηχανισμού των Αντικυθήρων, ως την επίλυση ενός τρισδιάστατου παζλ, αλλά με μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας: αφενός λείπουν κομμάτια του παζλ (τα οποία πιθανότατα δεν ανασύρθηκαν ποτέ από τον πυθμένα της θάλασσας) και αφετέρου κάποια κομμάτια έχουν αμετάκλητα ενωθεί μεταξύ τους απαγορεύοντας την πρόσβαση (οπτική και όχι μόνο) στα ενδότερα. Αν στα παραπάνω προστεθεί το γεγονός ότι οι οδηγίες για τη χρήση του αντικειμένου ήταν ελλιπείς (σβησμένες και διαβρωμένες επιγραφές επάνω στα θραύσματα) και ότι ο Μηχανισμός είναι ένα μουσειακό αντικείμενο το οποίο οφείλει να παραδοθεί ανέπαφο στις επόμενες γενιές, αντιλαμβάνεται κανείς τους λόγους για τους οποίους, παρά τις προσπάθειες, η χρησιμότητά του παρέμενε μυστήριο έναν αιώνα μετά την ανακάλυψή του.
Οι προηγούμενες μελέτες είχαν βεβαίως οδηγηθεί σε ορισμένες υποθέσεις, χωρίς όμως ποτέ να υπάρξει τεκμηρίωση των απόψεων. Το ότι επρόκειτο για ένα αντικείμενο που είχε να κάνει με ουράνια σώματα ήταν δεδομένο από πολύ νωρίς, καθώς μπορούσαν να αναγνωρισθούν ο Ηλιος και η Σελήνη στις επιγραφές του. Η υπόθεση ότι το αντικείμενο αυτό ήταν αστρολάβος απορρίφθηκε σχετικά γρήγορα εξαιτίας της πολυπλοκότητάς του. Δύο βρετανοί ερευνητές, ο Derek J. de Solla Price και ο Michael Wright, κατασκεύασαν μοντέλα του Μηχανισμού τα οποία συμφωνούσαν στην ύπαρξη δύο κυκλικών κλιμάκων ενδείξεων (καντράν) στην οπίσθια πλευρά και μιας στην πρόσθια. Ηταν επίσης αποδεκτό ότι ο χάλκινος μηχανισμός θα πρέπει να ήταν τοποθετημένος σε ξύλινη κάσα. Τι έδειχναν όμως αυτές οι κλίμακες; Αυτό ήταν το ερώτημα με το οποίο έπρεπε να αναμετρηθούν οι εκάστοτε ερευνητές που καταπιάστηκαν με τη διαλεύκανση της λειτουργίας του Μηχανισμού.
Blade Runner
 Το πλεονέκτημα των ερευνητών που υπογράφουν το άρθρο με τίτλο «Decoding the ancient Greek astronomical calculator known as the Antikythera mechanism» στο τεύχος της επιθεώρησης «Nature» ήταν η υψηλή τεχνολογία: ο τομογράφος Blade Runner (βάρους 8 τόνων!) της εταιρείας Χ-Tek αναπτύχθηκε ειδικά για τη συγκεκριμένη μελέτη και χρησιμοποιήθηκε στη λήψη εικόνων που επιτρέπουν την ανάγνωση των επιγραφών αλλά και τη συλλογή δεδομένων για την εσωτερική δομή του Μηχανισμού, ενώ το σύστημα ψηφιακής απεικόνισης ΡΤΜ Dome της Hewlett-Packard προσαρμόστηκε έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η «επανεμφάνιση» σχεδόν σβησμένων κειμένων και στοιχείων της επιφάνειας του Μηχανισμού που δεν είναι ευδιάκριτα ακόμη και με τα καλύτερα συστήματα συμβατικής και ψηφιακής φωτογράφισης.
Είναι προφανές ότι το παζλ του Μηχανισμού δεν θα μπορούσε να λυθεί από έναν και μόνο ερευνητή, ακόμη και αν διέθετε πρόσβαση στο σύνολο των δεδομένων που συνελέγησαν με τη βοήθεια των προαναφερθέντων συστημάτων υψηλής τεχνολογίας. Ετσι η ερευνητική ομάδα αποτελείται από τον αστρονόμο Mike Edmunds και τον μαθηματικό Tony Freeth του Πανεπιστημίου του Κάρντιφ, τον αστρονόμο Ιωάννη Σειραδάκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, τον αστρονόμο Ξενοφώντα Μουσά και τον φυσικό, ειδικευμένο στην ανάλυση ιστορικών αντικειμένων, Ιωάννη Μπιτσάκη του Πανεπιστημίου Αθηνών, την αρχαιολόγο-μουσειολόγο Μαίρη Ζαφειροπούλου του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και τον φιλόλογο και παλαιογράφο Αγαμέμνονα Τσελίκα του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης.
Το παζλ που έπρεπε να λύσουν οι μελετητές του μηχανισμού περιελάμβανε 82 θραύσματα. Από αυτά έπρεπε να εξαχθούν συμπεράσματα και για εκείνα που χάθηκαν.
Ιππαρχος και Βαβυλώνιοι
Η συλλογική προσπάθεια των παραπάνω ερευνητών υποδεικνύει ότι ο Μηχανισμός αποτελεί τη μηχανιστική υλοποίηση της θεωρίας του Ιππάρχου (190-120 π.Χ. κατά προσέγγιση), του μαθηματικού, αστρονόμου και γεωγράφου ο οποίος με την εν λόγω θεωρία εξηγούσε τις περιοδικές ανωμαλίες στην κίνηση της Σελήνης με βάση την ελλειπτική τροχιά της. Το γεγονός ότι ο Ιππαρχος έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη Ρόδο, η οποία φημιζόταν για την τεχνολογική υπεροχή της, ενισχύει την άποψη ότι εκεί ο Ιππαρχος (ή κάποιος άλλος υπό την καθοδήγησή του) μπόρεσε να δημιουργήσει ένα μηχάνημα εξαιρετικής πολυπλοκότητας.
Σύμφωνα δε με όλες τις ενδείξεις, ο Ιππαρχος θα πρέπει να μετείχε των αστρονομικών γνώσεων των Βαβυλωνίων, αφού αυτές απετέλεσαν τη βάση για τη δημιουργία του Μηχανισμού. Το ισχυρό ιερατείο των Βαβυλωνίων κρατούσε τα αρχεία των πλανητικών μετακινήσεων για αιώνες και η δυνατότητα πρόβλεψης φαινομένων όπως οι εκλείψεις (οι οποίες εθεωρούντο οιωνοί) ενίσχυε τη θέση του. Ποιες ήταν όμως οι ενδείξεις αυτές; Η ανάγνωση από τους Γιάννη Μπιτσάκη και Αγαμέμνονα Τσελίκα της πρότασης «...η σπείρα έχει 235 υποδιαιρέσεις» σε μία από τις εικόνες θραυσμάτων που είχαν ληφθεί κατά τη συλλογή στοιχείων υπήρξε εξαιρετικά διαφωτιστική: κατέδειξε αφενός ότι τα καντράν δεν έφεραν ομόκεντρους κύκλους αλλά σπείρες και αφετέρου ότι το πάνω καντράν στην οπίσθια όψη του Μηχανισμού (στο οποίο αναφερόταν η πρόταση) σχετιζόταν με τον Μετωνικό κύκλο των Βαβυλωνίων. Ο Μετωνικός κύκλος προκύπτει από τη στενή ισοτιμία 19 ετών με 235 σεληνιακούς μήνες (ένας σεληνιακός ή συνοδικός μήνας είναι το διάστημα μεταξύ δύο ομοίων φάσεων της Σελήνης, π.χ. από Πανσέληνο σε Πανσέληνο). Ο κύκλος αυτός αντιπροσωπεύει την επιστροφή της Σελήνης στην ίδια φάση και στην ίδια ημερομηνία του έτους. Με το κλείσιμο του κύκλου, ο Ηλιος, η Σελήνη και η Γη επιστρέφουν στους ίδιους περίπου σχετικούς προσανατολισμούς.
Σπειροειδές αποδείχθηκε και το καντράν στο κάτω μέρος της πίσω πλευράς του Μηχανισμού, το οποίο φέρει 223 υποδιαιρέσεις στη σπείρα των τεσσάρων στροφών. Τόσο ο αριθμός των υποδιαιρέσεων όσο και η ανάγνωση των συμβόλων («Σ» για τη Σελήνη και «Η» για τον Ηλιο) που εντοπίστηκαν μεταξύ αυτών καταδεικνύουν ότι αυτό αποτελεί αναπαράσταση του κύκλου του Σάρου, ο οποίος προβλέπει εκλείψεις: αν μια ηλιακή ή σεληνιακή έκλειψη συμβεί σήμερα, μια παρόμοια θα συμβεί έπειτα από 223 σεληνιακούς μήνες. Ετσι από τις παρελθούσες εκλείψεις μπορούν να προβλεφθούν οι επόμενες. Αξίζει να σημειωθεί ότι επειδή ο αριθμός των ημερών στον κύκλο του Σάρου δεν είναι ακέραιος, οι σεληνιακές εκλείψεις είναι μετατοπισμένες κατά οκτώ ώρες και οι ηλιακές (οι οποίες γίνονται ορατές από συγκεκριμένα γεωγραφικά πλάτη) μετατοπίζονται κατά 120 μοίρες. Ακριβείς επαναλήψεις σεληνιακών εκλείψεων λαμβάνουν χώρα έπειτα από τρεις κύκλους του Σάρου (όταν οι οκτάωρες μετατοπίσεις συμπληρώσουν ένα 24ωρο), πράγμα το οποίο περιγράφεται από τον κύκλο του Εξελιγμού, διάρκειας 54 ετών.
Στον Μηχανισμό ο κύκλος του Εξελιγμού αντιπροσωπεύεται από ένα μικρότερο καντράν στο εσωτερικό τού κάτω μεγάλου καντράν της οπίσθιας όψης. Αλλά και το πάνω μεγάλο καντράν της ίδιας όψης φέρει ένα μικρότερο στο εσωτερικό του: αυτό αντιπροσωπεύει τον Καλλιππικό, κύκλος ο οποίος διαρκεί 76 χρόνια και είναι τέσσερις Μετωνικοί κύκλοι μείον μία ημέρα. (Ετσι αυξάνεται η ακρίβεια με την οποία αντιστοιχίζονται ένα ηλιακό έτος με πλήρεις σεληνιακούς μήνες). Οσο για το καντράν της πρόσθιας όψης, αυτό εκτός από το κλασικό ημερολόγιο των 365 ημερών (με δυνατότητα ρύθμισης για δίσεκτα έτη) έδειχνε πιθανότατα τις σχετικές θέσεις των πλανητών (έχουν εντοπισθεί μόνο ο Ηλιος, η Σελήνη και η Αφροδίτη προς το παρόν). Πώς όμως «διαβάζονταν» οι ενδείξεις στα καντράν; Αν θυμηθεί κανείς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν τα πικάπ, θα πάρει την απάντηση: η μετακινούμενη στις σπείρες βελόνα έδινε την ένδειξη.
Ο υπολογισμός των διαβαθμίσεων κάθε κλίμακας καντράν υπήρξε καθοριστικός στη διαλεύκανση του ρόλου του Μηχανισμού.
Λογισμικό DNA και NASA
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ερευνητές επαλήθευσαν τη λειτουργία του Μηχανισμού: χρησιμοποιώντας λογισμικά τα οποία αναπτύχθηκαν για τη σύγκριση αλληλουχιών DNA, οι ερευνητές μπόρεσαν να αντιστοιχίσουν ακριβώς τις εκλείψεις στο καντράν του κύκλου του Σάρου με εκείνες που από τα δεδομένα της NASA γνώριζαν ότι έλαβαν χώρα από το 400 π.Χ. ως το 1 π.Χ.!
Τελείωσε λοιπόν; Τα γνωρίζουμε όλα για τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων; «Οχι!» απαντούν οι ερευνητές και προσθέτουν ότι υπάρχουν ακόμη πολλά σκοτεινά σημεία για διελεύκανση, τόσο για τον ίδιο τον Μηχανισμό όσο και για το πώς η ύπαρξή του αλλάζει τη θεώρησή μας για την τεχνολογική πρόοδο των ελληνιστικών χρόνων.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων μπορείτε να επισκεφθείτε τον δικτυακό τόπο www.antikythera-mechanism.gr. Επίσης στον δικτυακό τόπο της επιθεώρησης www.nature.com μπορείτε όχι μόνο να διαβάσετε το άρθρο αλλά να εξασκηθείτε στον γρίφο της ανάγνωσης των αρχαίων ελληνικών επιγραφών που δίνονται ως συμπληρωματικό υλικό.
Είπαν για τον Μηχανισμό
«Ο Μηχανισμός δεν είναι μόνο αντιπροσωπευτικός της τεχνολογικής αιχμής της αστρονομίας της εποχής του, αλλά εμπεριέχει τη δυναμική που θα επιτρέψει την επέκταση των γνώσεών μας τόσο για την ίδια την αστρονομία όσο και για τον πολιτισμικό ρόλο της».
Alexander Jones
καθηγητής Κλασικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο του Τορόντο, Καναδάς
«Αναμφίβολα διαπιστώνουμε την κληρονομιά των Βαβυλωνίων. Η νεοεμφανιζόμενη μηχανική τελειότητα του Μηχανισμού σαφώς εγείρει το ζωτικής σημασίας ερώτημα σχετικά με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και τις γνώσεις των Ελλήνων εκείνης της περιόδου. Πότε ακριβώς, από ποιον, για ποιον και για ποιον λόγο κατασκευάστηκε ο Μηχανισμός; Τι άλλου είδους τεχνολογία προϋποθέτει η ύπαρξή του; Ποια θα ήταν η επίδραση των μηχανικών μοντέλων στην άποψη των Ελλήνων για το Σύμπαν; Αυτά είναι τα ερωτήματα που χρήζουν απαντήσεων».
Mike Edmunds
καθηγητής Αστρονομίας, Πανεπιστήμιο Κάρντιφ, Μ. Βρετανία
«Διερωτάται κανείς μέσα από ποιες διαδικασίες προέκυψε ο Μηχανισμός. Ποιες ήταν οι κοινωνικές, πολιτικές και ιδεολογικές "χρήσεις" της αστρονομικής γνώσης; Σε ποιον βαθμό αυτές περιελάμβαναν "παθητική" παρατήρηση και τι μπορεί να πυροδότησε την επιθυμία μελλοντικής πρόβλεψης; Πόσο συνέβαλε σε αυτό η τεχνολογική πρόοδος; Και, τελικά, στην ίδια την κλασική Ελλάδα ποια ήταν η σχέση της αρχαϊκής κοσμολογίας (η οποία μπορεί να ανιχνευθεί στον καθορισμό του χρόνου των θρησκευτικών τελετών και στον προσανατολισμό των ναών) με την ανάπτυξη της προβλεπτικής επιστήμης της αστρονομίας;».
Clive Ruggles
καθηγητής Αρχαιοαστρονομίας, Πανεπιστήμιο του Λέστερ, Μ. Βρετανία
«Το νησί της Ρόδου κατείχε μια στρατηγική θέση ζωτικής σημασίας και κατά την ελληνιστική περίοδο η πόλη-κράτος της Ρόδου αναπτύχθηκε σε ένα πολύ σημαντικό πολιτισμικό, ναυτικό και εμπορικό κέντρο. Στη Ρόδο κατά τον 2ο αιώνα π.Χ. ο Ιππαρχος, πατέρας της αστρονομίας, ανέπτυξε τη θεωρία του η οποία εξηγεί τις ανωμαλίες στην κίνηση της Σελήνης».
Μαίρη Ζαφειροπούλου
αρχαιολόγος, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών

Πηγές πληροφοριών
Το Βήμα
Περιοδικό Focus
http://www.sfak.org/
http://el.wikipedia.org/
Read More

Τρίτη 25 Δεκεμβρίου 2012

Ο Παρθενώνας

Ναός χτισμένος προς τιμήν της Αθηνάς, σε δωρικό ρυθμό. Σχεδιάστηκε και κτίστηκε από τους Ικτίνο και Καλλικράτη, ενώ τα αγάλματα πιθανώς δημιουργήθηκαν από τον Φειδία στα μέσα του 5ου αιώνος π.χ. Ο Παρθενώνας παρουσιάζει τέλεια αρμονικές αναλογίες μέχρι την παραμικρή του λεπτομέρεια. Παρ'ότι είναι μεγαλύτερος από τους άλλους δωρικούς ναούς της εποχής του (με 8x17 κίονες, αντί για 6x13 που συνηθίζονταν τον 5ο αι. π.Χ.), οι αναλογίες του είναι αρμονικές και του προσδίδουν εκπληκτική ομοιογένεια μορφής, μνημειώδη μεγαλοπρέπεια και πρωτοφανή χάρη σε σύγκριση με τους πιο βαρείς δωρικούς προκατόχους του. Ο Παρθενώνας χτίστηκε πάνω σε προηγούμενο ναό της Αθηνάς, ο οποίος καταστράφηκε από τους Πέρσες κατά τη διάρκεια των Περσικών πολέμων. Άρχισε να κτίζεται το 447 π.Χ. και οι οικοδομικές εργασίες τέλειωσαν μόλις σε εννιά χρόνια, δηλαδή το 438 π.Χ. Από τ ο 438 ξεκίνησαν τα έργα διακόσμησης και τελείωσαν το 432 π.Χ. Ο Παρθενώνας διατήρησε τη μορφή του μέχρι τον 5ο αι. μ.Χ., οπότε μετατράπηκε σε ναό αφιερωμένο αρχικά στην Αγία Σοφία και αργότερα στην Παναγία, ενώ στα χρόνια της Τουρκοκρατίας έγινε τζαμί. Το 1687, κατά την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Μοροζίνι, ο Παρθενώνας ανατινάχθηκε από μία βόμβα των Ενετών και μεγάλο μέρος του κατέρρευσε!

 Περισσότερα ΕΔΩ! Download file PDF
Read More

Δευτέρα 17 Δεκεμβρίου 2012

Το παραμύθι του αιμοδιψούς Τζένγκις Χαν

Το παραμύθι του αιμοδιψούς Τζένγκις Χαν που έκαψε την Κίνα, την Τρανσκαυκασία, τη Γεωργία και την Αρμενία, εκεί το δέκατο τρίτο αιώνα, τη σκοτεινότερη περίοδο της ανθρωπότητας.

Εκείνο το βράδυ με το ολόγιομο φεγγάρι να σκεπάζει με νεκρό φως τις έρημες στέπες, αλλά και τα πυκνά δάση, κάτι ασυνήθιστο συνέβη. Μια ψυχρή πνοή διέσχισε το διάστημα απ’ το σημείο του γαλαξία της Ανδρομέδας και σαν εκπνοή ζώου πεντακοσίων χιλιάδων τόνων, ταξιδεύοντας με ταχύτητα μεγαλύτερη απ’ το φως, έφτασε στο δάσος του Ταρμακιστάν. Μια πνοή τόσο παγωμένη που ό,τι άγγιζε το κατέψυχε για πάντα, μεταμορφώνοντάς το σε ξερό πάγο.
            Διασχίζοντας το δάσος η πνοή έσπερνε τρόμο στα ζώα και τα φυτά. Κλαδιά δέντρων στράβωναν για να την αποφύγουν σα να τα λύγιζε ισχυρός άνεμος, μεγάλα αλλά και μικρά ζώα έπεφταν κεραυνοβολημένα από τρόμο, έντομα και ζουζουνάκια κρύβονταν κάτω από πέτρες ή πέθαιναν, όπως η παγωμένη πνοή προειδοποιούσε για τον ερχομό της μ’ έναν ήχο καρδιάς, υπόκωφο και απειλητικό. Τέλος, η πνοή πήρε κατεύθυνση πέρα απ’ το πυκνό δάσος κι έφτασε σ’ ένα φτωχικό σπιτάκι, όπου το κίτρινο φως των κεριών τρεμούλιαζε σαν να πάλευε να ζήσει. Έτσι πάλευε για να ζήσει και το νέο παλικάρι πάνω στο αχυρένιο στρώμα. Το στήθος του δυσκολευόταν να πάρει αναπνοή, τα μάτια του κλειστά με μαύρους κύκλους και δίπλα η μητέρα έκλαιγε βουβά. Τα δάκρυά της έτρεχαν πάνω στην ανοιχτή εγκαταλελειμμένη παλάμη του, μέχρι που ξαφνικά το κουρασμένο στήθος σταμάτησε ν’ ανεβοκατεβαίνει και στο κίτρινο πρόσωπό του απλώθηκε το άσπρο του θανάτου.
            Η μητέρα έβγαλε μια παρατεταμένη φωνή πληγωμένου αρπακτικού πουλιού και λιποθύμησε. Συνήλθε από το δροσερό αεράκι που έμπαινε απ’ το ανοιχτό παράθυρο.
            Το κερί όμως τώρα έκαιγε σταθερά και το νεαρό παλικάρι της χαμογελούσε πονηρά, λες και ο θάνατός του ήταν μια κακόγουστη φάρσα. Πριν η γυναίκα συνέλθει από την έκπληξη και την ευτυχία της, ο νέος πετάχθηκε όρθιος, τεντώθηκε, έκανε ένα πήδο, χασμουρήθηκε κι έβαλε κάτι τρελά γέλια.
            - Θαύμα, είπε, θαύμα, λίγο αδύνατος μου πέφτει, αλλά θα τον παχύνω.
            - Ναι, παιδί μου, θαύμα Κυρίου θαύμα, είπε η γυναίκα και γονάτισε να προσκυνήσει. Θα σου φτιάξω αμέσως, αγόρι μου, μια σουπίτσα να πιεις να συνέλθεις, που μας πέθανες.
            - Πεινώ σα λύκος, μάνα, είπε ο νέος και ξαφνικά η φωνή του έγινε τραχιά και απειλητική.
            - Αμέσως να φέρω την κότα, παιδί μου, είπε η μητέρα.
            Ανυπόμονος την ακολούθησε μέχρι το κοτέτσι, όπου στα τυφλά η μητέρα άρπαξε μια διαμαρτυρόμενη πουλάδα και την έφερε κοντά στην πόρτα με το φως.
            - Κράτα την, παιδί μου, να πάρω το μαχαίρι, είπε και την παρέδωσε.
            - Δεν χρειάζεται μαχαίρι, μάνα, είπε ο νέος γελώντας. Με τρόμο τον είδε να χώνει το κεφάλι του πουλιού στο στόμα του και με μια δαγκωνιά να το κόβει και το φτύνει στο χώμα. Το ακέφαλο σώμα σπάραζε όπως ακόμα μισοζώντανο άρχισε να το ξεπουπουλιάζει.
            - Βάλε νερό στη χύτρα, μάνα, φώναξε. Είμαι έτοιμος. Απ’ το στόμα του έσταζε αίμα.
Στο χαμόσπιτο του μάγου, η μητέρα έκλαιγε με λυγμούς.
            - Σοφέ μου, βοήθησε μια δυστυχισμένη. Το παιδί μου έγινε καλά από τον πυρετό, αλλά έχασε το μυαλό του. Με το στυλιάρι σκότωσε το σκύλο που τόσο πολύ αγαπούσε. Τον σκότωσε γιατί το ζωντανό κρυβόταν μόλις τον έβλεπε και του σηκωνόταν η τρίχα. Μια γάτα μας, τη σούβλισε και γελούσε. Τις προάλλες γυρίζει και μου λέει: «Τον θες αυτόν τον πύργο, αν τον θες στον χαρίζω». «Πώς θα μου χαρίσεις, παιδί μου, τον πύργο του Γεντί Χαν», του λέω. «Μπορώ να σου χαρίσω τον κόσμο όλο», μου λέει και γελά. Και ξαφνικά άρχισε να μιλά βραχνά και σαν με ουρλιαχτό και τα μάτια του έγιναν φωσφορικά, και πότε μίλαγε με φωνή βαριά και πότε με ψιλή γυναικεία και βγήκε έξω κι άρπαξε τη βαρέλα με το νερό και τη σήκωσε σαν πούπουλο στον αέρα και την πέταξε δέκα μέτρα, το μικρό αδύνατο αγοράκι μου, που μόλις είχε γλιτώσει απ’ τον πυρετό. Έλα να το γιατρέψεις, σοφέ μου δάσκαλε, και θα σου χαρίσω τη γελάδα μου, είκοσι κότες και πάντα στις προσταγές σου.
            Και προχθές, μεγάλε δάσκαλε, είδαμε τέσσερις καβαλάρηδες του Γεντί Χαν και του είπα, «κρύψου, γιε μου, θα σε στρατέψουν με το ζόρι» κι έβαλε τα γέλια, «κοίτα τι θα πάθουν», είπε κι έφτασαν στο σπίτι μας και λέει ο ένας ο πιο άγριος «έλα μαζί μας, θα γίνεις στρατιώτης του Γεντί Χαν». Κι ο γιος μου γέλασε και τότε οι τέσσερις πολεμιστές έσυραν τα σπαθιά τους και χτυπήθηκαν μεταξύ τους και σκοτώθηκαν μπροστά μας και ο γιος μου πήρε τα τρία άλογα και τα πούλησε και κράτησε το τέταρτο κι έθαψε τα πτώματα στο λάκκο με τον ασβέστη. Βοήθησέ με, δάσκαλε, να σώσω το παιδί μου.
            Ο δάσκαλος φόρεσε το γούνινο καπέλο του κι έβαλε στο ταγάρι του ένα μπουκαλάκι πολτοποιημένο βάτραχο και σκόνη αράχνης, ένα μπουκαλάκι ζουμί βοτάνων και ένα μπουκάλι νερό απ’ την πηγή των πνευμάτων, που για να το μαζέψεις πρέπει να κρεμαστείς με σχοινί είκοσι μέτρων στο καταρράκτη.
            Μπροστά η μητέρα και πίσω ο δάσκαλος έφτασαν στην καλύβα και σ’ ένα συγκλονιστικό θέαμα: ο ασθενικός νέος κρατούσε ένα βαρύ σπαθί όσο το μπόι του και με άγριες φωνές κομμάτιαζε θεόρατο ευκάλυπτο. Το σπαθί έπεφτε κι έκοβε το δέντρο, λες κι ήταν από χαρτί κι ώσπου να συνέλθουν απ’ την κατάπληξη δεν είχε απομείνει τίποτα άλλο εκτός από διάσπαρτα κλαδιά κι ένας διαμελισμένος καρπός.
            Ο δάσκαλος πέταξε το ταγάρι και χωρίς λέξη το έβαλε στα πόδι. Ο γιος γύρισε και κοίταξε τη μητέρα σκεπτικός σα να προσπαθούσε ν’ αποφασίσει κάτι δύσκολο, σαν κάποιος δισταγμός από ανάμνηση του σώματος ν’ αντιστεκόταν, ίσως κάποια κρυφή διαμαρτυρία των κυττάρων να εμπόδιζαν την τελική κίνηση, αλλά ξαφνικά ξυπνώντας απ’ τον λήθαργο σήκωσε το σπαθί και την έσκισε στα δύο. Ύστερα καβάλησε το άλογο κι έφυγε μέσα στο σούρουπο. Στα χωράφια οι χωρικοί σχολίαζαν αργότερα μεταξύ τους για τον τρελό καβαλάρη. Έλεγαν πως έμοιαζε με μαύρο σύννεφο σκόνης που άλλαζε συνεχώς σχήμα και πως τον ακολουθούσε ένα ουρλιαχτό από άνθρωπο σε μεγάλο βάσανο.
            Ακόμα έλεγαν πως το σπίτι του τη νύχτα φωσφόριζε, μπορούσε να το διακρίνει κανείς από πολύ μακριά, αλλά όταν πλησίαζες ο φωσφορισμός χανόταν, μύριζε όμως θειάφι.
            Τι απέγινε όμως ο μητροκτόνος; Φήμες για φοβερά και ακατανόητα είχαν διαδοθεί. Ένα πρωί ο Γεντί Χαν δέχθηκε ένα χλομό και εξασθενημένο νέο τυλιγμένο σε θαυμάσιες γούνες αρκούδας και ζωσμένο με βαρύτατο σπαθί. Ο νέος είπε πως ήταν διακεκριμένος νουκούτ, αλλά από μεγάλη τύχη έμαθε το μυστικό να μετατρέπει το χαλκό σε χρυσάφι. Από το δερμάτινο ταγάρι του παρουσίασε ένα χρυσό μαχαίρι, ένα χρυσό κύπελλο, μια μεγάλη χρυσή κουτάλα και μια χρυσή ζώνη. Ισχυρίσθηκε πως όλα αυτά ήταν πριν χάλκινα και πως τα είχε μετατρέψει με τη μυστική συνταγή σε χρυσά. Με μια περιφρονητική μάλιστα κίνηση, τα χάρισε στο Γεντί Χαν, σαν να ήταν κάποιο ευτελές δώρο.
            Ζήτησε, λοιπόν, να του δώσουν χάλκινα αντικείμενα και να τον κλείσουν τρεις μέρες σε κάποια αίθουσα και βεβαίωνε πως όλα τα αντικείμενα θα τα μετέτρεπε σε χρυσά. Ο άρχοντας τον ρώτησε γιατί αφού είχε αυτή την τρομερή δύναμη στα χέρια του δεν τη χρησιμοποιούσε ο ίδιος για να γίνει πλούσιος και ισχυρός, αλλά ο νέος απάντησε πως προτιμούσε για αμοιβή του, την κόρη του Χαν και του αρκούσε να γίνει γαμπρός του και φυσικά κάποτε διάδοχός του. «Την ιστορία δεν την αγοράζεις, είπε αινιγματικά, την κατακτάς».
            Ο άπληστος Χαν δέχθηκε την πρόταση, γιατί σκέφτηκε πως στο κάτω κάτω δεν είχε τίποτα να χάσει. Αν ο νέος έλεγε την αλήθεια, ασφαλώς ήταν ο καλύτερος γαμπρός που μπορούσε να βρει, αν όχι του έπαιρνε αμέσως το κεφάλι.
            Όταν άνοιξαν τη σφραγισμένη πόρτα, διαπίστωσαν πως όλα τα χάλκινα αντικείμενα είχαν γίνει πράγματι χρυσά. Γρήγορα έγιναν οι γάμοι και το ζευγάρι τον πρώτο καιρό έμοιαζε ευτυχισμένο. Μερικοί, όμως, είχαν προσέξει πως η ωραία νύφη φαινόταν σα χαμένη, σαν να ζούσε σε άλλον κόσμο.
Σιγά σιγά η αδιόρατη απειλή άρχισε να γίνεται συγκεκριμένη. Από τα δωμάτια των νεονύμφων ακούγονταν τη νύχτα άγριες φωνές και σπαρακτικές άναρθρες επικλήσεις. Ουρλιαχτό λύκου διαπερνούσε τις μεγάλες αίθουσες κι άλλοτε πάλι μουγκρητά σφαζόμενου ζώου. Η κοπέλα όλο και αδυνάτιζε, τα μάτια της με πυρετό και κάτι το αλλοπαρμένο, λες κι είχε ζήσει ανείπωτη φρίκη. Αλλά και ο Γεντί Χαν παραπονιόταν πως το δωμάτιό του μύριζε θειάφι. Νύχτα και μέρα οι υπηρέτες το έπλεναν και το αρωμάτιζαν, αλλά με το σούρουπο η μυρωδιά του θειαφιού απλωνόταν παντού διαπεραστική και επίμονη.
            Στην αρχή ο άρχοντας ευημερούσε. Πλούτη συσσωρεύτηκαν και μισθοφόροι ενίσχυσαν το στρατό του. όμως, ξαφνικά ήρθε μια αναπάντεχη, ανυπέρβλητη καταστροφή. Οι αγοραστές του χρυσού που έφτιαχνε ο γαμπρός του ξεσηκώθηκαν να τον αφανίσουν. Τον έβριζαν κλέφτη και ψεύτη, το χρυσάφι του γαμπρού του μετά από λίγο καιρό ξαναγινόταν χαλκός. Ο Γεντί Χαν περιφρονημένος, με εχθρούς γύρο από τον πύργο και τους στρατιώτες του να δραπετεύουν, έπεσε από τις επάλξεις και κομματιάστηκε.
            Η ωραία κόρη του απελπισμένη και σχεδόν τρελή από ανεξήγητο τρόμο, κρεμάστηκε στο δωμάτιό της. Τη βρήκαν γυμνή με φρικτά έλκη και βαθιές πληγές σ’ όλο της το σώμα. Το ίδιο πρωί, ο χλομός νέος εξαφανίστηκε με μερικούς πολεμιστές και το ίδιο βράδυ ο πύργος πήρε φωτιά και κάηκε σαν πυροτέχνημα. Για μήνες, η περιοχή μύριζε θειάφι.
Στη Μεγάλη Στέπα είχαν συγκεντρωθεί οι φοβερές ορδές των Μογγόλων. Ογδόντα χιλιάδες πολεμιστές νουκούτ, το καλύτερο ιππικό στον κόσμο, που ζούσαν μόνο για τον πόλεμο. Μια θάλασσα από γυναικόπαιδα και από πολύχρωμες σκηνές. Ένα τεράστιο πανηγύρι με βόδια να ψήνονται ολόσωμα και το κρασί να τρέχει ασταμάτητα στα λαρύγγια.
            Είχαν συγκεντρωθεί εδώ οι Χαν για να ανακηρύξουν το Μεγάλο Χαν που θα τους οδηγούσε στην κατάκτηση της Κίνας, της Κεντρικής Ασίας και της Τρανσκαυκασίας. Ο μεγάλος αρχηγός της σφαγής και της λεηλασίας. Όλοι ήξεραν ποιος θα ήταν ο μεγάλος αρχηγός. Ο Τεμουτζίν ο αλύπητος, ο Χαν που κοιμόταν και ζούσε πάνω στο άλογό του, που σκότωνε πριν ακόμα ο αντίπαλός του σηκώσει το σπαθί.
            Εκεί στη μέση του κύκλου με τους χιλιάδες πολεμιστές, στεκόταν ακίνητος στο μαρμαρωμένο άλογό του, με το κράνος με τα κέρα και τον πέλεκυ της εξουσίας. Κανείς δεν αμφισβητούσε την πρωτιά του, όλα είχαν κανονιστεί από την προηγούμενη μέρα. Σε λίγο ο μεγάλος δάσκαλος θα πλησίαζε και θα του έδινε το νερό και το αλάτι και μετά θα φώναζε το καινούργιο του όνομα. «Σε ονομάζω, ταπεινέ Τεμουτζίν, μεγάλο αρχηγό και το όνομά σου θα είναι στους αιώνες Τζένγκις Χαν».
Τώρα οι ορδές πύκνωναν και μεγάλη σιωπή απλώθηκε. Ο μεγάλος δάσκαλος προχώρησε, όταν ξαφνικά ένας κατάμαυρος ιππέας πάνω σε μαύρο άλογο τινάχτηκε μέσα απ’ το πλήθος και τυλιγμένος σε σύννεφο σκόνης, στάθηκε μπροστά στον Τεμουτζίν. Εκείνος τον κοίταξε με έκπληξη και με κάποια ειρωνεία, γιατί μια τέτοια πρόκληση ήταν μονομαχία θανάτου. Τα μάτια του Τεμουτζίν και του χλομού νέου αναμετρήθηκαν και ο Τεμουτζίν αισθάνθηκε μια τρεμούλα ν’ απλώνεται σ’ όλο του το σώμα. Μια ανείπωτη φρίκη τον κυρίεψε και μυρωδιά θειαφιού τον τύλιξε.
            - Ήρθες, λοιπόν, είπε χωρίς πικρία, ίσως μάλιστα και με κάποια ανακούφιση. Έβγαλε το κράνος και μαζί με τον πέλεκυ του τα παρέδωσε. Ο χλομός νέος τα πήρε και τα έδειξε στις ορδές που μαγεμένες ζητωκραύγασαν. Ο Τεμουτζίν Χαν, ήρεμος τώρα, χαμογέλασε.
            - Τουλάχιστον, είπε, μας χαρίζεις τ’ όνομά σου;
            - Τζένγκις Χαν, απάντησε ο άλλος.

Πέτρος Αμπατζόγλου, «Ο Ακατανόμαστος» (Το ελληνικό φανταστικό διήγημα, τόμος Β΄, Μάκης Πανώριος 1993, Αθήνα, εκδόσεις «ΑΙΟΛΟΣ»,
Read More

Δευτέρα 10 Δεκεμβρίου 2012

.Η ζωή και το έργο του Ρίτσαρντ Φέινμαν

Ρίτσαρντ Φέινμαν
ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΗΣ
1.Η ζωή και το έργο του Φέινμαν
Ο Ρίτσαρντ Φέινμαν γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1918. Σπούδασε στο ΜΙΤ και έκανε το διδακτορικό του στο Πρίνστον. Τα χρόνια του πολέμου συμμετείχε στην ομάδα που κατασκεύασε την ατομική βόμβα. Ωστόσο, συνειδητοποιώντας την καταστροφική ισχύ της, δεν ξαναεργάστηκε ποτέ για το στρατό. Αργότερα, ο συνεργάτης του Φρ. Ντάισον θα θυμόταν πως, στη διάρκεια ενός ταξιδιού τους το 1946, του απαριθμούσε τους κινδύνους και τις βλαπτικές συνέπειες της ατομικής βόμβας σε όλες τις πόλεις που διέσχιζαν.
Μετά τον πόλεμο δίδαξε θεωρητική φυσική στο Πανεπιστήμιο του Κόρνελ και από το 1951είχε την ίδια έδρα στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Καλιφόρνια (Caltec). Το επιστημονικό του έργο κάλυψε πλατύ φάσμα θεμάτων, από την υπερρευστότητα ως τις ασθενείς αλληλεπιδράσεις των ηλεκτρονίων στα κρυσταλλικά πλέγματα. Ωστόσο, έμεινε κυρίως γνωστός για τη διατύπωση της Κβαντικής Ηλεκτροδυναμικής (QED), της πιο εξελιγμένης θεωρίας για τις ηλεκτρομαγνητικές επιδράσεις. Γι’ αυτή την εργασία του απονεμήθηκε άλλωστε το Νόμπελ φυσικής το 1965 (μαζί με τους Σβίνγκερ και Τομονάγκα). Σημαντική ήταν ακόμη η συνεισφορά του στις ενοποιημένες φυσικές θεωρίες.
Ως άνθρωπος, ο Φέινμαν διακρινόταν για το καυστικό πνεύμα και το χιούμορ του, στοιχεία εμφανή και στην αυτοβιογραφία του, Σίγουρα θα Αστειεύεστε κε Φέινμαν, την οποία εξέδωσε το 1985. Στα επιστημονικά του προτερήματα περιλαμβάνονταν η σπάνια οξύνοια, η φαντασία και η διαισθητική εμβάθυνση, που του επέτρεψαν να βάλει το στίγμα του στην εξέλιξη της σύγχρονης φυσικής. Από τους μεγαλύτερους επιστημονικούς εκλαϊκευτές, συνέγραψε πολλά έργα, μεταξύ των οποίων το κλασικό Οι Διαλέξεις του Φέινμαν για τη Φυσική (3 τόμοι, 1964-66) πούλησε πάνω από 1.500.000 αντίτυπα. Πέθανε το 1988.
2.Η QED, επιστημονικό μοντέλο του μικρόκοσμου
Με τον Χάιζενμπεργκ η σύγχρονη φυσική αναγνώρισε το διαλεκτικό χαρακτήρα της φυσικής πραγματικότητας, ενώ ο Μπορ διόρθωσε και ανασκεύασε τις ιδεαλιστικές συγχύσεις, διάχυτες στην αρχική φάση της κβαντικής επανάστασης. Και οι δυο τους, ωστόσο, δεν αντιμετώπισαν το θέμα του τρόπου, της διαλεκτικής μεθόδου με την οποία η φυσική επιστήμη προσεγγίζει τη διαλεκτική πραγματικότητα. Αυτό έμελλε να είναι ουσιαστικά το περιεχόμενο της δεύτερης φάσης στην εξέλιξη της κβαντικής θεωρίας, πρωταγωνιστής της οποίας υπήρξε ο Φέινμαν.
Η θεωρία του της QED σήμανε μια ποιοτική εκλέπτυνση της ορθόδοξης κβαντομηχανικής, που προήλθε μέσα από τη συνεπή γενίκευση και εφαρμογή των αρχών της. Στην αρχική εκδοχή του Μπορ και του Χάιζενμπεργκ η αρχή της κβάντωσης εφαρμοζόταν στη φωτεινή ακτινοβολία, όπως όταν ένα ηλεκτρόνιο του ατόμου απορροφά ένα εξωτερικό φωτόνιο. Τώρα αυτή επεκτάθηκε στις δυνάμεις μεταξύ των στοιχειωδών σωματίων, που επίσης θεωρούνται κβαντισμένες.
Η ιδέα είναι ότι όταν ένα ηλεκτρόνιο έλκει ένα πρωτόνιο, αυτό επίσης μπορεί να ειδωθεί ως ανταλλαγή ενός δυνάμει φωτονίου. Το φωτόνιο τότε προκαλεί μια δύναμη σε ένα φορτισμένο σωμάτιο, όπως συμβαίνει, π.χ., στο φωτοηλεκτρικό φαινόμενο. Έτσι, η απώθηση μεταξύ δυο ηλεκτρονίων δεν συντελείται άμεσα μεταξύ τους (όπως στην παραδοσιακή θεώρηση), αλλά ανάμεσα στο καθένα από αυτά και το ανταλλασσόμενο δυνάμει φωτόνιο.
Μέσω αυτής της δεύτερης κβάντωσης έγινε δυνατή η πρόβλεψη ενός πλήθους μεγεθών των μικροκοσμικών οντοτήτων, με πραγματικά εκπληκτική ακρίβεια. Ενδεικτικά μπορεί να αναφερθεί η μαγνητική ροπή του ηλεκτρονίου, για την οποία η QED προβλέπει τιμή 1,00115965246 (με αβεβαιότητα 20 για τα δυο τελευταία ψηφία), ενώ η πειραματικά ευρισκόμενη είναι 1,00115965221 (με αβεβαιότητα 4 για το τελευταίο ψηφίο). Όπως παρατηρεί ο Φέινμαν, αυτή η προσέγγιση είναι το ίδιο σαν να μετρούσε κανείς «την απόσταση Λος Άντζελες-Νέας Υόρκης με την ακρίβεια του πάχους μιας τρίχας ανθρώπου» (Ρ. Φέινμαν, QED, εκδ. Τροχαλία, σελ. 20).
Ανάλογη είναι η ακρίβεια που επιτεύχθηκε σε άλλα μεγέθη. Ταυτόχρονα, έγινε δυνατό να ριχτεί νέο φως σε κβαντικά φαινόμενα, όπως το αποτέλεσμα του κλασικού πειράματος της διπλής σχισμής, όπου ένα μικροσωμάτιο συμπεριφέρεται διαφορετικά, προσπίπτοντας σε άλλο σημείο σε ένα πέτασμα αν είναι μόνο η μια σχισμή ανοικτή και σε άλλο όταν είναι και οι δύο, φαινόμενα της οπτικής κοκ. Επιτυχίες που δικαιολογημένα και χωρίς ίχνος έπαρσης κάνουν τον Φέινμαν να συμπεράνει πως η QED είναι «το κόσμημα τη φυσικής» (σελ.22).
3.Στοιχειώδη συμβάντα και επιστημονικές αφαιρέσεις
Ο τρόπος που η θεωρία πέτυχε αυτά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα συνίσταται στην εξέταση όλων των δυνατών τρόπων με τους οποίους μπορεί να συμβεί κάθε μικροκοσμικό συμβάν. Σε αυτή γίνεται δεκτό ότι όχι μόνο η ευθεία, αλλά και οι τεθλασμένες διαδρομές έχουν μια πιθανότητα (πολύ μικρότερη όσο πιο περίπλοκες γίνονται) και η πραγματική κίνηση προκύπτει ως συνισταμένη των επιμέρους δυνατοτήτων. Εδώ ακριβώς τίθεται το θέμα του διαλεκτικού τρόπου προσέγγισης του αντικειμένου.
Η QED ακολουθεί μια πορεία από το απλό προς το σύνθετο, ξεκινώντας από και διακρίνοντας πρώτα τα στοιχειώδη συμβάντα του μικρόκοσμου. Όπως παρατηρεί ο Φέινμαν, όλα τα πολύπλοκα φαινόμενα που περιλαμβάνουν πρωτόνια και ηλεκτρόνια ανάγονται τελικά σε τρία απλά στοιχειώδη συμβάντα: «1ο Στοιχειώδες Συμβάν: Ένα φωτόνιο πηγαίνει από μια θέση σε άλλη. 2ο Στοιχειώδες Συμβάν: Ένα ηλεκτρόνιο πηγαίνει από μια θέση σε άλλη. 3ο Στοιχειώδες Συμβάν: Ένα ηλεκτρόνιο εκπέμπει ή απορροφά ένα φωτόνιο» (σελ.123). Ο τεράστιος πλούτος των φαινομένων του κόσμου μας αποτελούν τελικά συνέπειες αυτών των απλών συμβάντων, σε συνδυασμό με την αρχή της πόλωσης.
Τα συμβάντα απεικονίζονται στα περίφημα διαγράμματα Φέινμαν. Η μετακίνηση ενός ηλεκτρονίου (σωματίου) παριστάνεται με μια ευθεία γραμμή, ενώ η μετακίνηση φωτονίου με μια κυματοειδή. Στην εκπομπή ενός φωτονίου, μια ευθεία και μια κυματοειδής γραμμή συναντώνται μεταξύ τους (βλ. διάγραμμα 1). Με τη χρήση αυτών των απλών παραστάσεων απεικονίζονται τα πιο σύνθετα μικροκοσμικά φαινόμενα.
ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1
Λεζάντα: Το 3ο στοιχειώδες κβαντικό συμβάν
Τα δυο πρώτα στοιχειώδη συμβάντα συνιστούν τις ποσοτικές μεταβολές στο μικρόκοσμο, που συντελούνται με αντίθετο τρόπο. Τα ηλεκτρόνια κινούνται από ένα σημείο σε άλλο ασυνεχώς (με διαδοχικά άλματα), ενώ τα φωτόνια χωρίς στάσεις. Ανάμεσα στους δυο τρόπους μετακίνησης (που αντιστοιχούν στα δυο διαφορετικά είδη ύπαρξης, σωμάτιο και κύμα) υπάρχει όμως στενή σχέση: ένα ηλεκτρόνιο μπορεί να μεταβεί με ένα μόνο άλμα από ένα σημείο σε άλλο (οπότε υιοθετεί τον τρόπο κίνησης του φωτονίου), ενώ και ένα φωτόνιο, όταν απορροφάται και επανεκπέμπεται, κινείται όπως το σωμάτιο. Η στιγμιαία σύζευξη (εκπομπή ή απορρόφηση) φωτονίου και η ηλεκτρονίου, είναι μια ποιοτική μεταβολή, αντιστοιχώντας στη διαλεκτική ενότητα των αντιθέτων.
Η μέθοδος της QED προσεγγίζει εδώ άμεσα την πορεία του Μαρξ στο Κεφάλαιο, που επίσης ξεκινά από τα στοιχειώδη συμβάντα του καπιταλιστικού μικρόκοσμου, όπως η ανταλλαγή εμπορευμάτων, η διαφοροποίηση ανάμεσα σε εμπόρευμα και χρήμα, κλπ., για να αγκαλιάσει στη βάση τους τα πιο σύνθετα φαινόμενα. Ακόμη περισσότερο δε αληθεύει αυτό για τη χρήση των επιστημονικών αφαιρέσεων στη μελέτη του κάθε πεδίου.
Αν στο Κεφάλαιο ο Μαρξ χρησιμοποιεί αφαιρέσεις όπως η αφηρημένη και η συγκεκριμένη εργασία, στην QED εισάγονται οι αντίστοιχες έννοιες του πραγματικού και του ιδανικού σωματίου. Για παράδειγμα, «τα ηλεκτρόνια είναι ιδανικά [όταν] η κίνησή τους από σημείο σε σημείο του χωροχρόνου γίνεται μόνο με τις άμεσες διαδρομές» (σελ.175-76), χωρίς να εκπέμπουν ή να απορροφούν φωτόνια. Γι’ αυτά τα ιδανικά σωματίδια η θεωρία υπολογίζει τη «μάζα ηρεμίας» τους n και το φορτίο j, τα οποία, αν και δεν αντιστοιχούν στα πραγματικά, χρησιμεύουν ποικιλότροπα στην επίλυση προβλημάτων με πραγματικά μεγέθη.
Μπορεί να πει, λοιπόν, κανείς ότι ο Φέινμαν επεξεργάστηκε και εφάρμοσε στο πεδίο των φυσικών επιστημών, με ένα άπειρα πιο λεπτεπίλεπτο και σύνθετο τρόπο, την διαλεκτική μέθοδο του μαρξισμού, την οποία οι κάθε λογής θετικιστές έσπευσαν τα πρόσφατα χρόνια να αποκηρύξουν ως ξεπερασμένη. Ένα γεγονός που επιβεβαιώνει τη γονιμότητα των μαρξιστικών ιδεών, με τις οποίες ακολουθεί παράλληλους δρόμους η σύγχρονη φυσική.
4.Ο ριζοσπαστικός επιστημονικός αθεϊσμός
Η παραδοχή της αυθυπαρξίας της φύσης και του περιττού της θεολογικής υπόθεσης είναι κοινό σημείο συνάντησης σχεδόν όλων των μεγάλων φυσικών επιστημόνων της εποχής μας. Προκύπτει από την ίδια τη λογική του αντικειμένου τους, που εδραιώνει την πεποίθηση ότι σε κάθε επίπεδο η φύση ανακυκλώνεται αυθόρμητα, χωρίς καμιά εξωτερική παρέμβαση.
Ο Φέινμαν συμμερίζεται αυτή την αφετηρία, που κατά καιρούς έχουν διακηρύξει αυθεντίες όπως οι Κρικ, Χόκινγκ, Βάινμπεργκ κ.ά. «Οι νόμοι της Φυσικής», δηλώνει, « στη μελλοντική ολοκληρωμένη διατύπωσή τους ίσως δεν θα έχουν αχρονική ισχύ, αλλά θα περιγράφουν όλη την ιστορία του Σύμπαντος χωρίς την ανάγκη εισαγωγής μιας εξωτερικής αρχής – όπως είναι ο τρόπος που άρχισε να υπάρχει ο κόσμος» (βλ. Στη συλλογή Υπερχορδές, εκδ. Κάτοπτρο, σελ. 243)
Ενδεικτική είναι ακόμη η άποψή του για τη θεολογική υπόθεση: «Πάντοτε επινοούσαμε το Θεό για να εξηγήσουμε κάποια μυστήρια. Πάντοτε επινοούσαμε το Θεό για να εξηγήσουμε κάποια πράγματα που δεν καταλαβαίναμε. Έτσι, κάθε φορά που ανακαλύπταμε πώς λειτουργεί κάποιο πράγμα, μαθαίναμε κάποιους νόμους που μας απομάκρυναν από τον Θεό. Δεν τον χρειαζόμασταν πια, παρά μόνον για τα υπόλοιπα, ανεξήγητα συμβαίνοντα» (στο ίδιο, σελ. 245).
Σε αντιπαράθεση προς το μυστικισμό, ο Φέινμαν υποστηρίζει την αυτάρκεια της επιστημονικής άποψης σε κάθε πεδίο. «Εκείνο που συνέβαλε περισσότερο στην πρόοδο της βιολογίας», θα πει, «είναι η εξαιρετικά ισχυρή, μοναδική υπόθεση… πως όσα βλέπουμε στον κόσμο της βιολογίας είναι τα αποτελέσματα φυσικών και χημικών φαινομένων, χωρίς τίποτε “το επιπλέον”» (Ο Χαρακτήρας του Φυσικού Νόμου, Παν. Εκδόσεις Κρήτης, σελ.142-43).
Ο ίδιος καταπολεμά ακόμη τις κατασκευές της σχολαστικής ιδεαλιστικής φιλοσοφίας, που θα ήθελε να αποδώσει μια ανεξάρτητη ύπαρξη στα κατασκευάσματα του ανθρώπινου νου. Αναφερόμενος στην ιδέα για την ενός ανεξάρτητου κόσμου των μαθηματικών θεωρημάτων κλπ., την οποία υποστήριξαν θετικιστές όπως ο Πόπερ, παρατηρεί: «Αν κάνετε μαθηματικά, που σημαίνει ότι απλώς προσπαθείτε να ανακαλύψετε τα συμπεράσματα κάποιων υποθέσεων… έχετε την αίσθηση ότι τα πράγματα αυτά υπήρχαν πριν ακόμη τα εντοπίσετε εσείς… Βέβαια αυτό δεν είναι σωστό» (Υπερχορδές, σελ. 244).
Η βαρύτητα αυτών και άλλων παρόμοιων διακηρύξεων είναι εμφανής, όταν προέρχονται από έναν από τους 2-3 κορυφαίους φυσικούς του 20ου αιώνα. Και δεν χωρά αμφιβολία ότι ο Φέινμαν εκφράζει το αληθινό πνεύμα της εποχής μας και την πεποίθηση της επιστημονικής κοινότητας όταν δηλώνει: «Ο αιώνας μας είναι ο αιώνας της ανακάλυψης των θεμελιωδών νόμων της φύσης και οι μέρες αυτές δεν θα ξανάρθουν. Είναι κάτι συναρπαστικό, κάτι θαυμάσιο, που όμως θα περάσει. Και βέβαια, στο μέλλον θα υπάρξουν άλλα ενδιαφέροντα θέματα» (Ο Χαρακτήρας του Φυσικού Νόμου, σελ. 149).
Read More

Social Profiles

Twitter Facebook Google Plus LinkedIn RSS Feed Email

From November 2024

Flag Counter

Labels

biographies (15) fiction (3) Historical (98) Legend (10) My Memories (1) Poetry (4) Science (22) Sosial (13) Space (4) youtube (1)

Blog Archive

Blog Total View

OnLine Opinions..

Click to Open Click to Open Click to Open antinews

Αναγνώστες

BTemplates.com

Theme Download

Το DNA μας, είναι ένας ταξιδιώτης από μια παμπάλαια χώρα που ζει μέσα σε όλους μας. Όλοι είμαστε συνδεδεμένοι, μέσω των μητέρων μας, με μια χούφτα γυναίκες που έζησαν πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια.

Copyright © Seafarer97 | Powered by Blogger
Design by Lizard Themes - Published By Gooyaabi Templates | Blogger Theme by Lasantha - PremiumBloggerTemplates.com